III SA/Wa 2830/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentów wyłączonych z akt sprawy oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., wszczął wobec D. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca") postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za 2014 r. W toku prowadzonego postępowania podatkowego pismem z dnia 17 maja 2016 r. Skarżąca wystąpiła o wydanie z akt sprawy kopii korespondencji z Urzędem Skarbowym w M. z dnia 19 kwietnia 2016 r. oraz z Urzędem Skarbowym w O. zawierającej pytania skierowane do świadków do realizacji w ramach wnioskowanych przesłuchań. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. ze względu na interes publiczny, wyłączył z akt sprawy fragment pisma z dnia 19 kwietnia 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., w części dotyczącej pytań skierowanych do świadków M.W. i K.R., w związku z wnioskiem Skarżącej o przesłuchanie ww. w charakterze świadków oraz fragment pisma z dnia 19 kwietnia 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., w części dotyczącej pytań skierowanych do świadka B.L., w związku z wnioskiem Skarżącej o przesłuchanie ww. w charakterze świadka i włączył do akt sprawy wyciągi z ww. pism. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. na podstawie art. 179 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej: "O.p.") odmówił Skarżącej wydania z akt sprawy kopii korespondencji z Urzędem Skarbowym w M. oraz w O. zawierającej pytania skierowane do świadków ze względu na interes publiczny. Skarżąca na ww. postanowienia złożyła zażalenia wnosząc o uchylenie ww. postanowień w całości, orzeczenie o możliwości wglądu do całości akt sprawy oraz sporządzenia fotokopii i odpisów z całości akt prowadzonego postępowania podatkowego, zarzucając naruszenie: - art. 178 O.p. przez jego niezastosowanie i nieumożliwienie skorzystania z bezwzględnie przysługującego jej prawa do wglądu w całość akt sprawy, - art. 179 § 1 O.p. przez jego nieodpowiednie zastosowanie i wyłączenie dokumentów, o które wnioskowała, z uwagi na interes publiczny w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnej podstawy, - art. 123 § 1 O.p. przez odmowę dostępu do akt sprawy, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżąca argumentowała, że organ błędnie wskazał na zaistnienie przesłanki interesu publicznego dla wyłączenia dokumentów z akt sprawy. Zaznaczyła, iż wskazana przesłanka jest wyjątkiem od reguły i powinna być stosowana w wyjątkowych okolicznościach, będąc jednocześnie szczegółowo uzasadnioną. Podniosła zarzut lakonicznego wskazania, że interes taki wystąpił i przepisanie przepisu prawa jako jego uzasadnienie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 216, art. 217 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 O.p., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wydania dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W uzasadnieniu przywołując treść art. 178 i 179 O.p. stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie w dniu 19 maja 2016 r. wydane zostało na podstawie art. 179 § 1 O.p. postanowienie o wyłączeniu z jawności z akt prowadzonego postępowania, dokumentów w części pytań skierowanych do świadków w związku z wnioskiem o ich przesłuchanie. Natomiast wniosek Skarżącej o umożliwienie stronie zapoznania się z dokumentami oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii dotyczył dokumentów wyłączonych z jawności ww. postanowieniem, na skutek czego organ był tym postanowieniem związany i odmówił dostępu do tych dokumentów. Organ odwoławczy zaznaczył, że zakwestionowane postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. wyłączało jawność pism skierowanych do Naczelników Urzędów Skarbowych w M. i w O. wyłącznie w części pytań skierowanych do świadków. Treść pytań pozostaje w sferze wiadomości wyłącznie organów podatkowych, tak aby w prowadzonym postępowaniu podatkowym uzyskać dowody o charakterze jak najbardziej obiektywnym. Nie podlegały natomiast wyłączeniu pozostałe informacje, w tym dotyczące danych świadków, którzy mieli zostać przesłuchani na wniosek Skarżącej. Organ podatkowy udostępnił je Skarżącej, włączając do akt sprawy kopie dokumentów z trwale usuniętymi informacjami dotyczącymi treści pytań. Końcowo organ wskazał, że Skarżąca ma możliwość kwestionowania prawidłowości postanowienia o wyłączeniu jawności w odniesieniu do konkretnych dokumentów w odwołaniu od decyzji wymiarowej. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 178 O.p. przez jego niezastosowanie i nieumożliwienie skorzystania z bezwzględnie przysługującego jej prawa do wglądu w całość akt sprawy. - art. 179 § 1 O.p. przez jego nieodpowiednie zastosowanie i wyłączenie dokumentów, o które wnioskowała Skarżąca, z uwagi na interes publiczny w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnej podstawy, - art. 123 § 1 O.p. przez odmowę dostępu do akt sprawy, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o możliwości wglądu do całości akt sprawy oraz sporządzenia kopii, fotokopii i odpisów z całości akt prowadzonego postępowania podatkowego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną na etapie postępowania przed organami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość zastosowania przez Organy przepisu art. 179 O.p. i w konsekwencji odmówienia Skarżącej wglądu do dokumentów wyłączonych z akt postępowania ze względu na ochronę interesu publicznego. Na wstępie Sąd wskazuje, że wyrażone w art. 178 § 1 O.p. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 O.p.) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w art. 179 § 1 O.p. Zgodnie z art. 179 § 1 O.p., przepisu art. 178 O.p. nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Zgodnie z § 2 tego przepisu odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie. Jak wynika z powyższych przepisów ograniczenie prawa wglądu do akt sprawy oraz odmowa sporządzenia z nich kopii, notatek lub odpisów powinny wiązać się z uprzednim wyłączeniem z akt sprawy zarówno dokumentów zawierających informacje niejawne, jak i dokumentów podlegających wyłączeniu z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W tym zakresie organ orzeka w formie postanowienia. W niniejszej sprawie w dniu 19 maja 2016 r. wydane zostało na podstawie art. 179 § 1 O.p. postanowienie o wyłączeniu z jawności w postępowaniu kontrolnym, ze względu na interes publiczny, dokumentów w postaci kopii korespondencji z Urzędem Skarbowym w M. oraz w O. zawierającej pytania skierowane do świadków. Skoro wniosek Skarżącej o umożliwienie zapoznania się z dokumentami oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii dotyczył dokumentów wyłączonych z jawności ww. postanowieniem, to Organ będąc tym postanowieniem związany prawidłowo postąpił odmawiając Skarżącej dostępu do tych dokumentów. Zdaniem Sądu, rozpatrując wniosek Skarżącej złożony w trybie art. 179 § 2 O.p. wystarczające było powołanie się przez Organ na fakt wcześniejszego wydania postanowienia o wyłączeniu spornych dokumentów z akt sprawy, nie było natomiast konieczności merytorycznego odnoszenia się do zarzutów dotyczących istnienia przesłanki interesu publicznego uzasadniającego wyłączenie tych dokumentów z akt sprawy, to zostało bowiem przesądzone w postanowieniu wydanym na podstawie art. 179 § 1 O.p. Zarzuty podnoszone przez Skarżącą nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw, w sprawie wydane zostało bowiem postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy (na podstawie art. 179 § 1 O.p.), a Organ będąc związany jego treścią słusznie odmówił Skarżącej, na podstawie art. 179 § 2 O.p., zapoznania się z przedmiotowymi dokumentami. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w związku z czym działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił oddalić skargę.