III SA/Wa 2781/13

Dnia 11 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – A. G. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3.192 zł, Skarżący zwrócił się, na formularzu PPF z 26 listopada 2013 r., o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie ma oszczędności i nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego. Jego obecny dochód miesięczny wynosi 1.118zł brutto. Ma na utrzymaniu syna, urodzonego w [...] r. Skarżący ponosi comiesięczne koszty w wysokości 370 zł (koszty utrzymania mieszkania), 87 zł (rata kredytu), 150 zł (leki). Odpowiadając na wezwania referendarza sądowego, Skarżący wskazał ponadto, że w 2012 r. i w 2013 r. prowadził gospodarstwo domowe samodzielnie i nie może przedłożyć dokumentów finansowych osób, "z którymi strona prowadziła wspólnie gospodarstwo domowe". Wyjaśnił, że [...] stycznia 2010 r. zawarł z małżonką umowę majątkową małżeńską o rozdzielności majątkowej i od 2010 r. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Przedłożył zaświadczenie o zarobkach, wypis aktu notarialnego - umowy małżeńskiej majątkowej, PIT-37 za 2012 r., informację o odliczeniach PIT/O. Skarżący poinformował, iż z uwagi na istnienie ustroju rozdzielności majątkowej z żoną i przebywania w separacji, nie posiada informacji o kondycji majątkowej małżonki w latach 2012 i 2013. Podkreślił, że oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 12.000 zł zostały zablokowane. Przedłożył wyciąg z rachunku bankowego. Stwierdził, że pokrywa koszty utrzymania dziecka w wysokości 250 zł. Według Skarżącego nie zdecydował się na złożenie pozwu o rozwód, bowiem toczące się postępowanie podatkowe całkowicie pochłania jego czas i pieniądze. Podkreślił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 8 stycznia 2014 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie Skarżący podniósł, iż z dokładnej analizy akt postępowania można wyprowadzić wniosek, że nie jest on w stanie ponieść choćby w części kosztów sądowych. Jak bowiem wskazywał we wniosku, jego dochód miesięczny wynosi 1.118 zł, a łączne koszty utrzymania to 607 zł. W ocenie Skarżącego udowodnił on swoje twierdzenia w sposób dostateczny. W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego przesyłał dokumenty i wskazywał m.in., że nie posiada informacji dotyczących stanu majątkowego żony za 2012 r. i 2013 r., bowiem żyje z nią w separacji. Zdaniem Skarżącego wpływa to na brak faktycznej możliwości w uzyskaniu od małżonki jakiegokolwiek wsparcia, tym bardziej pomocy w poniesieniu kosztów sądowych. Postanowieniem z 12 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." i wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych: postanowienia Prokuratury Okręgowej w B. z [...] lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt [...] , postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] oraz zawiadomień z [...] lutego 2014 r. o wszczęciu postępowania w celu wykonania zabezpieczenia i o zajęciu rachunku bankowego. Postanowieniem z 16 maja 2014 r. o sygn. akt II FZ 540/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. W ocenie NSA, sąd pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien wziąć pod uwagę przy ocenie możliwości płatniczych Skarżącego dokumenty stanowiące załączniki do zażalenia, w szczególności zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to powinien spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.118 zł i ponosi łączne koszty utrzymania w wysokości 607 zł. Ma na utrzymaniu niepełnoletniego syna. Skarżący nie posiada majątku ruchomego, ani nieruchomego. Znajdujące się na jego rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie około 12.000 zł zostały zajęte, czego potwierdzeniem są przedstawione zawiadomienia o wszczęciu postępowania w celu wykonania zabezpieczenia i o zajęciu rachunku bankowego. Zestawiając zatem dochody i oszczędności oraz wydatki Skarżącego, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi może dysponować, z wymaganymi na tym etapie postępowania kosztami sądowymi w kwocie 3.192 zł, stwierdzić trzeba, iż Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżący spełnił więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno być mu przyznane. Takie rozstrzygnięcie znajduje ponadto umocowanie w konieczności realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił o przyznaniu prawa pomocy.