III SA/Wa 2789/19

WyrokWSA w Warszawie2020-09-08

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Agnieszka Baran, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie wznowił postępowanie w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, lecz nieznane organowi?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było niezasadne, ponieważ nowe okoliczności faktyczne i dowody dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków istniały lub powinny być znane organowi już w dacie wydania pierwotnej decyzji. Ponadto, uzasadnienia decyzji organów były wadliwe, nie wyjaśniały wystarczająco podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięć oraz nie odnosiły się do zarzutów strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013 dla E. S. Po otrzymaniu informacji o zmianach w ewidencji gruntów, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wydał decyzję zmieniającą wymiar podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne wznowienie postępowania i wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2019 r. oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. S. kwoty 317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. S. kwotę 317 zł (słownie: trzysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: Burmistrz miasta M. (dalej: "organ pierwszej instancji") decyzją z [...] lutego 2013 r. ustalił E. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 w kwocie 3765 zł dotyczącego nieruchomości położonych w miejscowości M. Organ przyjął do opodatkowania grunty pozostałe: 6 940 m2, budynek mieszkalny: [...], 80 m2, budynek związany z działalnością gospodarczą: 14 m2, oraz budynki pozostałe: 40,32 m2, znajdujące się na nieruchomości działka: nr [...], [...]obręb [...]. 2. W dniu 13 lutego 2018 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło ze Starostwa Powiatowego G. zawiadomienie dotyczące ujawnienia informacji o budynkach mieszkalnych i niemieszkalnych znajdujących się na działce nr: [...] obręb [...] wraz ze wskazaną klasyfikacją działki. 3. W związku z powyższym, pismem z 19 września 2018 r. organ pierwszej instancji wezwał Stronę do złożenia korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 oraz podatku rolnego IR-1. W dniu 25 września 2018 r. Strona złożyła korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości 1N-1 i podatku rolnego IR-1 wskazując powierzchnię wszystkich działek zgodnie z oznaczeniem klasy użytków potwierdzonych w wypisach z Rejestru Gruntów Starostwa Powiatu G. wg stanu na dzień 1 stycznia 2013 r., 1 stycznia 2014 r., 1 stycznia 2015 r., 1 stycznia 2016 r. 1 stycznia 2017 r., 1 stycznia 2018 r. 4. W związku ze złożoną informacją organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. wznowił postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017. 5. Następnie, decyzją z [...] listopada 2018 r., organ pierwszej instancji zmienił Skarżącej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. na kwotę 5 665 zł. Przedmiotowa decyzja została wydana przy ustaleniu: Podatek od nieruchomości: – budynki mieszkalne - pow. 545,80 m2, stawka - 0,73 zł/ m2, kwota podatku - 398,43 zł – budynki pod dział. gosp. - pow. 14 m2, stawka - 22,82 zł/m2, kwota podatku - 319,48 zł – pozostałe budynki - pow. 40,32 m2, stawka - 6,72 zł/m2, kwota podatku - 270,95 zł – grunty pozostałe - pow. 11 673 m2, stawka - 0,40 zł/m2, kwota podatku - 4 669,20 zł Podatek rolny: – hektar fizyczny - 0,5637 ha; hektar przeliczeniowy - 0,1311; użytki rolne - 0,5637; podstawa opodatkowania - 0,0172; stawka - 379,30 zł; kwota podatku - 6,52 zł, tj, 7,00 zł. 6. Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca wniosła odwołanie z 28 listopada 2018 r. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: – art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm., dalej: "O.p.") poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz poprzez nie udzielenie Stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania; – art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 210 § 4 w związku z art.240 § 1 pkt 5) O.p. poprzez niewystarczające wskazanie w treści decyzji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w ty brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę jak również brak w uzasadnieniu prawnym należytego i zrozumiałego dla strony wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. – art. 240 § 1 pkt 5) O.p., poprzez błędną ocenę, że w sprawie pojawiły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowodowy istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, co skutkowało błędnym wydaniem decyzji o uchyleniu decyzji wymiarowej organu z dnia [...] lutego 2014 r. 7. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO" "organ drugiej instancji") decyzją z [...] października 2019 r. utrzymało w mocy obręę organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji SKO wskazało, że podstawą do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości jest ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, z późn. zm., dalej: "u.p.o.l."). Stawki do wyliczania podatku przyjęto zgodnie z uchwałą Rady Miasta M. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości. Zasadą również jest, w myśl art. 2 ust. 1 u.p.o.l., że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3) 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów. Organ drugiej instancji wskazał również, że art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2019 r., poz. 725) statuuje zasadę, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Badając zatem całokształt sprawy należy wskazać, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości został wyczerpująco określony w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Dalej SKO podkreśliło, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, stosownie do art. 6 ust. 7 u.p.o.l., co do zasady ustala się w drodze decyzji, a jego wysokość płatna jest w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego. W powołanym przepisie mowa zatem o konkretnym roku podatkowym, a nie latach podatkowych. Oznacza to, że organ podatkowy corocznie wydaje decyzję ustalającą wysokość tego podatku, a tym samym powodującą powstanie zobowiązania podatkowego. W kolejnym roku podatkowym organ podatkowy ma zatem obowiązek wydawać kolejną decyzję wymierzającą podatek na ten rok podatkowy. W ocenie SKO z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. organ pierwszej instancji zasadnie zatem po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 13 lutego 2018 r., postanowienie z dnia [...] października 2018 r. wznowił postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji własnej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. Organ wyjaśnił, że stosownie do przepisów powołanej ustawy, decyzja organu podatkowego pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania, staje się decyzją ostateczną, wchodzi do obrotu prawnego i podlega wykonaniu w całości. Jednocześnie, niewniesienie środka odwoławczego przez podatnika rodzi skutek prawny braku możliwości weryfikacji decyzji w trybie zwykłym administracyjnego toku postępowania. Równocześnie powoduje, że w celu wzruszenia takiej decyzji koniecznym jest sięgniecie do nadzwyczajnych środków prawnych. Zgodnie z art. 240 §1 O.p. stanowi o tym, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny; 9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 11) orzeczenie Trybunatu Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. § 2 Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W ocenie SKO organ pierwszej instancji zatem zasadnie po otrzymaniu zawiadomienia ze Starostwa Powiatu G. z dnia 13 lutego 2018 r. wezwał Stronę o złożenie korekty informacji o nieruchomościach i podatku rolnym. Następnie zasadnie wznowił postępowanie za lata 2013 – 2017. Załączył, dokumenty na podstawie których zostało dokonane ustalenia powierzchni gruntu i powierzchni użytkowej budynków, jak również zawiadomił Stronę na podstawie art. 200 § 1 O.p. o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się. Organ drugiej instancji uznał za prawidłowe opodatkowanie powierzchni budynków, powierzchni gruntów pozostałych jak i wyliczenia dotyczące opodatkowania podatkiem rolnym, które są wskazane w wypisie z rejestru gruntów, gdyż jak już wskazano w powyższych wywodach, dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. SKO wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zatem jako podstawę opodatkowania wziął powierzchnie gruntu wynikającą z ewidencji gruntów. Organ podatkowy związany jest klasyfikacja wprowadzoną przez art. 5 u.p.o.l. Jak również powierzchnię budynku mieszkalnego, budynku związanego z działalnością gospodarcza i innego budynku pozostałego ustaloną na podstawie złożonej korekty informacji oraz wypisów z ewidencji gruntów i w związku z tym w sposób prawidłowy wymierzył wysokość podatku od nieruchomości. 8. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5) O.p., poprzez błędną ocenę, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, uprawniające Burmistrza miasta M. do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z [...] lutego 2013 r. oraz w konsekwencji do wydania nowej decyzji uchylającej w całości pierwotną decyzję oraz ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. w nowej wysokości, w sytuacji, gdy istotne okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania pierwotnej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, to jest decyzji z [...] lutego 2013 r. były lub przynajmniej powinny być znane organowi z urzędu w dacie wydania tej decyzji. 9. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie 10. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 11. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności dotyczyć musi tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. W orzecznictwie wskazuje się, że rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Jeśli zaś materiał dowodowy w sprawie zawiera luki co do istotnych okoliczności, to wybór rozstrzygnięcia, zastosowania prawa materialnego jest przypadkowy i nielogiczny (por. NSA OZ w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2272/02). 12. Przedmiotem kontroli przez tut. Sąd stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] listopada 2018 r., zmieniającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., wydana po wznowieniu postępowania podatkowego. 13. Na wstępie podnieść trzeba, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości - jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego. Wyrażona w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo, wyłącznie w określonych trybach nadzwyczajnych. Doniosłość tej zasady powoduje, jak podkreśla się w doktrynie prawa podatkowego, że stabilizacja porządku prawnego jest wartością większą niż potrzeba eliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako stanowiące wyjątek od zasady, podlegają więc ścisłej wykładni. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowych było dotknięte choć jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Postępowanie wznowieniowe nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia całej sprawy, a sprowadza się w zasadzie do konfrontacji dotychczasowych ustaleń organów z przedstawionymi dowodami i oceny na ile te dowody mają wpływ na dokonane przez organ ustalenia, czy mogą stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego dotychczasowej decyzji organu. Decydującym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest czy w ogóle mogło dojść do wznowienia postępowania. Organy jako podstawę wznowienia wskazały 240 § 1 pkt 5 O.p. powołując się na nowe okoliczności w sprawie polegające na ujawnieniu nowych dowodów w sprawie, a co za tym idzie do ustalenia nowych okoliczności i zmiany stanu faktycznego sprawy. Zdaniem organu ujawnione informacje o budynkach mieszkalnych i niemieszkalnych znajdujących się na działce nr: [...] obręb [...] wraz ze wskazaną klasyfikacją działki przekazane przez Starostę Powiatu G., wypełniają przesłankę wznowienia postępowania w sprawie. 14. Z treści przepisów art.240 §1 pkt 5 O.p. wynika, że postępowanie wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję (...). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności, tj.: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) muszą być to nowe okoliczności lub nowe dowody, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. 15. Wbrew stanowisku organów podatkowych z treści przedstawionych decyzji wydanych w trybie wznowieniowym Sąd nie dostrzegł nowych okoliczności uznanych przez organy podatkowe jako podstawa do wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynikało bowiem, że Skarżąca w 2011 r. przedstawiła informację w sprawie podatku od nieruchomości przedstawiając powierzchnię użytkową budynków oraz gruntów i sposób ich zakwalifikowania. W aktach sprawy znajduje się również zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego oraz budynku z dnia 1 czerwca 2006 r. adresowane do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w Starostwie Powiatowym G. M., w którym Skarżąca przedstawiła lokalizacji budynku, działkę zabudowaną nr ewidencyjny [...] oraz powierzchnię zabudowy – budynków. W aktach sprawy znajdują się także pisma z dnia 16 maja 2011 r. zawiadamiające o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków dla Skarżącej, z których wynika aktualny stan własności Skarżącej. Na podkreślenie zasługuje także to, że w piśmie tym opisano, że Skarżąca nabyła działkę Nr [...] w M. przy ul. L. Zaznaczono także, że działka ta ma dodatkowo numer [...] i [...]. Informację tą otrzymał poza Skarżącą również Organ gminy, który doprowadził do wznowienia postępowania. Sąd porównując deklaracje i powyższe pisma posiadające walor pism urzędowych nie dostrzegł widocznych różnic w ilości zgłoszonych i ujawnionych organom działek należących do podatniczki. Z tych powodów za zasadne należało przyjąć, że brak było podstaw do stwierdzenia na podstawie przekazanego materiału dowodowego, czy i kiedy nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej rzeczonych działek, a w szczególności, czy zmiany te nastąpiły przed dniem wydania przez organ pierwotnej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, - to jest przed dniem 6 lutego 2014 r.-, czy też dopiero po tej dacie. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji Sąd doszedł do wniosku, że trudno uznać za uzasadnione twierdzenie, że zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości Skarżącej nastąpiły dopiero w 2018 r., i to, że nie były one znane Burmistrzowi Miasta M. a także prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków Starostwu powiatowemu aż do 2018 r. Zdaniem Sądu zasadne jest zatem twierdzenie Strony, że przedstawiony Sądowi materiał dowodowy pozwala na postawienie tezy, że stwierdzenie, że organ podatkowy nie otrzymał wcześniej od Starosty zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków nie może uzasadniać zastosowania przesłanki do wznowienia postępowania unormowanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie Sądu zbiór przesłanych Sądowi akt sprawy pozwala na przyjęcie, że w sprawie nie można mówić, że okoliczności faktyczne ujawnione w ewidencji gruntów i budynków już w 2011 r. nie były znane organowi podatkowemu w dacie wydawania pierwotnej decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego. I nie ma tutaj znaczenia fakt, że Starosta Powiatu G. poinformował Burmistrza Miasta M. o ujawnionych w ewidencji zmianach dopiero w 2018 r., skoro dane z ewidencji gruntów i budynków są jawne, a nadto zawierają kluczowe dla organu podatkowego informacje jeśli chodzi o wymiar podatku, w tym przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego. 16. Zważywszy powyższe, z uwagi na to, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, i co istotne dla wyniku sprawy na podstawie przesłanych akt administracyjnych stwierdzić należy, że na tym etapie sprawy zarzuty skargi w zakresie braku uzasadnienia prawidłowości zastosowania przesłanki do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. okazały się zasadne. Sąd uznał, że zestawienie danych wynikających z załączonych dokumentów oraz kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem nie pozwala na potwierdzenie zasadności stanowiska organu. 17. Warte uwagi jest także to, że na gruncie postępowania podatkowego decyzja podatkowa winna spełniać wymogi określone w O.p. W myśl art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne (§ 1 pkt 6), zaś uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa (§ 4). Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić, zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi, odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 210 § 1 pkt 6 O.p., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu podatkowego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 121 O.p.), ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. Uzasadnienie ma stanowić właśnie odpowiedź na pytanie: "dlaczego?", a nie tylko stwierdzenie "że". Ono ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale właśnie umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania(por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1165/19 publ. LEX nr 2773869). Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu podatkowym zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Zasada ta nie jest zrealizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak też, gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy, jak i wreszcie jeśli zastosuje określoną regulacje prawną nie wyjaśniając powodów dlaczego tak uczynił, czy zawierając w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia, które pozostają wobec siebie w sprzeczności. 15. Na podkreślenie zasługuje to, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] listopada 2018 r. stwierdził lakonicznie, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów i budynków ze Starostwa Powiatu G. w postaci wypisu uproszczonego z Rejestru Gruntów dot. działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ w uzasadnieniu nie wyjaśnił Stronie podstaw uchylenia decyzji ostatecznej, nie wskazał podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, ani dowodów które świadczyły o wznowieniu postępowania. Natomiast organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu w ogóle nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 121 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz poprzez nieudzielenie Stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania oraz naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez niewystarczające wskazanie w treści decyzji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Należy również wskazać, że uzasadnienie SKO zostało sporządzone w sposób chaotyczny i niezrozumiały. Organ odwoławczy powołuje się na przepisy dotyczące wznowienia postępowania, lecz nie wyjaśnia podstawowej rzeczy, tj. kiedy dokonano zmian w rejestrze gruntów i nie opisuje w sposób szczegółowy co wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów. Skoro organy wskazują to jako podstawę wznowienia, powinny wskazać dokładną datę dokonanych zmian i okoliczności temu towarzyszące. 16. Zdaniem Sądu organy nie dokonały dokładnej analizy materiału dowodowego, bowiem nie wskazały dokładnej daty i okoliczności przedmiotowych zmian. Nie wyjaśniły co uległo zmianie, jaka działka nie została zgłoszona, które nieruchomości są własnością Skarżącej i dlaczego wydano nowe decyzje. Sąd zauważa, że w sytuacji, w której dochodzi do zmiany stanu posiadania, czy też zmiany oceny sposobu wykorzystania przedmiotowych nieruchomości organy powinny dokładnie w ramach zasady przekonywania i prawdy obiektywnej wytłumaczyć podatnikowi, zakładając że nie posiada ona fachowej wiedzy przesłanki jakie towarzyszyły wydaniu decyzji podatkowej. Jasność uzasadnienia, zrozumiały język oraz poprawne uzasadnienie powinno stać się normą w sprawach dotyczących ustalania wysokości podatków lokalnych. Spełnienie tych wymogów ustawowych niewątpliwie ograniczyło by w sposób znaczny uruchomianie trybu skargi do sądu w tych sprawach. 17. W ocenie Sądu za zasadne należy uznać błędny sposób prowadzenia postępowania. Ustalona bowiem przez organy podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest niepełna i nie pozwala na dokonanie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Dokonując w sprawie ustaleń faktycznych organy naruszyły przepisy postępowania, dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. 18. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organ odwoławczy, dopuścił się naruszenia art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 235 O.p. oraz art. 121 § 1 i art. 124 O.p. W tym przypadku wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji jest rezultatem błędnego przeprowadzenia procesu stosowania prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w oparciu o wyżej przedstawione uwagi Sądu, organ w szczególności dokona analizy wskazanych okoliczności dotyczący zmian w rejestrze gruntów, które miały istotne znaczenie dla wyniku sprawy i przedstawi zrozumiałe dla strony uzasadnienie przyjętych rozstrzygnięć. 19. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło