III SA/Wa 2728/14

Dnia 17 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2728/14, oddalił skargę Skarżącej – M.T. , na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc ponadto o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku wskazała, że posiada na utrzymaniu małoletniego syna. Skarżąca nie posiada wolnych środków z powodu licznych zobowiązań i zajęć komorniczych, a należności które posiada są niemożliwe do wyegzekwowania bez procesów sądowych, na które Skarżącej nie stać, bądź są przekazywane bezpośrednio na konta komorników. Według Skarżącej posiada ona całe segregatory zajęć, a jej sytuacja jest tragiczna. Skarżąca podniosła, że posiada również zajęcia z ZUS i z tego powodu nie posiada zaświadczeń o niezaleganiu z podatkami i nie może występować w przetargach. W konsekwencji Skarżąca nie osiąga dochodów i znajduje się na skraju bankructwa. Posiadane przez Skarżącą nieruchomości również są zajęte przez komorników, na potwierdzenie czego Skarżąca przedstawiła zajęcia komornicze. Skarżąca nie posiada innego majątku. Skarżąca wskazała końcowo, że posiada kredyty na kwotę 1.038.800,49 zł, zaś suma jej zobowiązań wynosi 1.154.204,85 zł. W okresie od stycznia do maja 2015 r. poniosła stratę w wysokości 145.542,83 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła ponadto wyciąg ze swojego rachunku bankowego, z którego wynika debet w wysokości 328.093,56 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżąca wskazała ponadto, że ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie siebie i syna w wysokości: wyżywienie około 400 zł, leczenie około 100 zł i czynsz oraz media w wysokości około 700 zł. Skarżąca załączyła ponadto jej zeznanie podatkowe za 2014 r., z którego wynika, że w tymże roku osiągnęła przychód w wysokości 80 zł i nie uzyskała dochodu podlegającemu opodatkowaniu. Skarżąca wskazała ponadto, że nie pozostaje z mężem we wspólnym gospodarstwie domowym i otrzymuje od niego kwotę 600 zł miesięcznie na utrzymanie syna. Wyjaśniła także, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika zobowiązała się uiścić do 31 sierpnia 2015 r. ze środków, które ma zgromadzić, korzystając z pomocy finansowej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zatem powinna spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała powyższą przesłankę przyznania prawa pomocy. Wskazała bowiem, że nie posiada wolnych środków z powodu licznych zobowiązań i zajęć komorniczych. Skarżąca nie osiąga dochodów i znajduje się na skraju bankructwa. Posiadane przez Skarżącą nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Suma zobowiązań Skarżącej wynosi 1.154.204,85 zł, zaś w okresie od stycznia do maja 2015 r. poniosła stratę w wysokości 145.542,83 zł. Na rachunku bankowym Skarżąca ma debet w znacznej wysokości. Skarżąca ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie siebie i syna w wysokości około 1.200 zł. Zestawiając zatem powyższe okoliczności, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi Skarżąca może dysponować, z wymaganymi kosztami sądowymi w postaci wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 825 zł, stwierdzić trzeba, iż Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżąca spełniła więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno być jej przyznane. Takie rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w konieczności realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił o przyznaniu prawa pomocy.