III SA/Wa 2765/17

Dnia 20 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Gurba, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.B. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 grudnia 2017r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżąca P.B. reprezentowana przez doradcę podatkowego R.O. na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na działania podjęte w stosunku do T. przez organy administracji skarbowej, Skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji ekonomicznej, która znacząco utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej i zaburza płynność finansową gospodarstwa domowego. Skarżąca zmuszona była do ograniczenia działalności gospodarczej, a pokrycie kosztów sądowych jest w tej chwili niemożliwe. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada majątku ani dochodów. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową Skarżącej, pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do dokonania tej czynności, bowiem Skarżąca przebywa poza granicami kraju. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 26 października 2017r. przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów i oświadczeń do 6 listopada 2017r. Pełnomocnik Skarżącej ponownie wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów i oświadczeń do 20 listopada 2017r. Jednakże dokumentów tych (w żadnym terminie) nie nadesłał. Postanowieniem z 27 grudnia 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że wobec niedostosowania się Skarżącej do wezwania o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") Skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie starszego referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że Skarżąca nie miała wiedzy o przedłużeniu przez referendarza terminu do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń do 20 listopada 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony, o czym stanowi art. 243 § 1 P.p.s.a. Stosownie zaś do art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie natomiast do przepisu art. 255 P.p.s.a. jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zatem możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów, z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie daje przepis art. 255 P.p.s.a. Starszy referendarz sądowy wezwał bowiem Skarżącą o przedłożenie: zeznań podatkowych za 2015 i 2016r. oraz informacji o uzyskiwanych dochodach w 2017r., kopii wyciągów z rachunków bankowych, oświadczenia w przedmiocie korzystania z pomocy społecznej, wskazania wszystkich źródeł utrzymania, udokumentowania kosztów miesięcznego utrzymania, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach, dokumentów dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej przez Skarżącą tj. bilansu, rachunku zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata oraz deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów i oświadczeń. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 26 października 2017r. na podstawie art. 84 P.p.s.a. przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 6 listopada 2017r. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 30 października 2017r. (k. 67 akt sądowych). Następnie pełnomocnik Skarżącej pismem z 6 listopada 2017r. wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 20 listopada 2017r. i stwierdził, że Skarżąca przebywa za granicą, niemniej jednak zobowiązuje się do przedłożenia dodatkowych dokumentów do 20 listopada 2017r. Następnie starszy referendarz sądowy postanowieniem z 27 grudnia 2017r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie ma zatem racji pełnomocnik Skarżącej, że strona nie została poinformowana o przedłużeniu terminu do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń do 20 listopada 2017r. To pełnomocnik Skarżącej w piśmie z 6 listopada 2017r, sam wyznaczył datę 20 listopada 2017r. Natomiast referendarz nie przedłużył (kolejny raz) terminu do złożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń. Wydał natomiast postanowienie z 27 grudnia 2017r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca nie nadsyłając żądanych dokumentów i oświadczeń uniemożliwiła rzetelną analizę zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a. Z przedłożonych informacji wynika jedynie, że Skarżąca znajduje się w złej sytuacji finansowej. Jednakże, jak prawidłowo wskazał starszy referendarz sądowy dysponując tylko takimi informacjami, nie można było zweryfikować oświadczeń Skarżącej i ocenić jej możliwości płatniczych. Skarżąca bowiem nie nadesłała jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację majątkową. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewykazane bowiem zostały przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.