III SA/Wa 2795/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-27

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, która otrzymuje zapomogę z MOPS i Sejmu RP, a jej dochody są w znacznej części przeznaczane na alimenty i pokrycie bieżących zobowiązań, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami (zapomoga z MOPS i Sejmu RP) i znacznymi wydatkami (alimenty, bieżące opłaty, kredyt), uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ adwokat został już wcześniej ustanowiony.
Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na swoją bezrobotność, brak środków finansowych, konieczność spłaty kredytu i alimentów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że jego dochody to zapomoga z MOPS (100 zł) i zapomoga z Sejmu RP (2.100 zł), a wydatki obejmują alimenty (1.600 zł), bieżące opłaty i ratę kredytu. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w sprawie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w sprawie ustanowienia adwokata We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący – S.W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od stycznia 2015r. jest osobą bezrobotną i cały czas poszukuje zatrudnienia. Skarżący mieszka w domu siostry. Nie spłaca rat kredytu ze względu na brak dochodów. Skarżący rozwiódł się w [...] r. i nie posiada środków na zapłatę swoich zobowiązań. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku. Skarżący otrzymuje zapomogę z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w kwocie 100 zł oraz zapomogę z Sejmu RP w kwocie 2.100 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył alimenty na syna i córkę w łącznej kwocie 1.600 zł, opłaty za wodę – 100 zł, energię elektryczną – 120 zł, ogrzewanie – 150 zł, odpady – 11 zł oraz leczenie 90 zł. Skarżący posiada także kredyt bankowy w kwocie 100.000 zł. Ponadto Skarżący nadesłał wezwanie do zapłaty za energię elektryczną oraz ostateczne wezwanie do zapłaty zaległości w [...] . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do zwolnienia Skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez Skarżącego jego dochód stanowi jedynie zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (100 zł) oraz zapomoga z sejmu RP. Skarżący uzyskuje dochód w łącznej kwocie 2.200 zł. Dochód ten jest wydatkowany w znacznej części na alimenty na dzieci 1.600 zł. pozostałą część Skarżący przeznacza na utrzymanie. Jednakże jest to kwota niewystarczająca na pokrycie wszystkich zobowiązań tj. rat kredytu bankowego oraz miesięcznych opłat. Przyjąć w związku z tym należy, że Skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie. Natomiast postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, bowiem postanowieniem z 21 października 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił na rzecz Skarżącego adwokata z urzędu Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 249a P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło