III SA/Wa 2829/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-30
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Ewa Izabela Fiedorowicz, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może zostać uwzględniony, gdy strona nie uprawdopodobni braku swojej winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, co wymaga zachowania szczególnej staranności i niemożności przezwyciężenia przeszkody mimo dołożenia wszelkich starań. W niniejszej sprawie Spółka nie wykazała braku winy, gdyż wyjazd prezesa zarządu był przewidywalny, a Spółka nie podjęła działań zabezpieczających swoje interesy, w tym ustanowienia pełnomocnika, co skutkowało odmową przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie wydał decyzję określającą nadwyżkę podatku VAT dla C. Sp. z o.o. Decyzja została doręczona 22 stycznia 2016 r. Spółka złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu 23 czerwca 2016 r., tłumacząc uchybienie terminowi nieobecnością prezesa zarządu przebywającego za granicą z powodu utraty ważności karty pobytu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że doręczenie było prawidłowe, a Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant starszy referent Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej: "DUKS") decyzją z [...] stycznia 2016r. określił C. Sp. z o.o. (zwana dalej: "Spółką") nadwyżkę podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") naliczonego nad należnym i VAT do zapłaty, o którym mowa w art, 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2014r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017r. poz. 1221 ze zm., zwana dalej: "u.p.t.u.) za okresy od kwietnia do lipca 2014r. Ww. decyzję doręczono Spółce 22 stycznia 2016r.
2. Spółka pismem z 23 czerwca 2016r. wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu ww. wniosku stwierdziła, że nie podjęła ww. decyzji w terminie, gdyż prezes zarządu Spółki - obcokrajowiec przebywał w momencie jej wydania poza granicami kraju. Osoba ta przebywa na terenie Polski na podstawie karty pobytu, która utraciła ważność i musiał on wyjechać z kraju. Obecnie jest w trakcie wyrabiania wizy. Dodatkowo Spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji [...] czerwca 2016r. od kontrahentów, którzy kupowali od niej towar, więc termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upływał 23 czerwca 2016r. Spółka wnosi zatem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż brak wniesienia środka odwoławczego nastąpił bez jej winy - osoba odpowiedzialna za reprezentację Spółki przebywała poza granicami kraju, a Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią ww. decyzji wcześniej.
3. Spółka pismem z 27 czerwca 2016r. uzupełniła ww. wniosek, załączając in.in. kserokopię paszportu N.K. (prezesa zarządu Spółki), na której widnieje pieczątka potwierdzająca wjazd do Socjalistycznej Republiki Wietnamu 3 grudnia 2015r.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "DIS") decyzją z [...] lipca 2016r. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji DUKS.
W uzasadnieniu DIS powołał się na art. 223 § 1, art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., zwana dalej: "O.p.") i stwierdził, że aby rozpatrywać kwestię przywrócenia terminu należy stwierdzić jednoznacznie, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, a następnie do uchybienia terminu do wniesienia od niej odwołania. DUKS doręczył ww. decyzję Spółce 22 stycznia 2016r. przez pracowników. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka Spółki z odręcznym podpisem A.Z. DUKS ustalił, że siedziba Spółki mieści się w tzw. "wirtualnym biurze", które ma stosowne upoważnienie do odbioru korespondencji w imieniu Spółki. A.Z. jako pracownik "wirtualnego biura" i była upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu Spółki. Doręczenie nastąpiło ponadto na adres siedziby Spółki, a osoba odbierająca korespondencję dysponowała jej pieczątką. Decyzja DUKS została więc prawidłowo doręczona 22 stycznia 2016r., zatem Spółka wniosła odwołanie (23 czerwca 2016r.) z uchybieniem 14-dniowego terminu.
DIS dokonał też analizy warunków przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wynikających z art. 162 § 1 i § 2 O.p. i stwierdził, że Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu i wskazała w nim przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dokonując czynność wniesienia odwołania.
DIS, odnosząc się do uprawdopodobnienia uchybienia terminu bez winy Spółki, wskazał, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność, prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. O braku winy przy uchybieniu terminu można mówić tylko, gdy strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunek braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu uważa się zatem za spełniony, gdy strona zachowała szczególną staranność przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przyczyna uchybienia terminowi musi być niezależna od strony, a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminowi. Art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To oznacza, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji.
DIS, rozpatrując argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że Spółka nie przedstawiła dowodów na to, że prezes zarządu Spółki był zmuszony opuścić terytorium kraju, ze względu na utratę ważności karty pobytu. Załączone kserokopie dokumentów świadczyć mogą jedynie o tym, że ww. osoba 3 grudnia 2015r. przekroczyła granicę Socjalistycznej Republiki Wietnamu. Utrata ważności karty pobytu nie może być uznana za zdarzenie nagłe i niespodziewane. Prezes zarządu Spółki przewidując powyższe mógł ustanowić pełnomocnika do reprezentowania go w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w okolicznościach toczącego się postępowania. Okoliczność, że osoba upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu Spółki - jak twierdzi strona - nie powiadomiła prezesa zarządu Spółki o wydaniu ww. decyzji DUKS, jest wewnętrzną organizacyjną sprawą Spółki, która nie może wywoływać skutków na gruncie przepisów O.p. Podmiot gospodarczy powinien tak zorganizować funkcjonowanie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do uchybienia terminu, a zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika, co można odnieść per analogiam do zaniedbania osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, niebędącej pracownikiem osoby prawnej. Spółka upoważniając tzw. "biuro wirtualne" do odbioru kierowanej do Spółki korespondencji" wzięła na siebie ciężar ryzyka związanego z ewentualną nierzetelnością tegoż biura - brakiem powiadomienia/przekazywania korespondencji Spółce.
Przebywania przez prezesa zarządu Spółki za granicą nie stanowi natomiast przeszkody do złożenia odwołania, gdyż ten środek odwoławczy mógł zostać nadany nie tylko w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz, U. poz. 1529), ale również złożone w polskim urzędzie konsularnym, czy też nadany w jakikolwiek inny sposób, w tym za pośrednictwem kuriera, z zastrzeżeniem, że wtedy liczy się data wpłynięcia pisma do organu. W Socjalistycznej Republice Wietnamu znajduje się polski urząd konsularny w rozumieniu ww. przepisu, gdzie można było nadać pismo.
W sprawie, zdaniem DIS, nie było też przeszkód do ustanowienia pełnomocnika na terytorium kraju i wniesienia przez niego pisma procesowego w imieniu Spółki.
Spółka nie spełniła więc wymogu z art. 162 § 1 O.p. - nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji DUKS z [...] stycznia 2016r., co skutkowało odmową przywrócenia terminu. Decyzję DUKS doręczono w siedzibie Spółki - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Należy więc przyjąć, że Spółka była powiadomiona o wydaniu decyzji.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji DIS i zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie art. 162 § 1 § 2 O.p. i art. 163 O.p. w związku z nieuzasadnioną odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy Spółka spełniła przesłanki określone przepisami prawa, a uchybienie terminu na wniesienie odwołania od ww. decyzji DUKS nastąpiło bez winy osób reprezentujących Spółkę (osoba reprezentująca Spółkę przebywała poza granicami kraju w dniu wydania decyzji i nie miała możliwości wniesienia odwołania ani udzielenia pełnomocnictwa w tym zakresie innemu podmiotowi).
W uzasadnieniu skargi Spółka powieliła argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
6. DIS w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – zwana dalej: "P.p.s.a.") zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2).
Sąd rozstrzyga ponadto, zgodnie z art. 134 P.p.s.a., w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia ww. kryteriów wskazuje, że dopatrzył się z urzędu naruszenia przepisu prawa procesowego – art. 163 § 3 O.p., które jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jeżeli mowa jest o naruszeniu przepisów procesowych mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, to chodzi tu o wpływ na tę sprawę - o rozstrzygnięcie, co do wniosku Spółki skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Przepis art. 163 § 3 O.p. stanowi, iż w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu organ podatkowy wydaje postanowienie. W rozpoznawanej sprawie DIS zamiast postanowienia, o którym mowa w ww. przepisie art. 163 § 3 O.p. wydał decyzję, czyli uczynił niejako więcej niż przewidywał ww. przepis prawa procesowego, co nie może być potraktowane, jako istotna wadliwość procesowa, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 207 § 2 O.p. forma rozstrzygnięcia w postaci decyzji została zastrzeżona do rozstrzygnięć co do istoty sprawy, albo do zakończenia postanowienia w danej instancji w inny sposób. Decyzja jest więc opartą na przepisach prawa czynnością prawną właściwego organu administracji publicznej, podejmowaną w sferze zewnętrznej, kształtującą w sposób jednostronny i władczy prawa oraz obowiązki imiennie oznaczonego adresata w indywidualnej sprawie podatkowej (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 680 i 681). Za decyzję administracyjną uważa się również akt administracyjny skierowany do imiennie oznaczonego adresata, znajdującego się "na zewnątrz" organu wydającego decyzję (por. Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1966, s. 36).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2000r. sygn. akt I SA/Łd 588/98 podkreślił, iż decyzja czy też postanowienie kończące postępowanie to akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego i materialnego. To decyzja lub postanowienie stanowią przedmiot zaskarżenia; z nimi polemizuje strona w skardze sądowoadministracyjnej; one podlegają ocenie i osądowi Sądu jako odzwierciedlenie, przekazanie, uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie (niepubl.).
Z treści wydanego i zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia DIS, jakkolwiek nieprawidłowego, co do formy, Spółka skarżąca mogła dowiedzieć się, z jakich przyczyn organ podatkowy drugiej instancji nie uznał je racji i dlaczego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Spółkę pouczono również w ww. rozstrzygnięciu o prawie i sposobie jego zaskarżenia do Sądu. Tym samym wadliwość, co do formy rozstrzygnięcia nie ograniczyła praw procesowych strony, gdyż zarówno od decyzji, jak i postanowień przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnoszona w tym samym trybie i terminie. Stwierdzić też należy, że DIS, pomimo wydania w sprawie decyzji, zamiast postanowienia, dokonał analizy przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz odniósł je do wniosku złożonego przez Spółkę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mając na względzie przesłanki z art. 162 O.p. Błędna forma rozstrzygnięcia DIS, skutecznie zaskarżonego do WSA w Warszawie nie spowodowałaby więc zmiany merytorycznego stanowiska organu odwoławczego. Natomiast uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji spowodowałoby nadmierne przedłużenie sprawy o przywrócenie terminu i spowodowałoby, że organ wydałby rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu, lecz nadałby mu nie formę decyzji, lecz postanowienia.
Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że jakkolwiek oczywiste jest naruszenie DIS, co do formy wydanego rozstrzygnięcia, tym niemniej nie ma ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż DIS wydając ww. rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy zastosował przepisy § 1 i 2 art. 162 O.p. - stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Stosownie do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z treści ww. przepisów wynika więc, co trafnie przyjął DIS, że tylko wówczas, gdy doszło do uchybienia terminu możliwe jest zastosowania instytucji przywrócenia terminu, o której mowa ww. przepisach, a pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest uwarunkowane łącznym spełnieniem następujących przesłanek:
• wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi,
• uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony,
• równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie, czyli w analizowanym przypadku wniesieniem odwołania.
4. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy wynikających z akt administracyjnych nie budzi wątpliwości kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W sprawie niewątpliwe jest i to, że doszło do doręczenia ww. decyzji DUKS prawidłowo umocowanej osobie, która była uprawniona do jej odbioru, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo Spółki z 6 września 2013r. do odbioru przez K. Sp. z o.o., w której pracowała A.Z. korespondencji Spółki (k. 4 akt administracyjnych). Decyzję tą doręczono bowiem skutecznie 22 stycznia 2016 r., do rąk pracownika "wirtualnego biura" Skarżącej – A.Z., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji DUKS (k. 3039-3040 akt administracyjnych). Osoba te odbierała także inne pisma znajdujące się w aktach sprawy, m.in.: postanowienie o wszczęciu przez DUKS postępowania kontrolnego z 12 lutego 2015r. (k. 6 akt administracyjnych); protokół z badania ksiąg podatkowych (k. 2954-2955 akt administracyjnych); postanowienie DUKS z [...] grudnia 2015r. o wyznaczeniu Skarżącej 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 2972- 2973 akt administracyjnych); postanowienie DUKS z [...] stycznia 2016r. o wyznaczeniu Skarżącej 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 2995- 2996 akt administracyjnych); adnotacja z 16 lutego 2015r. z doręczenia zawiadomienia z 12 lutego 2015r. o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego wobec Skarżącej (k. 1-3 akt administracyjnych).
W ocenie Sądu prawidłowe są zatem ustalenia DIS, że środek odwoławczy złożony 23 czerwca 2016r. został złożony po terminie.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje też kwestia spełnienia przez skarżącą wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu oraz zachowania określonego w art. 162 O.p. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, skoro nadanie tego wniosku przez Spółkę miało miejsce 23 czerwca 2016r., a strona wskazuje, że wiedzę o wydaniu decyzji DUKS powzięła 16 czerwca 2017r.
5. Zagadnieniem spornym pozostaje natomiast kwestia oceny stanowiska DIS, że wskazane przez Spółkę przyczyny, powodujące niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania, nie dawały podstaw do przyjęcia, by uprawdopodobniła ona brak swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Sąd nie dopatrzył się jednak zarzucanego w skardze naruszenia art. 162 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 163 O.p. oraz uznał, że uzasadniona była w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy odmowa przez DIS przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W sprawie, wbrew stanowisku Spółki okoliczności podniesione w ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wskazują, wbrew stanowisku Spółki, że została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie jednolicie prezentowane jest stanowisko, że kryterium braku winy w dopełnieniu czynności procesowej obwarowanej określonym terminem wyraża się w obowiązku strony zachowania szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw – takiej, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
O braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym (por. wyrok NSA z 13 marca 2013r. sygn. akt I FSK 715/12 i wskazane tam orzecznictwo - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności należy uznać siłę wyższą, np. powódź czy zdarzenia losowe np. wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem. Natomiast niedbalstwo strony uniemożliwia przywrócenie terminu, bowiem od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy zatem oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).
W ocenie Sądu, DIS zasadnie przyjął, że określone przez stronę skarżącą przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniają braku jej winy w aspekcie wymogów wymienionych w przepisie art. 162 O.p. Spółka, jako przyczynę niewniesienia odwołania w terminie, wskazywała okoliczność nieobecności w Polsce osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki, a więc osoby uprawnionej do podjęcia decyzji o złożeniu i podpisaniu środka odwoławczego, w chwili upływu terminu do wniesienia odwołania i w związku z tym brak wiedzy Spółki o doręczeniu ww. decyzji DUKS. Prezes zarządu Spółki wyjechał bowiem do Socjalistycznej Republiki Wietnamu z uwagi na utratę ważności karty pobytu i konieczność wyrobienia wizy.
Zdaniem Sądu rację miał DIS przyjmując, że okoliczności ta, wbrew przekonaniu Spółki skarżącej, nie świadczy o uprawdopodobnieniu braku jej winy, lecz wynika z braku należytej staranności Spółki w organizacji jej pracy pod nieobecność osoby ją reprezentującej oraz jest przejawem niewłaściwego dbania o interesy Spółki, która miała świadomość, że toczy się wobec niej postępowania podatkowe, jak również wiedziała, że przed wydaniem ww. decyzji DUKS wyznaczono Spółce – postanowieniem DUKS z [...] grudnia 2015r. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 2972- 2973 akt administracyjnych).
Sąd zgadza się ponadto ze stanowiskiem DIS, że wyjazd prezesa zarządu Spółki, związany z utratą ważności karty pobytu, niewątpliwie był zdarzeniem przewidywalnym. Skoro bowiem karta pobytu jest wydawana na czas określony, a przed upływem tego okresu osoba, którą ją przyznano nie uzyskał nowej karty pobytu, to logiczną konsekwencją był jej wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na brak uprawnienia do przebywania na terytorium kraju. Nie sposób więc uznać, iż utrata ważności karty pobytu była przyczyną o charakterze losowym, której nie dało się przewidzieć.
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 września 2014r. sygn. akt I SA/Sz 341/14). Sąd podziela też pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z 6 sierpnia 2013r. sygn. akt I SA/Łd 211/13, że za okoliczność uzasadniającą przywrócenia terminu mógłby być uznany jedynie nagły, niespodziewany wyjazd strony, o ile uniemożliwiałby jej dokonanie czynności i strona nie mogłaby podjąć kroków, które zabezpieczyłyby ją przed negatywnymi konsekwencjami nieobecności.
Skoro zatem prezes zarządu Spółki wyjechał do Socjalistycznej Republiki Wietnamu, jedynie z tego względu, że jego karta pobytu traciła ważności i nie podjął w związku z tym żadnych kroków, które uchroniłyby go przed negatywnymi konsekwencjami skutecznego doręczenia decyzji pod znanym organowi adresem, do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, nie sposób za błędne uznać stanowisko DIS o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wbrew stanowisku Spółki ponosi ona winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji DIS, a powyższe okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogą być uznane za dołożenie przez Spółkę wszelkich możliwych w danych warunkach starań, mających na celu przezwyciężenie przeszkody, o której Spółka wiedziała, że zajdzie, a która to przeszkoda nie uniemożliwiała Spółce dokonanie czynności w postępowaniu w terminie ustawowym. Osoba reprezentująca Spółkę mogła bowiem liczyć się z tym, że uzyskanie prawa do legalnego pobytu na terytorium Polski wymaga czasu i wiąże się z dokonaniem czynności procesowych. Jej rolą było także takie pokierowanie organizacją Spółki, by w razie nieobecności osoby reprezentującej Spółkę możliwe było podejmowanie czynności procesowych w imieniu Spółki, które zabezpieczyłyby interesy Spółki. Z akt sprawy ani z okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby w tym zakresie były podejmowane jakiekolwiek czynności. Prezes zarządu Spółki, przewidując konieczność wyjazdu z Polski, nie udzielił nikomu pełnomocnictwa do dokonywania czynności procesowych w postępowaniu podatkowym w imieniu Spółki, w tym wniesienia odwołania, np. osobie uprawnionej do odbioru korespondencji.
Sąd stwierdza ponadto, że podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania okoliczność, że osoba, która była upoważniona do odbioru korespondencji Spółki nie przekazała prezesowi zarządu Spółki przesyłki z ww. decyzją DUKS, nie mogła odnieść zamierzonego skutku i uznania tej okoliczności za warunkującą przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro bowiem Spółka powierzyła podmiotowi zewnętrznemu odbiór korespondencji, a osoba ta skutecznie odebrała ww. decyzję, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji DUKS (k. 3039-3040 akt administracyjnych), należało uznać, że nie była to okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka należycie dbająca o swoje interesy ponosi bowiem odpowiedzialność za skutki wewnętrznej organizacji firmy, w tym za działania osoby uprawnionej do odbioru pism kierowanych do Spółki, na co trafnie zwrócił uwagę DIS w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.
Sąd podziela ponadto stanowisko DIS w zakresie oceny dowodu na okoliczność uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ - skanu z paszportu prezesa zarządu Spółki, uznając je za odpowiadające treści art. 191 O.p. Rację ma bowiem DIS, że dowód ten potwierdza jedynie, iż 3 grudnia 2015r. ww. osoba wjechała na terytorium Socjalistycznej Republiki Wietnamu. Dokument ten nie potwierdza natomiast ani celu wizyty, np. po to by uzyskać wizę, ani braku możliwości złożenia przez ww. osobę odwołania od ww. decyzji DIS, skoro na terytorium Socjalistycznej Republiki Wietnamu znajduje się urząd konsularny, w której można skutecznie złożyć odwołanie. Dowód ten nie wskazuje też na istnienie przeszkody w ustanowieniu przed wyjazdem osoby reprezentującej Spółkę pełnomocnika, który mógłby podjęć czynność wniesienia odwołania od ww. decyzji DUKS w terminie prawem przewidzianym.
6. Sąd, reasumując stwierdza, że podziela stanowisko DIS, że Spółka nie tylko nie uprawdopodobniła, że wyjazd do Socjalistycznej Republiki Wietnamu był zdarzeniem nagłym, niespodziewanym i nieprzewidywalnym, a tym samym uniemożliwiał Spółce podjęcie w terminie działań zabezpieczających reprezentację Spółki pod nieobecność prezesa zarządu, upoważnionego do działania w jej imieniu. Uprawniona była więc ocena DIS o braku zachowania przez Spółkę należytej staranności w odniesieniu do zabezpieczenia własnych interesów w zakresie terminowego złożenia odwołania od ww. decyzji DUKS, jak również zasadne było w związku z tym uznanie przez DIS, że Spółka nie uprawdopodobniła, że do uchybienia ww. terminu doszło bez jej winy. DIS właściwie więc rozpatrzył i ocenił okoliczności wynikające z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
7. Sąd z ww. przyczyn nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło