III SA/Wa 2801/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący T. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Wykonując wezwanie referendarza sądowego przesłał wypełniony formularz PPF, w którym sprecyzował, że domaga się ustanowienia adwokata. Wskazał jaki konkretnie przychód uzyskał z działalności gospodarczej i jakie konkretnie poniósł wydatki w 2011 r. oraz w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. W deklaracjach VAT Skarżący wykazuje jedynie kwoty podatku do przeniesienia na następne miesiące. Żona Skarżącego utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, które wynosi 1.270 zł. Dochód za 2011 r. wyniósł natomiast 15.297 zł i pokrył on w minimalnym stopniu bieżące wydatki. Skarżący zamieszkuje obecnie wraz z żoną i dziećmi u teściowej, która uzyskuje rentę w wysokości 728,18 zł. Skarżący przedstawił strukturę przychodu, zeznania podatkowe, deklaracje VAT, informację PIT-11, decyzję o waloryzacji renty teściowej, zaświadczenie o stanie jej zdrowia, dokumenty obrazujące wydatki. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze Skarżący nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego z 8 października 2012 r. Nie przesłał mianowicie zeznania podatkowego żony. Ograniczył się w tym zakresie do przedłożenia pierwszej strony tego zeznania oraz przedstawienia informacji PIT-11. Tymczasem informacja ta obrazuje wysokość przychodów uzyskanych u danego pracodawcy, nie zaś wysokość przychodów uzyskanych w danym roku podatkowym. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że Skarżący nie przedstawił struktury wydatków ponoszonych na utrzymanie własne i swojej rodziny, a co za tym idzie nie wykazał, iż poniesienie kosztów postępowania uniemożliwi mu wydatkowanie środków na ich konieczne utrzymanie. Skarżący przedłożył co prawda rachunki obrazujące wydatki, niemniej trudno dociec, które z nich dotyczą bezpośrednio Skarżącego. Na części tych rachunków widnieją bowiem dane B. Z. – teściowej, u której aktualnie Skarżący zamieszkuje. Dotyczy to m. in. rachunków za wodę, ścieki i energię. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że to właśnie on reguluje te opłaty. Poza tym nie ujawnił on wysokości takich wydatków jak zakup żywności czy odzieży dla czterech osób, edukacja dwóch córek. Skarżący nie przesłał także wyciągów z rachunków bankowych, które - jak należy przypuszczać – będąc przedsiębiorcą posiada. Przyznanie stronie prawa pomocy jako odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na stronie. W niniejszej sprawie wymogom tym Skarżący nie sprostał. Po drugie nawet te informacje, których Skarżący udzielił nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej jest znaczna – jego przychody i koszty sięgają wielotysięcznych kwot. Przykładowo za 2011 r. przychody wyniosły 1.065.178,79 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 1.091.744,11 zł. Skalę tej działalności obrazuje także struktura przychodu dla 2012 r. oraz deklaracje VAT-7. Kwoty, jakie Skarżący uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej oraz kwoty, jakie w tę działalność angażuje nie pozwalają uznać, że nie jest on w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów niniejszego postępowania. Tym bardziej, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przed kosztami tego postępowania. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia odnotowany w latach 2011-2012 ujemny wynik działalności gospodarczej. Wykazanie w danym roku straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej. Taka sytuacja nie miała bynajmniej miejsca w niniejszej sprawie. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.