III SA/Wa 279/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu zażalenia spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. także jako "Spółka", "Skarżąca", "Strona"), na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku i umorzył w tej części postępowanie pierwszej instancji, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego w dniu [...] kwietnia 2015r. przez Dyrektora Izby Celnej w G., obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej za styczeń 2014 r. w kwocie należności głównej 80.833,00 zł. Tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2015r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej doręczono Spółce w dniu [...] czerwca 2015r. Pismem z dnia [...] czerwca 2015r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Spółka powołała się w ww. zakresie na przepis art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", tj.: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku: - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, twierdząc, iż postępowanie egzekucyjne w jej sprawie nie może być prowadzone. F. sp z o. o. w uzasadnieniu zarzutu nieistnienia obowiązku wskazała, że jej zdaniem, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w G., nr [...], z dnia [...] grudnia 2014r., stanowiąca podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., została wydana na podstawie przepisów, które nie obowiązują w polskim porządku prawnym. Spółka zarzuciła, że art. 14 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r., poz. 612) jest przepisem wprowadzonym z pominięciem procedury notyfikacyjnej Komisji Europejskiej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela - przesyłając mu pismo Spółki z zarzutami - w celu uzyskania jego stanowiska w sprawie, a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. zawiesił postępowanie prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. wierzyciel - Dyrektor Izby Celnej w G. - uznał zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niedopuszczalne. Postanowienie to nie zostało przez Spółkę zaskarżone. W oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela Dyrektor Izby Celnej w W., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...], oddalił wszystkie zarzuty wniesione przez zobowiązaną Spółkę. Pismem z dnia [...] września 2015r. pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W.. Skarżonemu postanowieniu zarzucił nieprawidłowe zastosowanie przepisów art. 17 § 1, art. 19 § 5, art. 33 § 1 pkt 1 i 2, art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. poprzez oddalenie wniesionych zarzutów z powodu uznania, iż są one bezzasadne, pomimo bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych, których stwierdzone "naruszenie" stało się przyczyna nałożenia kar pieniężnych z art. 89 ustawy o grach hazardowych, a tym samym, że możliwym jest egzekwowanie kary w sytuacji prawnej, gdy egzekucji sprzeciwia się bezwzględna nieskuteczność mającego być wyegzekwowanym obowiązku. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik F. Sp. z o.o. konsekwentnie wskazywał na brak notyfikacji przepisu art. 14 ust. 1 § i art. 6 ust. 1 ustawy o grach. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...] listopada 2015r. W uzasadnieniu organ przywołał treść przepisu art. 33 § 1 oraz 34 § 1 u.p.e.a. i podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W. w zakresie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku, będąc przy tym związany stanowiskiem wierzyciela. Jednocześnie wskazał, że organ egzekucyjny rozpatrując zarzut braku wymagalności obowiązku błędnie uznał, iż w tym zakresie wiążące jest dla niego stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015r. Z ww. postanowienia wierzyciela nie wynika jednak, aby wierzyciel wypowiedział się w kwestii zarzutu braku wymagalności obowiązku z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zatem w kwestii rozpoznania przez organ egzekucyjny ww. zarzutu Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż doszło do naruszenia przepisu art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Pełnomocnik Strony nie godząc się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono naruszenie art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 2, art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. poprzez utrzymanie postanowienia o oddaleniu zarzutów Spółki z powodu uznania, iż są one bezzasadne, pomimo bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych, których stwierdzone "naruszenie" stało się przyczyną nałożenia kar pieniężnych z art. 89 ww. ustawy, a tym samym, że możliwym jest egzekwowanie kary w sytuacji prawnej, gdy egzekucji takiej sprzeciwia się bezwzględna nieskuteczność mającego być wyegzekwowanym obowiązku. W konsekwencji Strona zaskarżyła ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w całości i wniosła o jego uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu podane zostało postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia wobec Spółki egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej za styczeń 2014 r. Na wstępnie wskazać należy, że podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego są właśnie zarzuty z art. 33 u.p.e.a., które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Uregulowany w art. 33 u.p.e.a., środek prawny ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zgłosiła m.in. zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a zatem zarzut, którego podstawą może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Uzasadniając ten zarzut Skarżąca wskazała, że na nieistnienie obowiązku z uwagi na to, że tytuł wykonawczy wobec Spółki został wystawiony bez istnienia podstawy prawnej. Spółka podniosła w tym zakresie, że decyzja nakładająca karę pieniężną została oparta na przepisie prawa materialnego, który nie obowiązuje w polskim porządku prawnym. Spółka powołała się na brak notyfikacji art. 14 ustawy o grach hazardowych. Jakkolwiek organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, w tym prawidłowość tytułu wykonawczego, nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności dochodzonego przez wierzyciela obowiązku (art. 29 u.p.e.a.). Stąd też przewidziany w art. 34 § 1 tej ustawy obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela co do zarzutów ma sformalizowaną formę zaskarżalnego i poddanego kontroli sądowej postanowienia. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Zdaniem Sądu, przewidziane w art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela - zwykle właściwego organu podatkowego, w kwestii istnienia dochodzonego obowiązku oraz wykluczenie możliwości badania zasadności tego obowiązku przez organ egzekucyjny zapobiega przeniesieniu sporu co do powstania i wysokości należnego podatku na grunt postępowania egzekucyjnego. W piśmiennictwie wskazuje się, że wobec przewidzianego w art. 34 § 1 in fine u.p.e.a. związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, należy uznać, że to właśnie w tych sytuacjach organ egzekucyjny, będąc związany takim stanowiskiem, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i podważenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (vide: komentarz do art. 34 u.p.e.a. [w:] D.R. Kijowski (red.), E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2010). Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż organy orzekające w sprawie Skarżącej nie mogły ocenić jej zarzutu odwołującego się do art. 33 pkt 1 u.p.e.a. inaczej, niż uczynił to wcześnie Dyrektor Izby Celnej w G. w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r. Prawidłowo także Dyrektor Izby Skarbowej w W. ocenił okoliczność związaną z rozpoznaniem przez Dyrektora Izby Celnej w W. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Brak bowiem wypowiedzi wierzyciela co do tego zarzutu Skarżącej. Taki zaś stan rzeczy oznacza niemożność orzekania przez organ egzekucyjny w sprawie takiego zarzutu, a tym samym i rozstrzyganie w tym przedmiocie. Stąd prawidłowo w tej części Dyrektor Izby Skarbowej w W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. - uchylił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) - orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.