III SA/Wa 2718/11
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, obejmującego zwolnienie od uiszczenia określonej kwoty pieniężnej od wpisu od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł. Uzasadniono to tym, że łączny dochód rodziny (3.150 zł miesięcznie) na pięć osób, uwzględniając koszty leczenia, nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania (1.035 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, jednocześnie umożliwiając wygospodarowanie lub pożyczenie kwoty 200 zł, co pozwoli na merytoryczne rozpoznanie sprawy i realizację prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie. Wezwano go do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.035 zł. Skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną pięcioosobowej rodziny (dochód 3.150 zł miesięcznie), brak majątku i ponoszone koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono go od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: - przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić go od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł -
Pismem z 27 października 2012 r. Skarżący - S. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2012 r., o sygn. akt III SA/Wa 2718/11.
Zarządzeniem z 7 listopada 2012 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.035 zł. W odpowiedzi na ww. zarządzenie Skarżący pismem z 6 grudnia 2012 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych przez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Skarżący we wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Podał wysokość dochodów swoich i żony w łącznej kwocie 3.150 zł. Skarżący stwierdził, że od dłuższego czasu poddaje się leczeniu i z przyczyn od niego niezależnych nie może uzyskiwać dochodów. Wskazał, że leczenie wymaga dużych środków finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto zgodnie z art. 245 § 4 P.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.
Wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1.035 zł. Skarżący dysponuje wraz z małżonką łącznym dochodem w wysokości ok. 3.150 zł miesięcznie, z którego pokrywają wydatki związane zarówno z codziennym utrzymaniem, jak też te przeznaczone na poratowanie zdrowia. Wprawdzie w stosunku do Skarżącego i jego małżonki, którzy zadeklarowali dysponowanie środkami w ww. wysokości nie można mówić o zakwalifikowaniu do grupy osób znajdujących się w "skrajnym ubóstwie", jednakże w ich sytuacji majątkowej nie można uznać za umożliwiającą im zgromadzenie środków w pełnej wysokości na potrzeby postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla osób znajdujących się w gospodarstwie domowym. Z oświadczeń złożonych przez stronę wynika, iż łączny miesięczny dochód uniemożliwia pełne pokrycie kosztów sądowych wymaganych w sprawie.
Mając na uwadze wysokość cen artykułów pierwszej potrzeby i akcentowane przez Skarżącego koszty leczenia Sąd uznał, że kwota 3.150 zł stanowiąca podstawę utrzymania pięcioosobowej rodziny, umożliwia poczynienie jedynie symbolicznych oszczędności. Nie jest to kwota, z której Skarżący mógłby sfinansować uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości (1.035 zł). W tych okolicznościach zasadne jest zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. Kwotę taką, nawet przy niewielkich dochodach Skarżącego można wygospodarować lub w ostateczności pożyczyć. Podkreślić należy, że wpłacenie tej kwoty spowoduje nadanie dalszego biegu środkowi odwoławczemu i merytoryczne rozpoznanie sprawy, rozstrzygające spór co do istoty. Zrealizowane zostanie więc, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawo Skarżącego do sądu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło