III SA/Wa 2787/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-24
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skutkuje umorzeniem postępowania w tym przedmiocie, nawet jeśli strona wcześniej wykazywała trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet w sytuacji, gdy strona wcześniej wykazywała trudną sytuację finansową, skutkuje umorzeniem postępowania w tym przedmiocie. Jest to konsekwencją braku podstaw do dalszego badania wniosku, gdy strona sama z niego zrezygnowała.Stan faktyczny
Strona M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, strona nie przekazała ich sądowi. Następnie strona cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24/10/2018 r po rozpoznaniu wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...] /6/2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy
Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
Strona Skarżąca M. B. , wnioskiem na formularzu PPF, zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na sytuację osobistą (zdrowotną i finansową) oraz konieczność zabezpieczenia dalszej egzystencji. Prawie nie posiada dochodów, posiada jedynie zobowiązania. Łączny dochód gospodarstwa domowego to kwota [...], w tym dochód z "500+", emerytury i pracy na 0,7 etatu żony. Obciążają go kredyty konsumenckie (3500 zł), opłaty za paliwo, media telefony (700 zł) i wyżywienie (1500 zł). Posiada [...] (współwłasność, ok 40 tys zł) , dom (współwłasność ½ wartość 600 tys zł), użytkowanie wieczyste działki niezabudowanej o pow 4166 m.kw. (ok 4000000,- zł).
Strona została wezwana pismem z 8/10/2018 r. o złożenie wyciągów z rachunków bankowych i innych informacji o stanie majątkowym, lecz dokumentów tych nie przekazała – i to pomimo pouczenia o terminie siedmiu dni i rygorze braku odpowiedzi (zpo, w aktach sprawy o prawo pomocy).
Natomiast pismem z 18 października 2018 r. Strona wnosząca skargę kasacyjna cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy
Referendarz sądowy, choć na tym etapie postępowania, nie wyklucza prawdziwości twierdzeń Strony o jej nienajlepszej sytuacji życiowej, to uważa, ze warunkiem wstępnym rozważania przyznania jej prawa pomocy jest wykazanie sytuacji życiowej strony. Urzędnik sadowy nie jest podmiotem, który może przyznać Stronie prawo pomocy, bez wykazania przez nią jej kondycji majątkowej (omnia possibilia sunt apud Deum), ponieważ w okolicznościach sprawy mają prymat reguły dyscypliny budżetowej Sądu.
Zbędność badania sytuacji finansowej Strony jest potęgowana przez fakt odstąpienia od popierania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z pisma z 18 października 2018 r. Dlatego należało, na podstawie art. 249a w zw. z art. 246 § 3 u.p.p.s.a, orzec jak w sentencji i uznać wysiłki urzędnika sądowego podjęte w celu przyznania Stronie prawa pomocy – za bezskuteczne (cessante causa, cessat effectus). Konsekwencją zaksięgowania wpływu opłaty za rozpoznanie skargi kasacyjnej jest też bezzwłoczne skierowanie sprawy do rozpoznania przez Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło