III SA/Wa 2781/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 3 marca 2017r. sygn. akt III SA/Wa 2781/16 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Skarżący M.S., zwrócił się w piśmie z 30 grudnia 2016 r. r. i na formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z dwójką synów ([...] r i [...] r).Posiada dom o pow 60,7 m.kw., mieszkanie o pow. 84 m.kw., nieruchomość o pow. 1,24 ha i 1,7 ha (łączna wartość ok 60 tys. zł), 35 udziałów [...] SA (3 zł za udział). Utrzymuje się z renty (swojej) i emerytury żony w kwocie 4511 zł. Miesięczne wydatki z tytułu czynszu, gazu, opału, ubezpieczenia itp. – wynoszą ok 2837 zł. Nadto poinformował w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 11 stycznia 2017 r., że w 2015 r. otrzymał wyrównanie z ZUS w wysokości 60166 zł, jest inwalidą po wypadku przy pracy. Wskazał, że nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nikt nie zgodził się reprezentować go na warunkach finansowych, które Skarżący mógł zaakceptować. Poinformował, że jego żona uzyskała w 2016 r. średnio 3073 zł. Posiada ona również rachunek bankowy, ale z uwagi na grypę nie jest w stanie przedłożyć wyciągu. Referendarz sądowy, zaskarżonym postanowieniem z 3 marca 2017 r., odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Powołał się na to, że, gospodarstwo domowe Skarżącego osiąga, co miesiąc, dochód w wysokości 5523 zł (dochód Skarżącego i żony). Wielkość ta może być podstawą oczekiwania, że Skarżący wygospodaruje środki nie tylko na poczet wymagalnych kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej), ale także na poczet kosztów działania pełnomocnika. Odnosząc się do nieprzedstawienia wyciągów z rachunków bankowych z uwagi na chorobę wskazał, że w tym samym okresie choroby Skarżący podejmował wskazane na s. 3 pisma z 5 lutego działania w celu ułożenia sobie relacji z pełnomocnikiem z wyboru. Z tych powodów bez znaczenia dla wyniku sprawy jest, zdaniem referendarza sądowego, rozmiar posiadanego przez Skarżącego majątku, tj nieruchomości (dom, mieszkanie, dwie działki o pow. ok 30 tys m.kw.). Skarżący w sprzeciwie z 3 kwietnia 2017 r. zakwestionował w całości postanowienie referendarza sądowego z 3 marca 2017 r. Z uwagi na awarię komputera wniósł o przedłużenie terminu do uzasadnienia sprzeciwu. Wskazał, że posługuje się przy kwestionowaniu postanowienia referendarza sądowego – notatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady przyznawane jest osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Podstawą rozważania przyznania Stronie prawa pomocy jest pełne wykazanie jej sytuacji finansowej i życiowej. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pktr 1 p.p.s.a.). Sąd wstrzymał, zgodnie z prośbą Skarżącego, z rozpoznaniem sprawy o ponad dwa tygodnie, licząc na uzupełnienie uzasadnienia sprzeciwu – co jednak nie nastąpiło. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12, CBOSA). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Skarżący tej przesłanki nie spełnia, ponieważ jego sytuacja życiowa nie wyklucza możliwości wygospodarowania przez niego jakichkolwiek środków na poczet kosztów postępowania. W szczególności, Skarżący i jego żona dysponują stałym dochodem w wysokości, jak wynika z zestawienia rubryki 10 formularza PPF i pkt 1 z pisma z 5 lutego 2017 r. - 5061 zł. Kwota ta przy zadeklarowanej strukturze i wysokości wydatków nie uniemożliwia partycypowania w kosztach sądowych, w szczególności kosztach wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (100 zł) czy w kosztach działania pełnomocnika. W ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla wyniku sporu jest fakt, iż Skarżący dysponuje majątkiem w postaci domu, mieszkania, nieruchomości rolnych. Należy podkreślić, że posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Istotne jest bowiem, że majątek ten może przynosić potencjalne pożytki (zob. postanowienie NSA z 16 lutego 2015 r., II FZ 53/1, CBOSA). Z tych powodów Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, by zachodziły w sprawie przesłanki uzasadniające przyznanie Skarżącemu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.