III SA/Wa 2782/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-03

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże ona brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej dochody, wiek, stan zdrowia i strukturę wydatków?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona dysponuje stałym dochodem, nawet niewielkim, a jej wydatki (czynsz, leki) nie wykluczają możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe, prawo pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać przyznane. Jednakże, w przypadku skargi kasacyjnej, gdy pomoc profesjonalnego pełnomocnika jest niezbędna, a środki strony nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, B.S., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca wskazała na niskie dochody (emerytura i zasiłek), które przeznacza na bieżące wydatki, a także na wiek i stan zdrowia. Referendarz sądowy, analizując sytuację finansową i życiową skarżącej, uznał, że nie wyklucza ona możliwości wygospodarowania środków na koszty postępowania, jednakże uznał potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić Skarżącej adwokata z urzędu; 2. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 50 zł; 3. odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3/03/2017 r.. po rozpoznaniu wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] /6/2016 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów p o s t a n a w i a 1. ustanowić Skarżącej adwokata z urzędu; 2. zwolnić Skarżąca od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 50 zł 3. odmówić przyznania Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Strona skarżąca, tj. B.S. , zwróciła się w piśmie z 30/12/2016 r. r. i na formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu, lecz nie ma pieniędzy na prowadzenie sporu na dalszym etapie. Uzyskuje miesięcznie z tytułu emerytury i zasiłku 1440 zł, które przeznacza na czynsz, prąd, opłaty, lekarstwa, usługi medyczne itp. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 11/1/2017 r strona powołała się na wiek ([...] lat), bezskuteczność działania w celu ustanowienia pełnomocnika z wyboru (warunki finansowe), ciężki stan zdrowia Skarżącej i jej syna. Wyraziła gotowość nadesłania, w razie potrzeby, wszelkich innych wnioskowanych informacji. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wymagalne w sprawie koszty sadowe obejmują wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł – stąd zakres rozstrzygnięcia w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych wyrażony w sentencji. Przede wszystkim należy zauważyć, że sytuacja życiowa Skarżącej nie wyklucza wygospodarowania przez nią jakichkolwiek środków na poczet kosztów postępowania. Podejmując tą ocenę referendarz sadowy ma na względzie fakt, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Tymczasem z informacji nadesłanej przez Stronę wynika, że dysponuje ona stałym dochodem - nie tylko z emerytury, ale także z zasiłku pielęgnacyjnego. Jednakże wspomniana zdolność do ponoszenia kosztów postepowania wynikającą z zadeklarowanej kwoty dochodu (ok 1400 zł) należy miarkować wiekiem Skarżącej ([...] lat), stanem zdrowia, strukturą ponoszonych miesięcznie, koniecznych wydatków. W ocenie referendarza, ani koszt czynszu, ani koszt poratowania zdrowia nie powinny ustępować pierwszeństwa należnościom z tytułu kosztów postępowania. Jednakże, po zsumowaniu zadeklarowanych przez Skarżąca wydatków z rubryki 11 formularza, pozostaje jej do dyspozycji kwota, którą może przeznaczyć na koszty sądowe, stąd rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów w sentencji. Referendarz sądowy zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. na etapie skargi kasacyjnej, do toczenia sporu jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika, o czym Skarżąca została już poinformowana. "Wolne" środki posiadane przez Skarżącą nie umożliwiają jej zaspokojenia nawet najniższych kosztów działania pełnomocnika z wyboru. Rozstrzygnięcie o rodzaju ustanowionego pełnomocnika z urzędu, wobec braku sprecyzowania wnioskowanego pełnomocnika, jest uzasadnione rodzajem sprawy i zakresem działania adwokata. Z tych powodów, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło