III SA/Wa 2759/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony obawą o płynność finansową i utratę kontrahentów w związku z koniecznością zapłaty znacznej kwoty podatku, spełnia przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, ponieważ skarżąca nie wykazała, że jej zapłata spowoduje "znaczną szkodę" lub "trudne do odwrócenia skutki" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Obawy dotyczące płynności finansowej i utraty kontrahentów nie zostały poparte dowodami, a obowiązek zapłaty podatku ma z natury odwracalny charakter, co oznacza, że w razie uwzględnienia skargi kwota zostanie zwrócona.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. W odrębnym wniosku spółka domagała się wstrzymania wykonania tej decyzji, argumentując, że zapłata kwoty 759.050,00 zł wpłynie negatywnie na jej płynność finansową, uniemożliwi realizację bieżących i przyszłych inwestycji oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki, takie jak utrata kontrahentów. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
E. sp. z o.o. z/s w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") –wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014r.
Następnie w piśmie z 18 lipca 2017r. Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, złożony na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że zapłata zobowiązania podatkowego w wysokości określonej przez organ podatkowy wiązałaby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej. Jak kontynuuje spółka, jej środki finansowe są cały czas inwestowane w prowadzoną działalność gospodarczą, związaną min. z remontowaniem nowych placówek medycznych, otwieranych przez podmiot powiązany. Zapłata podatku w kwestionowanej przez Skarżącą wysokości (759.050,00 zł) wpłynęłaby na jej płynność finansową, co wiązałoby się ze znacznymi utrudnieniami w zrealizowaniu zaciągniętych zobowiązań i zrealizowaniu rozpoczętych inwestycji. Zgodnie z postanowieniami zawartych umów, Skarżąca musi realizować inwestycje terminowo, aby uniknąć chociażby kar umownych od strony kontrahentów. Wobec tych okoliczności zapłata podatku w kwestionowanej wysokości uniemożliwi realizację bieżących oraz przyszłych inwestycji, co bez wątpienia wpłynie na wynik finansowy Skarżącej oraz jej płynność finansową. Zdaniem spółki, skutki w postaci utraty kontrahentów i niezrealizowania długoterminowych inwestycji, byłyby trudne do odwrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05).
Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku.
Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Do dokumentów takich należą m. in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych czy inne dokumenty poświadczające stan majątkowy skarżącego (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2015r., II GZ 835/15).
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym.
Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku wskazując na kwotę do zapłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, wynikającą z zaskarżonej decyzji, Skarżąca podniosła, że jej środki finansowe są cały czas inwestowane w prowadzoną działalność gospodarczą, związaną min. z remontowaniem nowych placówek medycznych, otwieranych przez podmiot powiązany. Zapłata podatku w kwestionowanej przez Skarżącą wysokości (759.050,00 zł) wpłynęłaby na jej płynność finansową, co wiązałoby się ze znacznymi utrudnieniami w zrealizowaniu zaciągniętych zobowiązań i zrealizowaniu rozpoczętych inwestycji. Zgodnie z postanowieniami zawartych umów, Skarżąca musi realizować inwestycje terminowo, aby uniknąć chociażby kar umownych od strony kontrahentów. Wobec tych okoliczności zapłata podatku w kwestionowanej wysokości uniemożliwi realizację bieżących oraz przyszłych inwestycji, co wpłynie na wynik finansowy Skarżącej oraz jej płynność finansową. Zdaniem Spółki, skutki w postaci utraty kontrahentów i niezrealizowania długoterminowych inwestycji, byłyby trudne do odwrócenia.
Podkreślić jednak należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej obecną sytuację finansową. Skarżąca nie zestawiła nawet wielkości posiadanych składników majątku z wysokością wymaganego zobowiązania podatkowego. Nie przedstawiła także żadnych dokumentów, czy choćby oświadczeń, jakie uzyskuje obecnie przychody. Sąd nie stwierdził również, aby znajdujące się w aktach sprawy, czy to sądowych, czy też administracyjnych, dokumenty uprawdopodobniały twierdzenia Skarżącej o grożącym jej niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnienia Skarżącej dotyczącej jej kondycji finansowej nie zostały zatem poparte żadnymi stosownymi dokumentami źródłowymi. Tym samym Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2011r., II GSK 1562/11). Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Wobec tego, iż Skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na potencjalne skutki ewentualnej egzekucji, Sąd podkreśla, iż nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a.
W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło