III SA/Wa 2737/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-09

Skład orzekający: Anna Kocewiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony skarżącej, polegająca na posiadaniu niskiej renty jako jedynego źródła dochodu, braku pracy u córki mieszkającej wspólnie z nią i jej wnuczką, a także posiadaniu mieszkania i ziemi rolnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony skarżącej, charakteryzująca się niskim dochodem z renty, brakiem dochodów z posiadanego majątku (mieszkania i ziemi rolnej), a także trudną sytuacją materialną jej córki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) dotyczących prawa pomocy, wskazując, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na niską rentę jako jedyne źródło utrzymania, trudną sytuację rodzinną (samotnie wychowująca dziecko córka bez pracy) oraz posiadany majątek (mieszkanie, ziemia rolna) o niejasnej sytuacji prawnej. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie: ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. (zwana dalej "skarżącą" lub "stroną") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca szczegółowo opisała swoją trudną sytuację rodzinną i zdrowotną. Jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 567,02 zł brutto. Wnioskodawczyni podniosła, iż kwota ta nie wystarcza jej na utrzymanie i leczenie. Wskazała, iż mieszka razem z córką i wnuczką. Jej córka samotnie wychowuje dziecko, nie ma pracy i ze względu na stan zdrowia nie może jej podjąć oraz nie posiada prawa do zasiłku. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie własnościowe o powierzchni 45,51 m² oraz około [...]hektarów ziemi rolnej, o niejasnej sytuacji prawnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek oraz stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest renta w wysokości około 500 złotych. Mieszkanie zapewnia jej potrzeby mieszkaniowe i nie przynosi dochodów. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika również, iż jej córka H. pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie pracuje i nie ma prawa do zasiłku, a jej mąż uchyla się od obowiązków alimentacyjnych wobec córki. Wykazana we wniosku nieruchomość rolna nie przynosi skarżącej dochodu i jest przedmiotem sporu między członkami rodziny. W związku powyższym stwierdzić należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżąca dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb życiowych jednej osoby prowadzi do wniosku, że podanie skarżącej należy uwzględnić, ponieważ nie jest ona w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło