III SA/Wa 2803/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-31
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego, wszczęte na wniosek podmiotu kwalifikowanego, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli blokada rachunku upadła z mocy prawa z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeżeli blokada rachunku upadła z mocy prawa z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W takiej sytuacji organ traci możliwość dysponowania środkami i wydania zgody na ich zwolnienie, co czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wyrażenie zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego w celu zapłaty zaległości podatkowych. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS) umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ blokada rachunku upadła z mocy prawa w związku z zajęciem rachunku przez organ egzekucyjny na podstawie zarządzeń zabezpieczenia. Szef KAS utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu po rozpoznaniu zażalenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Prawa przedsiębiorców oraz Konstytucji RP. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, asesor WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty środków z zablokowanego rachunku bankowego oddala skargę
A. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W., dalej: "Skarżąca" lub "Strona" (obecnie Syndyk masy upadłości A. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie wydane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Organ", "Szef KAS") z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty środków z zablokowanego rachunku bankowego.
Jak wynika z akt sprawy Szef KAS, żądaniami z 14 lipca 2021 r. wydanymi w trybie art. 119zv § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) - dalej: O.p., dokonał blokady na okres 72 godzin 6 rachunków bankowych prowadzonych na rzecz podmiotu kwalifikowanego - Strony.
Następnie Szef KAS postanowieniem z [...] lipca 2021 r., przedłużył termin blokady ww. rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 19 października 2021 r., do kwoty 2 505 153 zł.
W dniu 16 września 2021 r. Skarżąca złożyła za pośrednictwem platformy informatycznej ePUAP, wniosek w którym powołując się na przepis art. 199zz § 1 pkt 1 O.p., wniósł o wyrażenie przez Szefa KAS zgody na zwolnienie z jej zablokowanego rachunku bankowego prowadzonego przez [...] S.A. o nr [...], środków pieniężnych w łącznej kwocie 114 226 zł z przeznaczeniem na zapłatę zaległości podatkowych w podatku akcyzowym za miesiące marzec i kwiecień 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Strona w uzasadnieniu wyjaśniła, że w dniach 15 i 30 marca 2021 r. oraz 20 i 21 kwietnia 2021 r. dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych z terytorium Niemiec, z czym łączy się konieczność uregulowania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Jednakże na skutek najprawdopodobniej pomyłki językowej w oznaczeniu numeru kodu CN nabywanych wyrobów podanego przez dostawcę, Strona rozliczając się wcześniej z jej zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym za miesiące marzec i kwiecień 2021 r. nie uwzględniła akcyzy należnej od nabytych w ww. dniach wyrobów akcyzowych. Następnie Strona, po ponownej analizie otrzymanej od jej kontrahenta dokumentacji, dostrzegła zaistniały błąd polegający na zaniechaniu zgłoszenia do opodatkowania podatkiem akcyzowym nabytych wewnątrzwspólnotowo wyrobów akcyzowych. Z tego względu Strona złożyła właściwemu organowi podatkowemu czynny żal wraz z korektą deklaracji podatkowych za miesiące marzec i kwiecień 2021 r. Strona wyjaśniła, że na skutek złożenia korekty deklaracji podatkowych za te miesiące powstały następujące zaległości podatkowe w podatku akcyzowym: 1) za marzec 2021 r. w kwocie 55 295 zł wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień 13 września 2021 r. na kwotę 1 994 zł, 2) za kwiecień 2021 r. w kwocie 55.295 zł wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień 13 września 2021 r. na kwotę 1 642 zł. Strona wskazała też w swoim wniosku organ podatkowy właściwy do wpłaty podatku oraz numer rachunku bankowego do wpłaty.
Szef KAS postanowieniem z [...] października 2021 r., umorzył postępowanie
z wniosku Strony o wyrażenie zgody na wypłatę z jej zablokowanych rachunków bankowych środków pieniężnych z przeznaczeniem na wskazany przez nią cel. Stwierdził że postępowanie wszczęte na podstawie tego wniosku podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 219 w zw. z art. 119zzb § 4 oraz art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p.
Strona reprezentowana przez pełnomocnika za pośrednictwem platformy ePUAP pismem z 6 października 2021 r., złożyła zażalenie na postanowienie Szefa KAS z 4 października 2021 r., zaskarżając je w całości.
Strona zarzuciła rażącą obrazę przepisów: art. 119zy § 1 pkt 1, art. 119zz § 1 pkt 1 w zw. z art. 119zzb § 4 w zw. z art. 139 § 1 i art. 125 § 1 i § 2 , art. 121 § 1, art. 120 O.p.
Szef KAS postanowieniem z [...] października 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z 4 października 2021 r., W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] września 2021 r., nr [...], organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał zarządzenia zabezpieczenia z 27 września 2021 r., o nr [...] i na ich podstawie 1 października 2021 r. dokonał zajęcia rachunków bankowych, które wcześniej zostały objęte blokadą ustanowioną przez Szefa KAS.
Organ stwierdził, że okoliczność ta powoduje stosownie do treści przepisu art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p., upadek ustanowionej wcześniej blokady rachunków bankowych Spółki, z dniem dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia tych rachunków na podstawie wystawionych zarządzeń zabezpieczenia.
Zdaniem Szefa KAS, powyższa okoliczność odnosząca się do upadku ustanowionej wcześniej blokady rachunków bankowych Spółki czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie jej wniosku o wyrażenie zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego z przeznaczeniem na zapłatę zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za marzec i kwiecień 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Organ uznał, że przewidziana w przepisie art. 119zza § 1 pkt 1 O.p., możliwość wnioskowania przez podmiot kwalifikowany do Szefa KAS o wyrażenie zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego tego podmiotu z przeznaczeniem na cele wskazane w treści tego przepisu, odnosić się może jedynie do blokady tego rachunku ustanowionej przez Szefa KAS na podstawie przepisów działu III B ustawy Ordynacja podatkowa - Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Szef KAS nie może natomiast być na podstawie tych przepisów dysponentem środków znajdujących się na rachunkach bankowych podmiotu kwalifikowanego, który - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - zostały następnie zajęte przez organ egzekucyjny w toku wykonania decyzji o zabezpieczeniu, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, z późn. zm.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Szefa KAS uznał, że wbrew zarzutowi Strony w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie. Zdaniem Szefa KAS, w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdzie na skutek upadku ustanowionej wcześniej blokady rachunków bankowych Spółki, bezprzedmiotowym stało się orzekanie przez ten Organ o zwolnieniu środków pieniężnych z tych rachunków.
Na powyższe postanowienie Organu Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 119zzb § 4, art. 119zzc § 2 pkt 4 lit. a), art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 210 § 4 w zw. z art. 119zza § 4 O.p.
2) art. 10, art. 11 ustawy - Prawo przedsiębiorców;
3) art. 2, art. 7 Konstytucji RP.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena zasadności umorzenia organ postępowania w sprawie wyrażenia zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego z przeznaczeniem na zapłatę zaległości podatkowej w podatku akcyzowym.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a".
Granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa więc sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Jak zasadnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 263/21 "W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność".
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że sprawą administracyjną będącą przedmiotem zaskarżenia jest umorzenie postępowania w sprawie wyrażenia zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego. Nie mieści się więc w granicach niniejszej sprawy kwestia zasadności ustanowienia samej blokady rachunku bankowego. Dlatego też zarzuty podniesione w skardze w zasadniczej części jako że nie dotyczą przedmiotu zaskarżenia, nie mogą zostać zweryfikowane w zakresie ewentualnej zasadności w niniejszym postępowaniu.
Przechodząc do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości. Skarżąca wnioskiem z dnia 15 września 2021 r. wystąpiła o wyrażenie zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych. W trakcie postępowania Szef KAS ustalił, że na podstawie decyzji z [...] września 2021 r. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. organ egzekucyjny wydał zarządzenia zabezpieczenia z 27 września 2021 r. i na ich podstawie 1 października 2021 r. dokonał zajęcia rachunków bankowych, które wcześniej zostały objęte blokadą Szefa KAS.
Zgodnie natomiast z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p. "Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego upada z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wystawionego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 119zv § 3 pkt 2, na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego lub należności celnej wraz z odsetkami za zwłokę".
Sąd podziela więc stanowisko organu, iż organ zobowiązany był z urzędu zbadać, czy nie doszło do upadku blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego z mocy prawa, jak stało się w rozpatrywanej sprawie. Z chwilą upadku blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, na podstawie m.in. art. 19zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., Szef KAS przestaje być dysponentem środków finansowych zgromadzonych na uprzednio zablokowanym rachunku. Dlatego też Szef KAS utracił możliwość wyrażenia zgody na ich zadysponowanie zgodnie z wnioskiem podmiotu kwalifikowanego.
W tej sytuacji postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 219 O.p podlegało umorzeniu. Zatem postępowanie organów w niniejszej sprawie było zgodne z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy mieć na uwadze wywody Sądu dotyczące art. 134 p.p.s.a. Mając je na uwadze Sąd w ramach niniejszego postępowanie nie może badać prawidłowości doręczenia decyzji zabezpieczającej. Sąd również nie może badać zasadności ustanowienie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego i jej przedłużenia.
Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 121 § 1 i art. 124 O.p. Podnieść należy, że uzasadniając naruszenie powyższych norm pełnomocnik w istocie nie odnosi się do niniejszej sprawy. Wywody pełnomocnika mają bowiem charakter ogólny nie odnoszący się do skarżonego aktu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło