III SA/Wa 2774/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników umarza postępowanie sądowe H. B. zwany dalej Skarżącym wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 22 września 2005 r. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za wskazany w decyzji okres w łącznej kwocie 4.427,60 zł. Z adnotacji doręczającego umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na dzień 9 grudnia 2005 r. wynikało, że Skarżący zmarł. Informację tę potwierdzono w Urzędzie Stanu Cywilnego w M., podając, iż Skarżący zmarł w dniu 19 października 2005 r. Akt zgonu o numerze [...] wystawił Urząd Stanu Cywilnego w K.. Przepis art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zdaniem Sądu wskazana wyżej przesłanka umorzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie wystąpiła. Zważyć bowiem należało, że przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Instytucja umorzenia stanowi ulgę, która jako nieefektywny sposób wygasania zobowiązań polega na ostatecznym odstąpieniu wierzyciela od poboru należności po upływie terminu jej płatności. Jak się podkreśla w piśmiennictwie (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 294) sprawy przyznania ulg podatkowych, odnoszą się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Pogląd ten, aczkolwiek wyrażony na tle przepisów regulujących instytucję ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, wobec analogicznego unormowania tej instytucji w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) zachowuje tu swoją aktualność. Zgodnie bowiem z jej art. 41a ust. 1 Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części, a także umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części. Skoro zatem umorzenie bądź też jego odmowa mogą być dokonane tylko wobec określonej osoby, uznać należało, że przedmiot postępowania w stosunku do zmarłego Skarżącego odnosił się do praw i obowiązków ściśle z nim związanych. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.