III SA/Wa 2801/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-03

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wartość rynkowa nieruchomości nabywanej w drodze umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego wraz z własnością posadowionego na niej budynku powinna być pomniejszona o wartość budynku przeznaczonego do rozbiórki w dacie transakcji, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Wartość rynkowa przedmiotu czynności cywilnoprawnej, na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych, określa się na podstawie cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu oraz stopnia zużycia w dniu dokonania czynności. Koszty rozbiórki budynku poniesione przez nabywcę po transakcji oraz jego stan techniczny wskazujący na przeznaczenie do rozbiórki w dniu nabycia nie stanowią podstawy do pomniejszenia wartości rynkowej nieruchomości, jeśli opinie biegłych uwzględniają stan budynku z daty transakcji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z budynkiem. Skarżąca kwestionowała wartość nieruchomości przyjętą przez organy podatkowe, argumentując, że budynek był w stanie do rozbiórki i powinien obniżać wartość całej nieruchomości. Organy podatkowe, opierając się na opiniach biegłych, ustaliły wartość nieruchomości zgodnie z jej stanem w dacie transakcji, nie uwzględniając kosztów rozbiórki ani późniejszych nakładów skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części jako "O.p." oraz art. 1, 3 – 7 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399), zwanej w skrócie "u.p.c.c." Dyrektor Izby Skarbowej w W. po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1619/07 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.046 zł z tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] wraz z własnością posadowionego na niej budynku, po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. S.A. (w niniejszej sprawie "Skarżącą") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, iż aktem notarialnym z dnia [...] marca 2002 r. Rep. A nr [...] zawarta została umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki o pow. 2690 m2 położonej w [...] wraz z własnością posadowionego na niej budynku (pawilonu handlowo-usługowego) o pow. 432 m2 między E. i J. K. (w niniejszej sprawie "uczestnicy postępowania") (zbywcy), a Skarżącą (nabywca). W akcie notarialnym wskazano wartość nieruchomości na kwotę 1.000.000,00 zł. Notariusz pobrał od tej kwoty podatek od czynności cywilnoprawnych według 2 % stawki w wysokości 20.000,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], po wszczęciu z urzędu postępowania, podwyższył wartość nieruchomości do kwoty 2.737.200,00 zł i decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. określił podatek od w/w czynności cywilnoprawnych w kwocie 54.744,00 zł. W wyniku odwołania Skarżącej, w którym zarzucono naruszenie art. 6 ust. 3 i 4 u.p.c.c. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. uchylił w całości decyzję organu podatkowego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie ustawowego trybu określenia wartości rynkowej nieruchomości tj. nieustalenie wartości przedmiotu umowy z udziałem biegłego. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał w dniu [...] maja 2005 r. nową decyzję uwzględniającą ustawowy tryb ustalania wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej tj. ustalenia wartości z udziałem biegłego. Wartość rynkową przedmiotu umowy sprzedaży biegły określił w wysokości 1.768.500,00 zł. Podatek od czynności cywilnoprawnych wyniósł 41.476,00 zł (z czego 20.000,00 zł uiszczono u notariusza). W odwołaniu od w/w decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie lub przekazanie do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 187, 121, 122, 125 O.p. oraz przepisów prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie różnicy między instytucją użytkowania wieczystego a prawem własności nieruchomości (art. 233, 236, 238 Kodeksu cywilnego). Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. uchylił w części zaskarżoną decyzję i obniżył podatek od czynności cywilnoprawnych do kwoty 35.370,00 zł. Na skutek skargi Skarżącej na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2265/05 uchylił zaskarżoną decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 41.476,00 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.615 zł. Podstawę opodatkowania stanowiła kwota 1.830.760 zł określająca wartość przedmiotu umowy sprzedaży (prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości) ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego. W dniu 24 października 2006 r. Skarżąca złożyła w terminie odwołanie od wyżej oznaczonej decyzji organu podatkowego I instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przez organ podatkowy: 1. prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 u.p.c.c. poprzez nieuwzględnienie wszystkich kryteriów szacowania wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej, 2. prawa procesowego, tj. art. 190 O.p. poprzez nie powiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego przynajmniej na 7 dni przed terminem wizji oraz naruszeniu ogólnych zasad postępowania podatkowego tj. art. 121 w zw. z art. 122 i art. 125 O.p. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż postanowienie w przedmiocie powołania biegłego i wyznaczeniu terminu wizji na dzień 11 sierpnia 2006 r. zostało doręczone Skarżącej się w dniu 8 sierpnia 2006 r. (trzy dni przed terminem wizji). Tym samym nie został dochowany ustawowy termin określony w przytoczonym wyżej przepisie. Nie zawiadomienie strony o terminie wizji w sposób określony w przepisie art. 190 O.p ograniczyło ponadto czynny udział strony w każdym stadium postępowania stanowiąc także naruszenie przepisów art. 123 oraz zasad ogólnych postępowania podatkowego unormowanych w przepisach 121 – 125 O.p. Decyzją z [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w celu powtórnego przeprowadzenia postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia wartości przedmiotu transakcji z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 190 O.p. W dniu 22 lutego 2007 r. organ I instancji powołał biegłego celem określenia wartości rynkowej przedmiotu umowy. Strony postępowania zostały w ustawowym terminie powiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia wizji. Uwzględniając opinię biegłego rzeczoznawcy, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił wartość rynkową w kwocie 1.802.300,00 zł, i decyzją określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.046,00 zł. Od decyzji tej Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania lub uwzględnienie odwołania w całości i zmianę tej decyzji. Odwołujący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 u.p.c.c. poprzez przyjęcie wartości określonej w opinii jednego biegłego jako decydującej podstawy szacowania wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej nie badając przy tym wnikliwie kryteriów jakimi kierowano się wydając opinię. Ponadto wskazano na naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 122 oraz art. 125 O.p. polegające na nie podjęciu działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zrealizowaniu postulatu działania wnikliwego, co w rezultacie prowadzi do podważenia zaufania do organu podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Skarżąca na decyzję tę złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1619/07 uchylił przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja jest wadliwa z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 4 pkt 1 u.p.c.c., gdyż organ podatkowy miał obowiązek wydać decyzję skierowaną do wszystkich stron postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, podczas gdy zaskarżona decyzja jako stronę wskazywała wyłącznie Skarżącą. Sąd zwrócił także uwagę, że w sprawie nie zebrano danych stanowiących podstawę do ustalenia wstępnej wartości rynkowej nieruchomości na kwotę 2.737.200,00 zł, a wystosowane do stron wezwanie nie wyjaśniało przyczyn zakwestionowania wartości podanej przez te strony w akcie notarialnym sprzedaży. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Sąd polecił adresatem decyzji uczynić wszystkie strony postępowania oraz przeprowadzić postępowanie uzupełniające, w którym organ podatkowy umożliwi stronom czynności zapoznanie z wytycznymi, które były podstawą wstępnego określenia przez ten organ wartości nieruchomości, będącej przedmiotem transakcji. W wykonaniu zaleceń Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. zlecił organowi podatkowemu I instancji wezwanie stron umowy sprzedaży do określenia wartości rynkowej przedmiotu umowy (zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.c.c.) i jednocześnie przedstawienie stronom danych, które stanowiły dla niego podstawę do własnej oceny wartości tego przedmiotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] maja 2008 r. wezwał strony umowy do określenia wartości rynkowej przedmiotu umowy i przedstawił stronom dane będące podstawą do oceny organu wartości przedmiotu umowy. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 23 maja 2008 r. Skarżąca zakwestionowała przyjętą przez organ podatkowy wartość prawa własności budynku, ponieważ został on niezwłocznie po nabyciu rozebrany, a w jego miejsce Skarżąca wybudowała nowy. W związku z tym w jej ocenie wartość budynku istniejącego w dacie czynności, ze względu na jego stan i przeznaczenie do rozbiórki, pomniejszała wartość całej nabytej nieruchomości. Dlatego też wniosła o uwzględnienie przez biegłego rzeczywistego stanu budynku, w oparciu o dokumentacje będące w posiadaniu organu podatkowego i m.st. Warszawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu po przytoczeniu przepisu art. 6 ust. 2 u.p.c.c. organ stwierdził, że operaty wykonane przez rzeczoznawców M. D. i K. C. zawierają zbliżoną cenę nieruchomości. Według operatu szacunkowego sporządzonego przez M. D. wartość rynkowa nieruchomości wg jej stanu z dnia 21 marca 2002 r., wynosi 1.830.760,00 zł. Jak wynika z punktu 6.1 operatu wycenie poddano prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynku usytuowanego na tym gruncie, przy czym rzeczoznawca sporządzając operat opisała ten budynek według jego stanu z dnia nabycia, tj. jako murowany pawilon handlowo-usługowy, a w punkcie 6.3 doprecyzowała, że był to budynek parterowy, częściowo podpiwniczony, wybudowany w drugiej połowie lat 60 XX w., o pow. użytkowej 340,92 m2 wraz z piwnicą o pow. 91,10 m2. Tak więc ponad wszelką wątpliwość przedmiotem wyceny była nieruchomość w takim stanie, jaki przedstawiała w dacie sporządzenia aktu notarialnego zakupu przez Skarżącą. Podobnie opisała nieruchomość rzeczoznawca K. C.. W punkcie 5.3.2 znajduje się opis, z którego wynika, że w dniu 21 marca 2002 r. działka zabudowana była jednokondygnacyjnym pawilonem handlowo-usługowym z 1967 r. Budynek wykonany został w technologii tradycyjnej z cegły i bloczków suporex, ze stropodachem z belek prefabrykowanych żelbetowych oraz płyt korytkowych. Stolarka w budynku była drewniana oraz metalowa w części usługowej. Wartość rynkową nieruchomości biegła określiła na kwotę 1.802.300,00 zł, a więc w cenie zbliżonej do określonej przez M. D. Zdaniem organu z tego wynika, że biegłe uwzględniły rzeczywisty stan budynku z daty dokonania czynności, a więc w sprawie nie jest konieczne szukanie dalszych dowodów potwierdzających jego stan w dniu 21 marca 2002 r., o co wnioskuje Skarżąca w piśmie z dnia 23 maja 2008 r. Po analizie obu wskazanych wyżej opinii organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż opinia biegłej K. C. nie budzi wątpliwości, operat szacunkowy został sporządzony rzetelnie i może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym uzasadniając szczegółowo swoje stanowisko w decyzji. W ocenie organu operaty szacunkowe sporządzone przez E. F. i L. B. nie uwzględniają wartości budynku, który wprawdzie został przez Skarżącą rozebrany, ale jednak w dniu nabycia był przedmiotem transakcji. Brak wyceny budynku nawet przeznaczonego do rozbiórki w sposób nieprawdziwy przedstawia stan nieruchomości z daty transakcji. Ponadto L. B. sporządzający operat na zlecenie Skarżącej ze zbioru transakcji porównawczych wybrał trzy działki, które jego zdaniem były najbardziej podobne do działki wycenianej, ale w ocenie organu odwoławczego zupełnie nie spełniają tego kryterium. Jak wynika bowiem z punktu 9.6 operatu wszystkie obiekty stanowiły nie zabudowane i nieuzbrojone działki. Przeczy to rzeczywistemu stanowi nieruchomości położonej przy ul. [...], będącej przedmiotem transakcji. Ponadto organ podkreślił, iż koszty rozbiórki budynku poniesione następnie przez nowego właściciela pozostają bez wpływu na wycenę nieruchomości według stanu z dnia nabycia, ze względu na treść wyżej przytoczonego przepisu art. 6 ust. 2 u.p.c.c. W skardze z dnia 25 sierpnia 2008 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając rażące naruszenie art. 6 ust. 2 – 4 u.p.c.c. polegające na nie zbadaniu kryteriów, jakimi ustawodawca nakazał kierować się przy ocenie wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej (prawa użytkowania wieczystego), oraz przyjęciu jako jedynego kryterium wartości przedmiotu transakcji podanej przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym z dnia 20 marca 2007 r. Ponadto Skarżąca wskazała na rażące naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 122 oraz art. 125 O.p. polegające na nie podjęciu działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zrealizowaniu postulatu działania wnikliwego, co doprowadziło do podważenia zaufania do organu podatkowego oraz art. 120 i 210 O.p. polegające na przekroczeniu dyspozycji przepisów prawa materialnego – art. 6 ust. 2 u.p.c.c. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwana dalej " p.p.s.a." W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie narusza prawa, a w szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w drugim z wydanych wyroków z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt. I SA/Wr 312/06 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej, zgodnie z wytycznymi zawartymi w tym wyroku, dopuścił do udziału w sprawie pominięte strony postępowania E. i J. K. oraz pismem z dnia 7 maja 2008 r. Nr [...] wezwał Strony postępowania do podwyższenia wartości umowy, wskazując przyczyny i podstawy wstępnej oceny organu podatkowego co do wartości rynkowej przedmiotu umowy zgodnie z art.6 ust.2 u.p.c.c. Na obecnym etapie sporne pozostają pomiędzy Stronami wartość rynkowa nieruchomości – użytkowania wieczystego i własności budynku położonego w [...]. Na wskazane wyżej wezwanie Spółka odpowiedziała pismem z dnia 23 maja 2008 r., w którym podniosła, iż wartość prawa własności budynku, który Spółka nabyła wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu powinna być niższa, gdyż w chwili dokonania transakcji znajdował się on w stanie do rozbiórki i powinien pomniejszać wartość całej nieruchomości, ponieważ nie nadawał się do eksploatacji i został przez Spółkę rozebrany. Zdaniem Strony biegły sporządzający opinię musi uwzględnić rzeczywisty stan budynku wykorzystując dostępną organowi argumentację. Taki też zarzut został podniesiony w skardze. Odnosząc się do powyższego zarzutu przypomnieć najpierw należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.p.c. wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu oraz stopnia zużycia, w tym w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności bez odliczania przejętych przez nabywców długów i ciężarów. Jeżeli jest niemożliwe oparcie się na cenach z dnia dokonania czynności (nie było w danym dniu tego rodzaju transakcji), wówczas należy przyjąć ceny transakcji zawartych w okresie najbardziej zbliżonym do dnia dokonania ocenianej czynności cywilnoprawnej ( wyrok NSA z 4 czerwca 1999 r., SA/Gd 880/97, POP 2000, z. 4, poz. 123). Na sposób ustalenia wartości rynkowej i jej wysokość nie mają wpływu ciążące na właścicielu rzeczy (podmiocie prawa majątkowego), a związane z nią zobowiązania publicznoprawne (np. podatkowe, celne) czy prywatnoprawne (np. z tytułu składek ubezpieczeniowych, niespłaconej pożyczki, kredytu czy ceny kupna, zwrotu nakładów itd.). Tym bardziej nie ma podstaw do pomniejszenia wartości rynkowej rzeczy o wartość własnych nakładów i wydatków poniesionych w celu poprawienia jakości i funkcjonalności rzeczy (wyroki NSA: z 14 października 1999 r., SA 7572/98, teza pierwsza, LEX nr 39766 oraz z 13 grudnia 2000 r., SA/Sz 1332/99, LEX nr 53187). Określenie wartości rynkowej nieruchomości wywołuje istotne skutki prawne, toteż winno być dokonane rzetelnie i z należytą starannością, w sposób wskazujący na uwzględnienie wszystkich przewidzianych w art. 6 ust. 2 elementów składających się na "wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej". Obok cen stosowanych w danej miejscowości na wartość tą składa się jej "stan" - zarówno "stan prawny", jak i "stan faktyczny". W sytuacji zatem, gdy wobec nie wskazania przez strony umowy sprzedaży ceny odmiennej niż przedstawiona przez organ podatkowy we wstępnej wycenie, na wezwanie, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.p.p.c., wartości rynkowej przedmiotu umowy organ podatkowy - na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.p.c. - dokonuje jej określenia na podstawie opinii biegłego. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.p.c. po bezskutecznym wyczerpaniu trybu postępowania określonego tym przepisem prawa organ podatkowy dokonuje ustalenia wartości rynkowej z uwzględnieniem opinii biegłych - a nie na podstawie opinii biegłych. Wskazuje to, iż opinia biegłego jest jednym z dowodów podlegających ocenie organu podatkowego wraz z innymi dowodami zebranymi w sprawie w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Strona nie wskazała w odpowiedzi na wezwanie, wartości rynkowej przedmiotu umowy w cenie wyższej niż ta która została przedstawiona przez organ, stwierdzając jedynie że cenę te kwestionuje, ponieważ budynek znajdował się w stanie do rozbiórki. Organy podatkowe dysponując kilkoma opiniami biegłych określiły wartość rynkowa nieruchomości i szczegółowo organ pierwszej instancji jak i Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił w zaskarżonej decyzji podstawy tak ustalonej wartości rynkowej nieruchomości z powołaniem się na konkretne opinie biegłych wydanych w postępowaniu i odnosząc się do każdej z nich wykazał dlaczego taką a nie inną wartość rynkową nieruchomości przyjęto do ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wskazano też konkretną opinię biegłego, która została uwzględniona przy wycenie wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej wraz z uzasadnieniem dlaczego pozostałym opiniom zgromadzonym w materiale dowodowym odmówiono wiarygodności. Podniesione przez Stronę skarżącą zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ nie znajdują oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organy orzekające w sprawie określając wartość rynkową nieruchomości uwzględniły opinię biegłego, która oceniła stan rzeczywisty budynku na dzień zawarcia transakcji, dlatego nie jest uzasadniony zarzut spółki, iż organ podatkowy nie uwzględnił stanu zużycia budynku i że powinien był oprzeć decyzje na opiniach biegłych, które nie uwzględniały wartości budynku, rozebranego po dokonaniu transakcji . Prawidłowo stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w W. odnosząc się do powyższego zarzutu w decyzji, iż opinie biegłego E. F. i L. B. nie uwzględniały wartości budynku choć był przedmiotem transakcji. Ponadto biegły L. B. sporządzający operat na zlecenie Spółki do porównania wybrał trzy działki, które jak wynika z pkt 9.6 operatu stanowiły działki nieuzbrojone i niezabudowane. Natomiast wyceniana nieruchomość stanowiła działkę posiadającą instalacje elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania. Z tych względów nie można stawiać organom podatkowy zarzutu, które uznały, że wartość działki została w tych opiniach zaniżona. Podobnie jak koszty rozbiórki budynku poniesione następnie przez nowego właściciela pozostają bez wpływu na wycenę nieruchomości według stanu z dnia nabycia, ze względu na treść przepisu art. 6 ust. 2 u.p.c.c. Organy podatkowe wbrew twierdzeniom Strony skarżącej nie naruszyły przepisów prawa materialnego, przyjmując do określenia wartości rynkowej nieruchomości ceny transakcji podobnych w Dzielnicy [...] sąsiadującej z Dzielnicą [...]. Jak wynika z art.6 ust.2 u.p.p.c. powołanego na wstępie wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie cen stosowanych w danej miejscowości, a nie w poszczególnych jej częściach - w rozpoznawanej sprawie w dzielnicach. Skoro więc w najbliższej okolicy położenia nieruchomości przy ul. [...] tj. w Dzielnicy [...] nie odnotowano innych transakcji sprzedaży prawa użytkowania wieczystego w tym samym czasie, to organ podatkowy był uprawniony do określenia wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej w oparciu o ceny transakcji podobnych w sąsiedniej Dzielnicy [...], gdzie ponadto ceny jak wskazał organ podatkowy są zbliżone do cen w Dzielnicy [...]. Sąd nie mógł również uznać za uzasadnione zarzuty Spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organy orzekające w sprawie, w szczególności art.120,art.121,art.122, art.125 i art. 210 O.p. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym poglądem wprawdzie przepis art. 122 O.p. nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dowodów uzasadniających twierdzenia Strony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy zdaniem Sądu był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie i został oceniony przez organy podatkowe prawidłowo - zgodnie z art. 191 O.p. Stanowisko organów podatkowych zostało też w sposób wyczerpujący uzasadnione zgodnie z wymogami określonymi w art. 210 § 4 O.p. Brak jest więc podstaw do uznania , iż zaskarżona decyzja narusza art.120, 121 i 125 O.p. Mając te wszystkie okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło