III SA/Wa 28/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-15

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację finansową i uzyskała już częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza gdy dalsze postępowanie wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez takiego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykazał trudną sytuację finansową i uzyskał już częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), jeśli dalsze postępowanie, w tym potencjalna skarga kasacyjna, wymaga jego udziału zgodnie z przepisami P.p.s.a. Ustanowienie pełnomocnika jest niezbędne do zapewnienia wnioskodawcy realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji, szczególnie w sytuacji, gdy przepisy wprowadzają obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) ze względu na trudną sytuację finansową swoją i żony, która uniemożliwia im wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Małżonkowie uzyskują niskie dochody i nie posiadają majątku. Wcześniej skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przepisy P.p.s.a. dotyczące prawa pomocy oraz konieczność ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustawienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Z. M. i J. M. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie tj. ustanowić na jego rzecz radcę prawnego - Skarżący – J.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie uzyskują niskie dochody, co nie pozwala im na wynajęcie pełnomocnika. Z oświadczeń skarżącego wynika, że małżonkowie nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Skarżący uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, a jego żona emeryturę wysokości [...] zł. Łączny dochód małżonków wynosi [...] zł. Miesięczne zobowiązania małżonków to: leki 60 zł, rata pożyczki 60,13 zł, czynsz 100 zł, media 160 zł. W toku postępowania nadesłano odcinek emerytury żony skarżącego, kopię listy płac dokumentującej wynagrodzenie skarżącego, dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 10 kwietnia 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od tego czasu, sytuacja finansowa skarżącego, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa znaczącej zmianie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że sytuacja finansowa jego rodziny jest trudna. Źródłem utrzymania skarżącego jego żony jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości ok. [...] zł netto oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na utrzymanie małżonków. Z powyższego wynika, że środki, którymi skarżący dysponuje są ograniczone i pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych. Tym samym, referendarz sądowy uznał, że na obecnym etapie postępowania zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ustanowienie pełnomocnika umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jest to o tyle istotne – że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło