III SA/Wa 2812/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz umorzenia odsetek od zaległości podatkowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie UZASADNIENIE: Skarżący P.B., wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, Skarżący wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Żona nie pracuje. Od 2015r. ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu [...] . Dodatkowo [...] listopada 2016r. Skarżący miał wypadek na skutek, którego doszło do silnego [...] , co objawia się silnym bólem i wymaga rehabilitacji. Skarżący wskazał, że jego sytuacja jest bardzo trudna. Po opłaceniu opłat i wykupieniu leków ledwo wystarcza na życie, a czasem Skarżący zmuszony jest zapożyczyć się u rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i posiada dom o powierzchni 200 m². Skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie 1.500 zł miesięcznie. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył wydatki na: energię elektryczną – 150 zł, telefony – 100 zł, gaz – 60 zł, wodę – 30 zł, leki – 200 zł, alimenty na dziecko – 370 zł, wyżywienie, odzież, środki czystości około 580 zł. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów. Wyjaśnił natomiast, że w 2015 i 2016r. był osobą bezrobotną i nie składał zeznań podatkowych, nie posiada rachunku bankowego, nie korzysta z pomocy społecznej. Obecnie nie ma żadnych dochodów, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Żona otrzymuje wynagrodzenie w kwocie około 2.000 zł. Posiada zadłużenie z tytułu alimentów w kwocie 4.000 zł. Skarżący oświadczył, że aktualnie znalazł się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ze względu na wypadek drogowy, w wyniku którego doznał obrażeń [...]. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Przedstawione natomiast przez Skarżącego oświadczenia budzą wątpliwości i są wzajemnie sprzeczne. Z jednej strony Skarżący twierdzi w urzędowym formularzu PPF (rubryka 10 dochody), że pracuje uzyskując dochody w kwocie 1.500 zł. i jest jedynym żywicielem rodziny, a z drugiej strony w piśmie z 18 października 2017r. stwierdza, że jest bezrobotny, a jedynie żona pracuje uzyskując wynagrodzenie w kwocie 2.000 zł. Faktem jest, że sytuacja Skarżącego pomiędzy złożeniem tych dwóch pism mogła się zmienić, jednakże Skarżący w żaden sposób nie odniósł się i nie wyjaśnił tej sytuacji. Ponadto Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających jego i jego żony sytuację majątkową. Same natomiast oświadczenia Skarżącego, że nie posiada rachunków bankowych i nie składał zeznań podatkowych są niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Ponadto Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów świadczących o sytuacji majątkowej żony. Wobec tego nie można było prawidłowo zweryfikować sytuacji Skarżącego i jego żony i ocenić w jakiej kondycji finansowej się znajdują. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów usług adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.