III SA/Wa 275/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. G. i D. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za czerwiec i lipiec 2005 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżąca, D. W., na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że otrzymuje rentę w wysokości 1.000 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.000 zł. Oświadczyła, że nie ma pewności co do stabilizacji zatrudnienia. Skarżąca podniosła, że ze środków tych ponosi koszty ( około 460 zł miesięcznie) leczenia oraz zakupu baterii do aparatu słuchowego i lekarstw. Na koszty związane z miesięcznym utrzymaniem (jedzenie, opłaty za media Skarżąca przeznacza około 800 zł. Dodatkowo Skarżąca ponosi koszty leczenia "prywatnie". Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz posiada mieszkanie o powierzchni 50 m². Oświadczyła, że nie zna stanu majątkowego swego męża. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącej okazały się niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedstawienia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 9 maja 2011 r. Skarżąca jednak ani jej pełnomocnik, wymaganych dokumentów i informacji nie przedłożyli. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść Sygn. akt III SA/Wa 275/11 pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową jej oraz jej rodziny, takich dokumentów nie przesłała. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta sprawy. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżąca, posiada stałe źródła dochodów (renta oraz praca zarobkowa) uzyskując miesięcznie kwotę 4.000 zł. Do swoich stałych miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła koszty leczenia oraz koszty miesięcznych opłat z tytułu wyżywienia opłat za media w kwocie około 1.260 zł Sygn. akt III SA/Wa 275/11 miesięcznie oraz koszty leczenia prywatnego – nie podając jednak kwot jakie z tego tytułu wydatkuje. Na podstawie takich tylko informacji nie można stwierdzić czy Skarżąca posiada środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Nie można również na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącej ocenić w jakiej faktycznie sytuacji finansowej obecnie znajduje się Skarżąca i jej rodzina. Nie można również ustalić w jakiej części w kosztach utrzymania uczestniczy, pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym ze Skarżącą jej mąż. Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącej, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jest niewystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku Strony. Dodatkowo wątpliwości potęguje fakt, że jak wynika z akt sprawy, Skarżąca korzysta z usług dwóch profesjonalnych pełnomocników – których koszty usług zapewne ponosi. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.