III SA/Wa 2706/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014r. i I kwartał 2015r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca V. Sp. z o.o. na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że Spółka ma zajęte wszystkie rachunki bankowe, co uniemożliwia prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka posiada kapitał w wysokości [...] zł w całości zaangażowany w działalność Spółki i obecnie zabezpieczony. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy, w wysokości [...] zł., środki trwałe o wartości w 2014r. – [...] zł, a w 2015r. – [...] zł. Natomiast wysokość zysku w 2014r. wyniosła [...] , a w 2015r. [...] zł. Skarżąca wskazała również, że obecnie z uwagi na zablokowanie kont nie prowadzi działalności gospodarczej. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Skarżąca przedłożyła postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 i 2015r., sprawozdanie z działalności zarządu za 2015r. oraz protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżąca boryka się z problemami finansowymi. W stosunku do Skarżącej zostały wystawione tytuły wykonawcze z tytułu niezapłaconych podatków. Rachunki bankowe Skarżącej zostały zablokowane (według oświadczenia Skarżącej). Ponadto Skarżąca , jak oświadczyła, nie posiada majątku. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że Skarżąca będąc zobowiązana do nadesłania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową tj. zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, wyciągów z rachunków bankowych oraz deklaracji VAT za ostatnie 6 miesięcy - takich dokumentów nie nadesłała. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o informacje znajdujące się w aktach sprawy. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 P.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stąd też – jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi (referendarzowi sądowemu) nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Innymi słowy fakty te powinny być uwiarygodnione (a najlepiej udokumentowane), tak aby referendarz sądowy miał przekonanie (a najlepiej pewność), co do trafności swojej oceny możliwości finansowych strony. Z przedłożonych informacji wynika jedynie, że Skarżąca boryka się z problemami finansowymi. Nie nadesłała jednak żadnych dokumentów, które świadczyłyby o jej sytuacji majątkowej w latach 2016 i 2017. Natomiast dysponując tylko takimi informacjami referendarz sądowy nie był w stanie zweryfikować oświadczeń Skarżącej i ocenić jego możliwości płatniczych. Niemożliwa zatem była ocena kondycji finansowej Skarżącej i ocena czy Skarżąca jest w stanienie ponieść należne w sprawie koszty sądowe tj. koszty wpisu od skargi w kwocie 14.927 zł. Wobec niedostosowania się przez Skarżącą do wezwania z 8 września 2017 r., - niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 P.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu od skargi. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.