III SA/Wa 2735/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. i P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący J.D. i P.D. , wnieśli do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych gdyż środki, które uzyskują z pracy przeznaczają na bieżące utrzymanie i dokończenie budowy domu, w którym mieszkają. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz dwoma synami (ur. w [...] i [...] r.), posiadają dom o powierzchni 140 m². Jako przedmiot o wartości powyżej 3.000 euro Skarżący wskazali samochód marki [...] rok prod. 2000. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu wynagrodzenia za pracę Skarżący uzyskują miesięczne dochody brutto w kwocie: 2.500 zł ( Skarżąca), 3.500 (Skarżący). Skarżący wyjaśnili również, że na utrzymaniu mają dwoje dzieci. Starszy syn studiuje na [...] . Skarżący wszystkie środki przeznaczają na budowę domu i własne utrzymanie. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżących okazały się niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący zostali wezwani do przedłożenia dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową. Z dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżący nie korzystają z pomocy społecznej. Skarżący w bieżącym roku muszą uwzględnić wydatki na zakup opału na zimę około 6.000 zł. W bieżących wydatkach uwzględnili również pobyt młodszego syna w sanatorium. Odpłatność jaką będzie musiał ponieść opiekun dziecka wyniesie 2.000 zł. Z przedstawionych rachunków wynika natomiast, że Skarżący ponoszą miesięczne wydatki na: telefony komórkowe - 49,74 i 94,75 zł, telefon i Internet 85,54 zł, energię 346,32 zł, spłatę rat pożyczki – 505,38 zł, klub przedszkolny dla młodszego dziecka – 350 zł, oraz semestralną opłatę za studia starszego syna - 2.350 zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT-37 wynika, że w 2011 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 76.978,54 zł natomiast Skarżąca dochód w kwocie 60.059,96 zł. Skarżący przedstawili również wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 334 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący są również zobowiązani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 394 zł. w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem (sygn. akt III SA/Wa 2734/12). Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego referendarz sądowy doszedł do przekonania, ze Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżący uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia. Co prawda z urzędowego formularza PPF wynika, że miesięczny dochód Skarżących brutto wynosi 6.000 zł, jednakże z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że miesięcznie na konta bankowe Skarżących wpływa kwota około 8.000 – 10.000 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że z tytułu wpłat od P. S.A. na konto Skarżącego wpłynęły kwoty: w czerwcu 2012 r. – 4.305,22 zł i 4.029,94 zł, w lipcu 2012 r. – 4.995,78, zł, w sierpniu 2012 r. – 4.376,22 zł., we wrześniu 2012 r. 4.376.22. Ponadto na koniec września 2012 r. Skarżący na rachunku bankowym posiadał zgromadzone środki w kwocie 26.759,22 zł. Natomiast z tytułu wpłat z Ośrodka R. na konto Skarżącej wpłynęły kwoty: w czerwcu 2012 r. 2.566,99 zł i 667,00 zł, w lipcu 2012 r. – 2.566,99 zł., w sierpniu 2012 r. – 2.566,99 zł, we wrześniu 2012 r. – 2.262,84 zł. Ponadto na konto Skarżącej wpływają miesięcznie kwoty wypłacane przez [...] w P. i Sąd Rejonowy w P. ( w czerwcu 2012 r. z tych tytułów na konto Skarżącej wpłynęła łączna kwota 2.425,45 zł, w lipcu 2012 r. – 1.740,37 zł, w sierpniu 2012 r. – 780,69 zł i we wrześniu 2012 r. – 780,69 zł). W dniu 31 lipca 2012 r. na konto Skarżącej wpłynęła kwota 10.000 zł. Pochodzenia tej kwoty Skarżąca jednak nie wyjaśniła. Na koniec września 2012 r. Skarżąca na rachunku bankowym posiadała zgromadzoną kwotę 5.780,19 zł. Porównując zatem kwotę dochodów Skarżących ( około 8.000 – 10.000 zł wpływy na konto) oraz zgromadzonych oszczędności na rachunkach bankowych z kwotą przedstawionych wydatków, stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazali, że obecnie znajdują się w sytuacji, która uniemożliwia im uiszczenie wpisu od skargi. Trudno też określić Skarżących mianem ubogich. Wskazać przy tym raz jeszcze należy, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Dlatego też, nawet jeśli Skarżący ponoszą znaczne koszty budowy domu, czy też koszty związane z nauką dzieci, to koszty te nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, do których uiszczenia zobowiązani są Skarżący. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.