III SA/Wa 2720/12

Dnia 15 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, kwoty do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy oraz kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Na podstawie zarządzenia z dnia 7 stycznia 2013 r. wykonano uwierzytelnioną kopię wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF wraz z załącznikami) M. K. - dalej jako "Skarżący", którego oryginał znajduje się w aktach sprawy III SA/Wa 2059/12 i dołączono do akt niniejszej sprawy. Zgodnie z aktami sprawy Skarżący, na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wskutek kontroli urzędu skarbowego zmuszony był zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą. Od kilku lat działalność ta nie przynosi żadnych dochodów. Cały majątek Skarżącego został zajęty na poczet zabezpieczenia przez naczelnika urzędu skarbowego (nieruchomości i konta bankowe). Skarżący argumentował, że został odcięty od jakichkolwiek środków do życia i nie mógł się nawet przygotować na zabezpieczenie wolnych środków na ewentualne wydatki. Skarżący podniósł, że z uwagi na brak środków do życia zmuszony jest korzystać wraz z synami z życzliwości siostry ciotecznej. Ponadto Skarżący od kilku lat pozostaje pod stałą opieką lekarzy [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami (ur. w 1992 r i 1994 r.), posiada mieszkania o powierzchni 95, 33 oraz 57 m² , które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Z oświadczenia wynika także, ze rachunki bankowe Skarżącego również zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Skarżący nie posiada żadnego innego majątku. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że Skarżący w 2011 r. osiągnął dochód w kwocie 20.600,00 z, natomiast w roku 2010 dochód w kwocie 24.838,69 zł. Skarżący przedłożył również zwolnienia lekarskie oraz (przy piśmie z 1 października 2012 r.) skierowanie do szpitala [...]. Natomiast w piśmie z 3 sierpnia 2012 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że w związku z tym, iż stan zdrowia Skarżącego nie ulega poprawie, w dniu 9 lipca 2012 r. w Sądzie Okręgowym w W. został złożony wniosek o [...] Skarżącego. Skarżący przedłożył także wyciągi z rachunków bankowych, których wynika, że środki na tych rachunkach zostały zablokowane. Z przedstawionego pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 31 października 2011 r. wynika, że kwota zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnych wynosi do 13.772 zł.. Z przedstawionego pisma Banku [...] wynika natomiast, że bank zabezpieczył kwoty 5.38,74 zł oraz 73.288,78 zł.. Skarżący przedstawił również pismo Banku [...] informujące, że z dniem 15 października 2011 r. nastąpiła blokada rachunku na kwotę 10.889.101,95 zł. Skarżący przedstawił ponadto, wypisy z księgi wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie wyjaśnić należy, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącego 30.943 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący zawiesił działalność gospodarczą i obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Wspólnie z dwoma synami pozostaje na utrzymaniu siostry ciotecznej. Skarżący oświadczył, że jego cały majątek (mieszkania oraz rachunki bankowe) został zajęty przez urząd skarbowy. Na potwierdzenie tej okoliczności Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, pisma Naczelnika urzędu Skarbowego oraz banku oraz wyciągi z księgi wieczystej. Ponadto Skarżący przedstawił zwolnienia lekarskie od lekarza [...] i skierowanie do szpitala [...]. Natomiast pełnomocnik Skarżącego poinformował, że z uwagi na brak poprawy stanu zdrowia Skarżącego w dniu 9 lipca 2012 r. w Sądzie Okręgowym w W. został złożony wniosek o [...] Skarżącego. Pełnomocnik wyjaśnił również, że Skarżący jest człowiekiem chorym i jest mu potrzebna stała opieka lekarzy [...] jak i pomoc w prowadzeniu bieżących spraw życia codziennego. Oceniając złożone w sprawie dokumenty i mając na względzie oświadczenie Skarżącego Sąd stwierdza, że wskazane okoliczności i przedłożone dokumenty uzasadniają przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd, zważywszy na całość przedstawionej powyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.