III SA/Wa 2802/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-03
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która poniosła straty finansowe przewyższające uzyskane przychody i nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółce jawnej, która poniosła straty finansowe przewyższające uzyskane przychody, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy uznał, że wydatki związane z postępowaniem sądowym należy zaliczyć do kosztów działalności gospodarczej, a spółka nie wykazała, by inne jej wydatki korzystały z pierwszeństwa przed kosztami postępowania. Fakt ponoszenia strat nie upoważnia do przyjęcia, że spółka nie jest w stanie zabezpieczyć środków na koszty sądowe, zwłaszcza że opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Spółka R. spółka jawna zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wskazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania, co skutkuje zabezpieczeniem na jej majątku, zajęciem towaru, zaprzestaniem działalności i uniemożliwieniem osiągania dochodów. Spółka przedstawiła dokumenty finansowe, z których wynikało, że poniosła straty, ale jednocześnie dokonywała wpłat i wypłat na rachunek bankowy oraz zabezpieczyła środki na obsługę prawną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku R. spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi 3 listopada 2011 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie przyznania prawa pomocy
R. spółka jawna, w skardze z 6 września 2011 r. do WSA Warszawa, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (opat i wydatków). W uzasadnieniu formularza PPR z 7 września 2011 r. spółka wskazała, że choć ustanowiła pełnomocnika, to nie posiada już środków na pokrycie innych kosztów postępowania. Jako skutki tego stanu rzeczy wskazała: ustanowienie zabezpieczenia na majątku spółki, zajęcie towaru należącego do spółki, zaprzestanie przez nią działalności gospodarczej, uniemożliwienie jej osiągania dochodów. Wysokość strat spółka oznaczyła na kwotę 742268,12 zł, stan rachunków bankowych – na kwotę 0 zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 17 października 2011 r. spółka poinformowała, że: - nie posiada należności; - koszty bieżącej działalności spółki (telefony, siedziba, księgowość) w wysokości 3200,- zł są pokrywane przez wspólników; - nie posiada nieruchomości ani przysługujących jej praw majątkowych. Nadto nadesłała zestawienie dochodów i rozchodów za ostatnie trzy lata, faktury VAT za ostatnie sześć miesięcy, wyciągi z rachunków bankowych.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie
Sygn. akt III SA/Wa 2802/11
częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym, wymaganym na obecnym etapie sprawy jest obowiązek zapłaty wpisu od skargi w wysokości 9360,- zł, stąd do tej kwoty należy ograniczono rozważania o zdolności strony do ponoszenia kosztów sadowych.
Z nadesłanych dokumentów i informacji, które referendarz sądowy uznał za rzetelne, można wnosić, że spółka uczestniczy – w pewnym zakresie – w obrocie gospodarczym. Z zapisów rachunku bankowego w [...] Bank za wrzesień i październik 2011 r. (s 175 akt sądowych), zatem za okres, w którym zwracała się z wnioskiem o prawo pomocy wynika, że na rachunek były dokonywane zarówno wpłaty (przelewy przychodzące) jak też – wypłaty (przelewy wychodzące), w kwotach , przykładowo, 3100,- zł, 3075,- zł, 27400,- zł, 20100,- zł. Podobnie, fakt dokonywania spłat należności wynika z nadesłanych faktur VAT (względem O. , T. SA, A. Sp. z o.o., W. sp. z o.o. i in.). Spółka zabezpieczyła także środki na profesjonalną obsługę prawną. Także z rozliczenia za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2011 r. wynika, że spółka uzyskiwała w 2011 r. przychody z tytułu sprzedaży towarów i usług (w łącznej wysokości 185345, zł).
Zdaniem referendarza sądowego, wydatki związane z postępowaniem sądowym należy zaliczyć do jednych z wydatków ponoszonych w trakcie szeroko pojętej działalności gospodarczej. Skarżąca zarazem nie wykazała, by poczynione przez nią wydatki korzystały z pierwszeństwa przed wydatkami z tytułu postępowania sądowego. W opinii referendarza sądowego, fakt ponoszenia przez spółkę strat przewyższających uzyskiwany
Sygn. akt III SA/Wa 2802/11
przychód nie upoważnia do przyjęcia poglądu, że spółka nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych na koszty postępowania sądowego, ponieważ opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy (podobnie wyrok ETPCz z 19 stycznia 2010 r. w sprawie FELIX BLAU Sp. z o.o. przeciwko Polsce, nr 1783/04).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło