III SA/Wa 2831/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., wszczął wobec D. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca") postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za 2014 r. W toku prowadzonego postępowania podatkowego pismem z dnia 17 maja 2016 r. Skarżąca wystąpiła o wydanie z akt sprawy kopii korespondencji z Urzędem Skarbowym w M. z dnia 19 kwietnia 2016 r. oraz z Urzędem Skarbowym w O. zawierającej pytania skierowane do świadków do realizacji w ramach wnioskowanych przesłuchań. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. ze względu na interes publiczny, wyłączył z akt sprawy fragment pisma z dnia 19 kwietnia 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., w części dotyczącej pytań skierowanych do świadków M.W. i K.R., w związku z wnioskiem Skarżącej o przesłuchanie ww. w charakterze świadków oraz fragment pisma z dnia 19 kwietnia 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., w części dotyczącej pytań skierowanych do świadka B.L., w związku z wnioskiem Skarżącej o przesłuchanie ww. w charakterze świadków i włączył do akt sprawy wyciągi z ww. pism. W pouczeniu organ wskazał, że na ww. postanowienie nie przysługuje zażalenie. Skarżąca pismem z dnia 26 maja 2016 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie: - art. 178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., dalej: "O.p.") przez jego niezastosowanie i nieumożliwienie skorzystania z bezwzględnie przysługującego jej prawa do wglądu w całość akt sprawy, - art. 179 § 1 O.p. przez jego nieodpowiednie zastosowanie i wyłączenie dokumentów, o które wnioskowała, z uwagi na interes publiczny w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnej podstawy, - art. 123 § 1 O.p. przez odmowę dostępu do akt sprawy, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 236 oraz art. 237 O.p., stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 178 § 1 O.p., strona ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje też po zakończeniu postępowania. Ograniczenie powyższej zasady znajduje odzwierciedlenie w art. 179 § 1 i 2 O.p., z których wynika, że przepisów art. 178 ww. ustawy nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które zgodnie z zgodnie z treścią § 3 służy zażalenie. Natomiast na podstawie art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zaskarżalne są tylko takie postanowienia, co do możliwości wzruszania których ustawodawca wyraźnie się wypowiedział. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.). Organ wskazał, że prawo strony do wglądu w akta sprawy, w odniesieniu do innych dokumentów niż zawierające informacje niejawne, zostaje ograniczone przez organ podatkowy, który wyłączy z akt sprawy określone dokumenty ze względu na interes publiczny. Opisane wyłączenie następuje przez wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia. W oparciu o treść art. 236 § 1 O.p., jeżeli ustawodawca nie wskazał jednoznacznie, że na takie postanowienie służy zażalenie, to postanowienie w sprawie wyłączenia z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny jest niezaskarżalne. Końcowo organ wskazał, że skoro na postanowienie w sprawie wyłączenia z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny nie służyło zażalenie, skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności zażalenia. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 178 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nieumożliwienie skorzystania z bezwzględnie przysługującego jej prawa do wglądu w całość akt sprawy. - art. 179 § 1 O.p. przez jego nieodpowiednie zastosowanie i wyłączenie dokumentów, o które wnioskowała Skarżąca, z uwagi na interes publiczny w sytuacji, gdy nie było ku temu żadnej podstawy, - art. 123 § 1 O.p. przez odmowę dostępu do akt sprawy, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o możliwości wglądu do całości akt sprawy oraz sporządzenia kopii, fotokopii i odpisów z całości akt prowadzonego postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2016 r. o wyłączeniu, ze względu na interes publiczny, z akt sprawy pism zawierających pytania skierowane do świadków, na podstawie art. 179 § 1 O.p. Przepisy art. 179 § 1 i § 2 O.p. przewidują konieczność wydania dwóch odrębnych przedmiotowo postanowień w toku postępowania podatkowego. Stosownie bowiem do art. 216 O.p., organ w toku postępowania wydaje postanowienia dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. Przepis art. 179 § 1 O.p., zobowiązuje organ do wyłączenia z akt sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne oraz innych dokumentów ze względu na interes publiczny, co ograniczyć ma prawo strony do wglądu do akt sprawy, wynikające z art. 178 O.p. Przepis art. 179 § 2 O.p., stanowi natomiast, że organ nie może uwzględnić wniosku strony o zapoznanie się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, sporządzania z nich notatek lub kopii, a odmowa uwzględnienia takiego wniosku następuje w drodze postanowienia. Zgodnie z art. 179 § 3 O.p., jedynie na postanowienie, o którym mowa w § 2 tego artykułu, służy zażalenie. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że wykładnia językowa art. 179 § 3 O.p. nie pozwala na wniosek, że zażalenie służy na postanowienie o którym mowa w § 1. W sytuacji, gdy organ wyłączy z akt sprawy poszczególne dokumenty zawierające informacje niejawne lub ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym uprawnienia strony postępowania, określone w art. 178 O.p., postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli instancyjnej lub sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie, w tym prawidłowości – zgodności z prawem, tego postępowania (art. 237 O.p. oraz art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi). Sąd zauważa, że Skarżąca nie zakwestionowała, w tym postępowaniu, postanowienia o odmowie wglądu do akt sprawy, na które ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia w § 3 art. 179 O.p., lecz zażaliła się na postanowienie o "wyłączeniu z akt sprawy". Sąd podziela stanowisko Organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż badając przesłanki przedmiotowe złożonego przez Spółkę zażalenia, stwierdzono, że nie wystąpił przepis prawny umożliwiający złożenie takiego środka prawnego i dlatego też należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Sąd podkreśla również, że w treści postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny Skarżąca została prawidłowo poinformowana o jego niezaskarżalności. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącej, które pomimo formalnego wskazania, iż dotyczą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie niedopuszczalności zażalenia, nie dotyczą w rzeczywistości bezpośrednio tego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła bowiem tożsame naruszenia przepisów prawa i ich uzasadnienie jak w przypadku postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie odmowy wydania dokumentów wyłączonych z akt sprawy. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w związku z czym działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił oddalić skargę.