III SA/Wa 2804/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi F.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia przyznać F. T. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. w zakresie całkowitym F. T. (dalej "Skarżący", "Strona"), złożył na urzędowym formularzu PPF, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał, że jest ubogim, schorowanym emerytem. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Oboje są emerytami, których łączny dochód wynosi 3.000 zł. Z kwoty tej po opłaceniu świadczeń i wykupie lekarstw pozostaje 1.200 zł na skromne wyżywienie dla dwóch osób. Często kwota ta nie wystarcza na zakup koniecznych leków. Poza mieszkaniem spółdzielczym Skarżący nie posiada żadnego majątku. Oboje z żoną leczą się, na dowód czego Skarżący przedstawił dokumentację medyczną. Skarżący przedłożył także dowody obrazujące wydatki z tytułu opłat za: lokal, energię elektryczną, gaz, usługi telekomunikacyjne. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z 26 października 2011 r., w którym wyjaśnił, że nie uzyskuje dochodów z tytułu praw autorskich lub innych praw majątkowych. Ani Skarżący, ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Skarżący przedstawił zaświadczenia o wysokości emerytur, zeznania podatkowe, dokumentację dotyczącą spółki "T.". Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Referendarz Sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł oraz ustanowił na jego rzecz adwokata. Od powyższego postanowienia Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw. Podniósł, że nie jest obecnie w stanie opłacić kwoty 200 zł kosztów sądowych. Skarżący wyjaśnił, że jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, co generuje wydatki na lekarstwa i zabiegi. Skarżący jest chory na [...], [...] oraz [...] i bez intensywnej terapii grozi mu [...]. Skarżący wskazał, że jego żona jest również bardzo chora. Skarżący w załączeniu do sprzeciwu przekazał kopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że jest on chory na: [...], [...], [...], [...]. Skarżący jest leczony od ponad 5 lat w Poradni Przyklinicznej z przyczyn [...]: [...] i [...]. Skarżący wymaga stałej kontroli i przyjmowania co najmniej 4 leków. Dołączył również do sprzeciwu zaświadczenie lekarskie żony, z którego wynika, że jest ona chora na: [...], [...]. Żona Skarżącego jest leczona od ponad 5 lat w Poradni Przyklinicznej z przyczyn [...]: [...] i [...]. Wymaga stałej kontroli i przyjmowania co najmniej 4 leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy zaś do Sądu. Z nadesłanych materiałów wynika, że zarówno Skarżący, jak i jego żona utrzymują się z emerytur, których łączna kwota wynosi 3.000 zł. Wydatki związane z opłatami za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, wodę, usługi telekomunikacyjne, komunikację, artykuły higieny oraz koszty leczenia Skarżący określił na 1.800 zł. Jak oświadczył pozostała po ich opłaceniu kwota 1.200 zł wystarcza na skromne wyżywienie oraz odzież. Z tego około 1.000 zł muszą przeznaczyć na wykupienie niezbędnych leków. Kwota, która pozostaje miesięcznie na wyżywienie to praktycznie 200 zł. W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadne jest zatem przyznanie Stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zwolnienie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej Skarżącego nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.