III SA/Wa 2802/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i finansowej, w tym nie przedstawiła informacji o prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych oraz wyjaśnień dotyczących zadłużenia i postępowań egzekucyjnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i finansowej, co uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy opiera się na zasadzie wniosku, a ciężar udowodnienia swojej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca G. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W formularzu PPF podała swoje dochody, dochody męża, koszty utrzymania oraz informacje o posiadanym majątku. Mimo wezwania, nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych ani wyjaśnień dotyczących zadłużenia i postępowań egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca G. L. zwróciła się o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Wykonując wezwanie referendarza sądowego przesłała wypełniony formularz PPF, w którym sprecyzowała, że domaga się ustanowienia adwokata. Wskazała jaki konkretnie przychód uzyskała w 2011 r. Wyjaśniła, że zgodnie z umową z 1 czerwca 2012 r. jej wynagrodzenie wynosiło 1.500 zł brutto, przy czym z uwagi na stan zdrowia przyznano Skarżącej okresowe świadczenie chorobowe w wysokości 523,99 zł netto. Mąż Skarżącej otrzymuje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 900,81 zł. Łączny dochód małżonków wynosi zatem 1.484,80 zł. Opłaty związane z utrzymaniem (energia, gaz, itp.) wynoszą ok. 700 zł. Poza domem o pow. 200 m2 Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Przedstawiła zeznanie podatkowe, umowę o pracę, przekaz pocztowy, decyzję w sprawie renty, dokumenty obrazujące wydatki, wezwanie do zapłaty.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Skarżąca nie wykonała w pełni wezwania referendarza sądowego z 8 października 2012 r. Przede wszystkim nie udzieliła ona informacji na temat prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Nie przesłała chociażby dokumentu potwierdzającego jej zakończenie. W tej sytuacji nie wiadomo czy działalność tą nadal wykonuje. Tymczasem informacja ta ma istotne znaczenie dla oceny możliwości finansowych Skarżącej. Skarżąca nie przesłała także wyciągów z rachunków bankowych, nie wskazała również jakoby ich nie posiadała. Wśród przedłożonych materiałów zabrakło nadto wyjaśnień na temat zadłużenia i toczącego się postępowania egzekucyjnego. Można jedynie przypuszczać, że zadłużenie takie Skarżąca posiada, gdyż przedstawiła skierowane do małżonków wezwanie do zapłaty zaległych należności za dostarczone paliwo gazowe. Z decyzji wydanej wobec męża Skarżącej wynika ponadto, że przyznana mu renta podlega zmniejszeniu wskutek zajęcia egzekucyjnego. W efekcie renta ta wynosi 636,31 zł netto, a nie jak podała Skarżąca w formularzu PPF 900,81 zł netto.
To wszystko sprawia, że nie jest możliwa ocena rzeczywistej sytuacji materialnej Skarżącej, a tym samym stwierdzenie czy spełniła ona przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem podejmowanym na wniosek. Przepis ten stanowi mianowicie, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że wyłączona jest na gruncie omawianej instytucji zasada oficjalności, czyli działania sądu z urzędu. To zatem wnioskodawca powinien przekonać sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić. Sąd zaś ma dokonać jedynie oceny tej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Z tej przyczyny należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło