III SA/Wa 2746/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący P. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że uległ wypadkowi i przez większą część roku miał niewładną rękę. W związku z tym nie mógł w pełni prowadzić działalności gospodarczej i stąd brak środków na uiszczenie wpisu sadowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący jest rozwiedziony i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku, ani oszczędności. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 3.447 zł. do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył; alimenty – 3.000 zł, mieszkanie – 600 zł, media – 200 zł oraz leki – 70 zł. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy tj.: zeznań podatkowych za 2015r. wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia w przedmiocie korzystania z jakichkolwiek form pomocy społecznej, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp., wskazania wszystkich źródeł utrzymania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Oświadczenia Skarżącego są niewiarygodne i budzą poważne wątpliwości. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika bowiem, że miesięczne wydatki Skarżącego przewyższają jego dochody. Skarżący wskazał, że jego dochody z tytułu prowadzonej działalności wynoszą miesięcznie 3.447 zł. Natomiast wydatki Skarżący określił na kwotę 3.870 zł. Przy czym kwota ta nie uwzględnia wydatków (koniecznych) na żywność, odzież i środki czystości. Chcąc zweryfikować te dane referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową Skarżącego. Jednakże Skarżący nie dostosował się do wezwania i wszystkich dokumentów źródłowych nie nadesłał. W szczególności Skarżący nie nadesłał wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Dokument ten zapewne pozwoliłby na weryfikację oświadczeń Skarżącego i ocenę jego możliwości płatniczych. Ponadto za odmową przyznania prawa pomocy przemawia fakt, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2015 r. osiągnął przychód w kwocie 1.565.470 zł. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono sentencji