III SA/Wa 2801/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący - T. L. w niniejszej sprawie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Wykonując wezwanie referendarza sądowego przesłał wypełniony formularz PPF, w którym doprecyzował, że domaga się ustanowienia adwokata. Wskazał, że w 2011 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 1.065.178,79 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.091.744,11 zł, zaś w okresie od stycznia do sierpnia 2012r. uzyskał przychód w wysokości 841.339,85 zł, a koszty jego uzyskania wyniosły 904.123,18 zł. W deklaracjach VAT Skarżący wykazał kwoty podatku do przeniesienia na następne miesiące. Ponadto wskazał, iż jego żona utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, które wynosi 1.270 zł, zaś jej dochód za 2011 r. wyniósł 15.297 zł. Skarżący zamieszkuje obecnie wraz z żoną i dziećmi u teściowej, która uzyskuje rentę w wysokości 728,18 zł. Skarżący dokumentując swój stan majątkowy przedstawił strukturę przychodów, zeznania podatkowe, w tym deklaracje VAT, informację PIT-11, decyzję o waloryzacji renty teściowej, zaświadczenie o stanie jej zdrowia, dokumenty obrazujące dokonywane wydatki. Postanowieniem z 30 października 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 12 listopada 2012 r. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Precyzując uprzednio złożone oświadczenie o stanie majątkowym wskazał, że na wyżywienie i inne bytowe wydatki wydaje wraz z żoną około 500 zł miesięcznie. Ponadto załączył do sprzeciwu oświadczenie teściowej, z którego wynika, że to on wraz z żoną pokrywa wydatki na utrzymanie domu. Wskazał również, że jego rachunek bankowy został zamknięty, z uwagi na brak transakcji, zobowiązując się jednocześnie do przedstawienia historii rachunku w ciągu 7 dni. Skarżący wyjaśnił również, że świadczone przez niego usługi wielokrotnie są wykonywane po uzyskaniu stosownych zaliczek od kontrahentów. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, nie dysponuje on własnymi środkami które mógłby inwestować w prowadzoną działalność. Ponadto wskazał na zadłużenie wynikające z zaskarżonej decyzji i wszczęte postępowanie w tej sprawie na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych. Wskazał, iż obecnie nie jest w stanie określić pełnej kwoty zadłużenia objętego egzekucją, z uwagi na odsetki za zwłokę oraz dodatkowe koszty komornicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 30 października 2012 r. Zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania sądowo-administracyjnego każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od tej zasady i odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub w części. Instytucja przyznania prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko względem osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, które ze względu na różne okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są na tyle ograniczone, iż umożliwiają zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb bytowych. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł) oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w tym zakresie, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z użytego przez Ustawodawcę w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie, która musi udowodnić, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Z analizy danych zawartych w formularzu PPF oraz w pozostałych dokumentach znajdujących się w aktach niniejszej sprawy wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, na co wskazuje w szczególności wysokość osiągniętego przychodu i kosztów jego uzyskania za 2011r. oraz w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika wprawdzie, że Skarżący w tym zakresie wykazuje finansową stratę, jednakże w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą właściwą dla oceny ich sytuacji finansowej nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Należy zauważyć, że w dłuższej perspektywie czasowej mogą znaleźć zastosowanie różne instrumenty finansowe pozwalające na równoważenie pozycji kosztów i przychodów prowadzące do zmniejszenia obciążeń podatkowych w następnych latach. Powyższe ma istotne znaczenie w przypadku uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w znacznym rozmiarach, jak to ma miejsce w przypadku Skarżącego. W tym stanie rzeczy nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku Strony odnotowany w latach 2011-2012 ujemny wynik działalności gospodarczej. Mając na uwadze skalę prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej Sąd za niewiarygodne uznał twierdzenia Skarżącego, które wskazywały na "kredytowanie" jego działalności z zaliczek kontrahentów i tym samym na brak własnych wydatków inwestycyjnych. Poza tym Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wskazane przez niego okoliczności. Skarżący nie nadesłał również dokumentacji dotyczącej historii rachunku bankowego, który – jak wskazał – został zamknięty wskutek braku transakcji. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.