III SA/Wa 2762/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber, asesor WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Zakład") odmówił A. K. (zwanej dalej "Skarżącą") umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami w kwotach wskazanych w sentencji decyzji. Od ww. decyzji Skarżąca złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzję Zakładu skarżąca otrzymała w dniu 23 maja 2006 r.(data zwrotnego potwierdzenia odbioru). Odwołanie zaś wniosła w dniu 7 czerwca 2006 r. Tym samym uchybiła czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, który upływał w dniu 6 czerwca 2006 r. Ponadto skarżąca nie wystąpiła o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz nie podała przyczyn uchybienia. Na powyższą decyzję Skarżąca, pismem z dnia 18 sierpnia 2006 r., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż rzeczywiście uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wyjaśniła przy tym, iż list polecony został odebrany przez L. W., który przekazał go skarżącej w dniu 30 maja 2006 r., po jej powrocie z Niemiec. Skarżąca nie będąc świadoma daty doręczenia nadała wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy 7 czerwca 2006 r. Była przy tym przekonana, iż zachowuje termin. Z tego powodu nie wystąpiła o przywrócenie terminu. Obecne działanie Prezesa Zakładu ocenia jako wybieg formalny mający na celu uniknięcie oceny dokonanych przez Zakład błędów przy wydawanej w pierwszej instancji decyzji. W treści skargi wskazała ponadto, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów zawartych w art. 107 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając legalność (zgodność z prawem) zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, skutkującego koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071,dalej u.s.u.s.) w sprawach uregulowanych ustawą nakazuje stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), chyba że ustawa stanowi inaczej. Rozdział 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zatytułowany "Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy" reguluje tryb wydawania rozstrzygnięć w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. W sprawach tych, jak wskazuje przepis art. 83 ust. 1 u.o.s.u.s. Zakład wydaje decyzje. Od decyzji ZUS stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Zdanie trzecie ustępu 4 wyraźnie wskazuje, iż do wniosku o ponowne rozparzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Użyte w treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., regulującego postępowanie w sprawach umarzania należności sformułowanie jest analogiczne do tego, jakiego użył ustawodawca w art. 127 § 3 k.p.a. Interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż w postępowaniu, w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że zastosowanie znajdują przepisy Działu II-go k.p.a. "Postępowanie" w tym rozdział 10 –"odwołania". Oznacza to, że w stosunku do takiego wniosku zastosowanie znajduje przepis art. 129 k.p.a. stanowiący o trybie i terminie do wniesienia wniosku. Zgodnie z tym przepisem odwołanie ( tu: wniosek) wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawa nakłada na organ obowiązek każdorazowego zbadania, czy złożony wniosek jest dopuszczalny oraz czy został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W przypadku ustalenia, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu lub było niedopuszczalne organ, zgodnie z nakazem art. 134 k.p.a. winien wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania lub, że zostało wniesione z uchybieniem terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przede wszystkim należy zauważyć, iż przedmiotem badania legalności jest decyzja stwierdzająca uchybienie terminu do wniesienia odwołania a nie decyzja rozpoznająca merytorycznie wniosek strony. Zatem rolą Sądu było zbadanie czy w przedstawionym stanie faktycznym doszło do uchybienia czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika wprost, iż Skarżąca decyzję Zakładu otrzymała w dniu 23 maja 2006 r.( zwrotne potwierdzenie odbioru) a odwołanie wniosła 7 czerwca 2006 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 6 czerwca 2006 r. (wtorek) i jak wykazano został uchybiony. W zaistniałej sytuacji faktycznej organ, mając na uwadze treść art. 134 k.p.a. był zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co też uczynił. Ponadto, doręczenie decyzji poza skutkiem materialnoprawnym nakładającym na adresata odpowiednie uprawnienia lub obowiązki, powoduje również rozpoczęcie biegu różnych terminów, wśród których jest też termin do wniesienia środka zaskarżenia. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. nr 130 poz. 1188 ze zm.), co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone i nie można go pominąć przy rozpoznawaniu sprawy. W niniejszej sprawie potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo sporządzone a zatem nie można było pominąć go w sprawie, uznając, iż odwołanie zostało wniesione. A zatem wskazać należy, że w sprawie, z uwagi na zaistniały stan faktyczny, organ zobowiązany był wydać orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem, w ocenie Sądu, nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.