III SA/Wa 2730/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-18
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Maciej Kurasz, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił rozpatrzenia dowodów finansowych przedstawionych przez stronę w postępowaniu odwoławczym, opierając się wyłącznie na dokumentacji z postępowania pierwszoinstancyjnego, mimo istnienia rozbieżności w przedstawionych przez stronę dokumentach?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady prawdy obiektywnej i materialnej (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz przepisy dotyczące postępowania odwoławczego (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej), uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i pomijając dowody przedstawione przez stronę, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej rzeczywistych możliwości finansowych. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. wniosła o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, powołując się na trudną sytuację finansową. Prezes PFRON rozłożył zapłatę na 12 rat, uznając to za wystarczającą pomoc. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz domagając się rozłożenia zaległości na 60 rat. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, stwierdzono, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądzono od Ministra na rzecz Spółki M. sp. z o.o. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2010 r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, że M. Sp. z o. o. w S. (dalej: Skarżąca lub Spółka) wnioskami z [...] grudnia 2011 r. i z [...] stycznia 2012 r. wystąpiła o rozłożenie na raty zaległych wpłat na PFRON wraz z odsetkami za zwłokę, ze względu na trudną sytuację finansową wynikającą z dochodzenia na drodze sądowej licznych należności oraz zadłużenia publicznoprawnego. Zdaniem strony jednorazowa spłata zaległości spowodowałaby konieczność ogłoszenia upadłości firmy, która jest jednym z większych pracodawców w okolicach K., rejonu o wysokim wskaźniku bezrobocia. Ponadto Skarżąca wskazała również, że na trudną sytuację finansową wpływ miał kryzys gospodarczy w Polce i na świecie, tym bardziej, że Spółka znaczną część produkcji przeznacza na eksport.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] marca 2012 r., rozłożył zapłatę zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 80 846,05 zł wraz z odsetkami w kwocie 6 614,00 zł za okres od stycznia do listopada 2010 r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2011 r. na 12 miesięcznych rat oraz naliczył stosowną opłatę prolongacyjną.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm. zwanej dalej także "ustawą o rehabilitacji"), Prezes Zarządu PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może rozłożyć na raty zapłatę zaległości z tytułu wpłat wraz z odsetkami za zwłokę. Organ pierwszej instancji wskazał, że rozpatrując wnioski Strony przeprowadził analizę sytuacji finansowej i uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi ważny interes pracodawcy, stanowiący przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia wniosków poprzez rozłożenie na raty płatności zaległości wraz z odsetkami na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Stwierdził jednak, że zaproponowany przez Spółkę we wnioskach sposób zapłaty zaległości w 60 ratach nie jest możliwy do zaakceptowania przez PFRON, bowiem na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę fakt, że Strona uzyskała już pomoc ze strony PFRON poprzez rozłożenie na raty zapłaty zaległości wraz z odsetkami decyzją z [...] marca 2010 r. znak: [...] .
Dlatego Prezes Zarządu PFRON uznał, iż liczba rat wskazana w decyzji stanowi wystarczającą pomoc ze strony PFRON. W uzasadnieniu stanowiska organpodniósł także, że przy wydawaniu decyzji rozkładającej na raty, Prezes Zarządu PFRON jest zobowiązany wziąć pod uwagę nie tylko ważny interes pracodawcy, ale również ważny interes publiczny, jakim jest gromadzenie środków finansowych na rzecz osób niepełnosprawnych, mających problemy z uzyskaniem zatrudnienia i stałego źródła utrzymania.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o:
1) uwzględnienie przez Prezesa Zarządu PFRON odwołania Skarżącej i zmianę ww. decyzji - na podstawie art. 226 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. Dalej: "O.p.") poprzez rozłożenie zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na 60 równych miesięcznych rat;
2) w przypadku nie uznania przez Prezesa Zarządu PFRON odwołania za zasadne i nie wydania decyzji na podstawie art. 226 § 1 O.p., przekazanie odwołania organowi odwoławczemu oraz zmianę przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji poprzez rozłożenie zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na 60 równych miesięcznych rat;
3) dopuszczenie dowodów wskazanych w treści odwołania.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenia art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji poprzez przyjęcie, iż możliwości finansowe Spółki pozwalającą na spłatę zaległości w 12 miesięcznych ratach.
Zdaniem Spółki orzeczony przez Prezesa Zarządu PFRON sposób płatności zaległości w 12 ratach nie jest wystarczający do zachowania płynności finansowej Skarżącej oraz istniejących miejsc pracy. Ponadto strona wskazała, że organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę również fakt, iż Spółka jest jednym z większych pracodawców w rejonie o wysokim wskaźniku bezrobocia, a utrata płynności finansowej spowoduje utratę miejsc pracy dla blisko 90 osób. Przychylenie się do prośby dotyczącej rozłożenia na 60 rat powstałej zaległości wobec PFRON jest tym bardziej uzasadnione, że w dniu 5 marca 2010 r. została wydana przez Prezesa Zarządu PFRON decyzja w sprawie rozłożenia zaległości właśnie na w/w liczbę rat.
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do rozłożenia - zgodnie z żądaniem strony zwartym w odwołaniu - na 60 rat zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do listopada 2010 r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2011 r. Organ odwoławczy dodał, że nie może uwzględnić przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy dowodów w postaci bilansów i rachunków zysków i strat przesłanych przy pismach z 23 maja 2012 r. oraz z 12 lipca 2012 r., gdyż w/w dokumenty finansowe nie mogą być uznane za wiarygodne ze względu na rozbieżności co do straty netto wykazanej za ten sam okres w rachunkach zysków i strat i bilansie.
Organ odwoławczy stwierdził, że analiza sytuacji finansowej Skarżącej poświadcza, iż znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej terminowe wywiązywanie się ze zobowiązań. Z tej też przyczyny Prezes Zarządu PFRON udzielił Spółce ulgi we wpłatach na PFRON.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że Prezes Zarządu PFRON rozkładał na raty stronie zaległości z tytułu wpłat na PFRON tj. m.in. wspomnianą w odwołaniu decyzją z [...] marca 2010 r. Również zaskarżoną decyzją Prezes Zarządu PFRON udzielił stronie ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty i w ocenie organu odwoławczego ulgę tę należy uznać za uzasadnioną i wystarczającą.
Ponadto organ wskazał, że uwzględnienie kolejnego wniosku strony o rozłożenie należności z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na 60 równych miesięcznych rat skutkowałoby niczym nieuzasadnionym preferencyjnym jej traktowaniem w stosunku do tych podmiotów, które rzetelnie wywiązują się ze swoich zobowiązań i jednocześnie ponoszą koszty związane z bieżącą działalnością gospodarczą.
Zdaniem organu odwoławczego nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 191 O.p. oraz art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji poprzez przyjęcie, iż możliwości finansowe skarżącej pozwalają na spłatę zaległości w 12 miesięcznych ratach, gdyż w jego ocenie ulga ta umożliwia stronie spłatę powstałych wobec PFRON zaległości.
Organ odwoałwczy podkreślił również, że rozstrzygając sprawę w kwestii rozłożenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON na 60 rat, wziął pod uwagę nie tylko interes strony, ale także interes publiczny, wyrażony w ustawowych celach działalności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jak również stan finansów Funduszu i uznał, że nadmierne uszczuplenie środków Funduszu (nawet okresowe) mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania w skali całego kraju zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ich integracji ze społeczeństwem.
Spółka pismem z 27 sierpnia 2012 r. wniosła od powyższej decyzji skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;
2) art. 187 § 1 O.p. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego;
3) art. 49 § 5c ustawy o rehabilitacji poprzez przyjęcie, iż możliwości finansowe Skarżącej pozwalają na spłatę zaległości w 12 miesięcznych ratach.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualanie zmianę decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] 28 marca 2012 roku w sprawie [...] , poprzez rozłożenie zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na 60 równych miesięcznych rat, a także zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej odalenie w całości, podtrzymując dotychczaswą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie i dlatego winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty – uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów PFRON.
Podkreślenia wymaga, że ulgi w spłacie należności stanowią odstępstwo od zasady powszechności obciążeń publicznoprawnych, dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu finansowego państwa. Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym zakresie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia ulgi.
W zaskarżonych decyzjach zarówno Prezes PFRON, jak i organ odwoławczy słusznie wskazali, że decyzja o rozłożeniu spłaty zaległości na raty oparta jest na instytucji uznania administracyjnego.
Ustalając przesłanki rozłożenia zapłaty zaległości na raty ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych, tj. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie, że przesłanki zastosowania ulgi wystąpiły, pozostawiona została zatem organom administracji publicznej.
Zaznaczyć należy, że zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wówczas, organ wydający decyzję, w ramach uznania administracyjnego, dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi.
Podkreślić również należy, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i obejmuje jedynie ocenę prawidłowości podjęcia decyzji przez organ, w tym w szczególności zbadanie czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Oznacza to między innymi, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, gdyż jest to bowiem wyłączna kompetencja organu. Powyższa konstatacja ma o tyle istotne znaczenie w realiach rozstrzyganej sprawy, że Sąd nie może uwzględnić wniosku Skarżącego zawartego w skardze ani o nakazanie organowi zmiany zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej "zmienić decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2012 roku w sprawie [...] poprzez rozłożenie zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na 60 równych miesięcznych rat".
Sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (por. art. 1 przytoczonej na wstępie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Decyzję wydaną z naruszeniem prawa Sąd eliminuje z obrotu prawnego, uchylając ją lub stwierdzając jej nieważność. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają natomiast organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie o udzieleniu ulgi należy do kompetencji Prezesa PFRON oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie pracodawcy, prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń publicznoprawnych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu pracodawcy", o jakiej mowa w art. 49 ust. 5b ustawy i rehabilitacji. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość.
Natomiast jako interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2003 r. Sygn. akt III SA 1838/01; Mon.Pod. 2003/7/43). Dodać należy, przy ocenie tej przesłanki konieczne jest również uwzględnienie zasadności obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.
Przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji i zaakceptowane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej rozumienie pojęć "ważny interes pracodawcy" oraz "interes publiczny", co do zasady, jest prawidłowe. Odpowiada ono bowiem znaczeniu tych pojęć przyjętemu zarówno w piśmiennictwie na ten temat, jak i w orzecznictwie sądowym.
Oceniając wniosek Skarżącej oraz zestawiając ważny interes pracodawcy oraz interes publiczny organy uznały, że należy przychylić się do prośby Skarżącej i rozłożyć zaległość z tytułu wpłat wraz z odsetkami za zwłokę za okres od stycznia do listopada 2010r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2011r. na 12 rat.
Zdaniem Skarżącej "orzeczony sposób płatności zaległości nie jest wystarczający do zachowania płynności finansowej (...) oraz istniejących miejsc pracy dla blisko 90 osób".
Z powyższego wynika więc, że organy – co do zasady – uznają okoliczności przedstawione przez Skarżącą jako warunkujące do rozłożenia zapłaty zaległości na raty, a istota sporu między stronami sprowadza się do rozbieżności co do czasokresu udzielonej ulgi (ilości rat) z uwagi, w szczególności, na ocenę sytuacji finansowej strony.
I tak, organ odwoławczy rozpoznając odwołanie Skarżącej stwierdził, że dokonując ustalenia bieżącej sytuacji finansowej strony nie znalazł podstaw do rozłożenia, zgodnie z żądaniem Skarżącej zawartym w odwołaniu, na 60 rat zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za okres od stycznia do listopada 2010r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2011r. albowiem nie mógł uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy dowodów w postaci bilansów i rachunków zysków i strat przesłanych przy pismach z dnia 23 maja 2012r. oraz z dnia 12 lipca 2012r., gdyż "wymienione dokumenty finansowe nie mogą być uznane za wiarygodne ze względu na rozbieżności co do straty netto wykazanej za ten sam okres w rachunkach zysków i strat w bilansie".
Z zestawienia tych dokumentów wynika bowiem, że - według pisma z dnia 23 maja 2012r. - strona poniosła stratę netto na koniec 2011r. w wysokości 1.210.049,40 zł oraz na koniec kwietnia 2012 r. uzyskała zysk w wysokości 205 516,63 zł, natomiast z nadesłanych przy piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. rachunków zysków i strat wynika, że strona za 2011 r. poniosła stratę w wysokości 1 723 031,39 zł oraz uzyskała zysk netto na koniec kwietnia 2012 r. w wysokości 85 793,11 zł.
Organ nadmienił także, że w bilansie na koniec 2011 r. strona nie wykazała w ogóle czy poniosła stratę czy też nie i w jakiej wysokości, zaś wartość wyniku finansowego netto za 2011 r. w w/w dokumentach finansowych różni się też znacznie od wskazanego w dokumentacji zgromadzonej na etapie postępowania pierwszej instancji.
W konkluzji organ odwoławczy uznał, że w związku z powyższymi rozbieżnościami, podstawą rozstrzygnięcia może być jedynie dokumentacja zgromadzona na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, przyjęcie przez organ powyższego stanowiska narusza zarówno zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art.122 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i zasadę prawdy materialnej, wyrażoną w art. 187§ 1 O.p., zgodnie z którą organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Ponadto, uchylenie się przez organ odwoławczy od rozpatrzenia sprawy w całym jej merytorycznym zakresie i oparcie się jedynie "na dokumentacji zgromadzonej na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji", mimo posiadania "spornych" dokumentów wymienionych przy pismach z dnia 23 maja 20102r. oraz 12 lipca 2012r. dotyczących dokumentów finansowych w zakresie bilansów spółki, stanowi naruszenie przepisów rozdziału 15 Ordynacji podatkowej dotyczącej odwołań, w tym w szczególności art. 233 § 2 O.p.
Organ odwoławczy nie zbadał bowiem sprawy ponownie merytorycznie, w jej całokształcie oraz, w szczególności, nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części przez organ I instancji (a w konsekwencji do przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia), co obligowało Ministra Pracy i Polityki Społecznej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie posiadanych dokumentów w sprawie.
Ponadto wskazać należy, że pominięcie przez organ odwoławczy wskazanych dowodów jest tym bardziej niezrozumiałe, że Skarżąca na etapie postępowania odwoławczego wyjaśniła powody rozbieżności pomiędzy ,,bilansami" spółki tj. trwającymi jeszcze w maju pracami rozliczeniowymi oraz zmianą systemu rozliczeniowego, skutkującą przesunięciem prac związanych z zamykaniem roku 2011 pod względom księgowym i bilansowym, a co najważniejsze z merytorycznego punktu widzenia przedłożonych dokumentów, wskazała iż pełna i poprawna dokumentacja za rok 2011 i 2012 roku przesłana została w załączeniu do pisma z dnia 12 lipca 2012 roku i powinna stanowić podstawę ustalenia rzeczywistych możliwości finansowych Skarżącej.
Nieprzeprowadzenie analizy wskazanych dokumentów, a zwłaszcza pominięcie dokumentacji przesłanej przy piśmie z dnia 12 lipca 2012r. jako odniesienia do sytuacji finansowej Spółki spowodowało, że tym samym nie dokonano oceny wniosku Skarżącej pod kątem obiektywnych możliwości finansowych pozwalających jej na spłatę zaległości w 12 miesięcznych ratach.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 1999 r (sygn. Akt III SA 2292/98) zadaniem organów podatkowych, działających w ramach uznania administracyjnego jest szczególnie wnikliwe ustalenie sytuacji gospodarczej podatnika. Właściwa ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych.
Obowiązek ten powinien być, w ocenie Sądu, ściśle respektowany także przy podejmowaniu decyzji przez Prezesa PFRON, w ramach uprawnień, o których mowa art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Pogląd taki uzasadniony jest właśnie ze względu na uznaniowość tychże decyzji i konieczność właściwego "wyważenia" ważnego interesu pracodawcy oraz interesu publicznego, co powoduje, między innymi, iż na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej wnioskującego o udzielenie ulgi oraz, w szczególności, ustalenia czy zapłata należności rozłożonej na raty nie przekracza możliwości płatniczych wnioskodawcy, gdyż wówczas przedmiotowa ulga będzie miała jedynie charakter fikcyjny.
Inaczej mówiąc, to organ powinien dokonać w oparciu o obiektywne i rzetelne dokumenty analizy wpływów i wydatków podatnika w kontekście wysokości należności podatkowej pozostałej do spłat i w oparciu o to zestawienie zadecydować o ilości rat rozłożonej spłaty zaległości. Zaniechanie tej czynności lub pominięcie istotnych dowodów mających wpływ na stan faktyczny sprawy, stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i materialnej.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że organ odwoławczy nie dokonał także analizy wpływu udzielonego w dniu 5 marca 2010r. rozłożenia pozostałych, niż wskazne we wniosku zaległości, które są już spłacane przez Spółkę w ramach 60 rat oraz naliczanych opłat prolongacynych – co wynika z akt sprawy, a co również może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Reasumując, Sąd uznał, że w badanej sprawie zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania albowiem nie doszło do pełnej oceny zebranego materiału dowodowego, co może rzutować na rozstrzygnięcie sprawy.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, orzekając o zakresie w jakim nie może być wykonana stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wskazania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło