III SA/Wa 2845/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-27
Skład orzekający: Monika Barszcz, Konrad Aromiński, Ewa Izabela Fiedorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo wykazały spełnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, tj. istnienie zaległości w okresie pełnienia funkcji oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek negatywnych (egzoneracyjnych), takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezgłoszeniu, ani nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie wierzycieli. Sąd podkreślił, że świadome powierzenie zarządzania spółką osobie trzeciej nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności M. F. jako byłego członka zarządu spółki U. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2012 r. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, dowolnej oceny dowodów, niezastosowania przepisów o umorzeniu postępowania oraz błędnego zastosowania przepisów o odpowiedzialności osób trzecich, twierdząc, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku o upadłość spółki z uwagi na wprowadzenie go w błąd przez pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant starszy referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2012 r. oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności M. F. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") - członka jednoosobowego zarządu za zaległości U. sp. z o.o. (dalej: "Spółka") w podatku od towarów i usług za październik 2012 r., listopad 2012 r. oraz grudzień 2012 r. oraz należne od tych zaległości odsetki za zwłokę.
Decyzją z [...] października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") z orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. F. jako byłego członka jednoosobowego zarządu U. sp. z o. o. wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2012 r., listopad 2012 r oraz grudzień 2012 r. w łącznej wysokości 1 389 396, 01 zł wraz z odsetkami za zwłokę, w łącznej kwocie 594 348 zł, obliczonymi na dzień wydania decyzji.
Skarżący pismem z dnia 13 listopada 2017 r. złożył odwołanie zarzucając naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej: "O.p."), polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego z uwagi na niezgromadzenie dowodów z pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącego (N. Z.) do działania w imieniu i na rzecz U. sp. z o. o. oraz postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r. o oddaniu pod dozór Policji i zastosowania zakazu opuszczania kraju orzeczonego wobec Skarżącego;
- art. 121 § 1 O.p. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy, selektywnym zgromadzeniu materiału dowodowego i dokonaniu dowolnej jego oceny, co narusza zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie;
- art. 208 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w danym wypadku zasadnym było umorzenie postępowania z uwagi na okoliczność braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość U. Sp. z o.o.;
- art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, 108 § 1, art. 109 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 116 O.p. przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy w danym wypadku nie można było uznać, że Skarżący jest osobą odpowiedzialną solidarnie z U. sp. z o.o. za zobowiązania podatkowe oraz odsetki od tych zobowiązań, wynikające z faktur VAT wystawionych w miesiącach październik - grudzień 2012 r., ponieważ niezgłoszenie wniosku o upadłość U. sp. z o. o. nie nastąpiło z jego winy, ponieważ nie posiadał on wiedzy na temat sytuacji finansowej spółki, i przez cały okres pełnienia funkcji członka zarządu był z premedytacją wprowadzana w błąd przez pełnomocnika – N. Z., na skutek czego nie dochował terminu do złożenia wniosku o upadłość.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem drugiej instancji"; "DIAS") zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowe zobowiązania spółki wynikają z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] września 2015 r. określającej U. sp. z o.o. kwoty podatku od towarów i usług, podlegające wpłacie, wynikające z wystawionych faktur VAT za październik 2012 r. w wysokości 374 549 zł, za listopad 2012 r. w kwocie 312 657 zł oraz za miesiąc grudzień 2012 r. w wysokości 713 294 zł, wydanej w trybie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), w związku z zakwestionowaniem dostaw oleju napędowego. Decyzję doręczono w dniu 23 grudnia 2015 r., w trybie art. 151a O.p.
DIAS stwierdził, że postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe U. sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu 20 kwietnia 2017 r., stąd w rozpatrywanej sprawie warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., został spełniony. Wszczęcie postępowania w stosunku do Skarżącego nastąpiło po doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązań U. sp. z o. o.
Dyrektor rozpatrzył również kwestię przedawnienia z urzędu zobowiązań podatkowych, za które orzekana jest odpowiedzialność osoby trzeciej. Wynikający z art. 70 O.p. termin przedawnienia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc październik i listopad 2012 r., upływał z dniem 31 grudnia 2017 r., natomiast za miesiąc grudzień 2012 r. upływał w dniu 31 grudnia 2018 r. Odnosząc się stanu faktycznego sprawy, wskazano, że w dniu 10 lutego 2014 r. wystawiono zarządzenie zabezpieczenia wydanego na podstawie decyzji o zabezpieczeniu na majątku U. sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2013 r. Wskazane zabezpieczenie zostało doręczone Spółce w dniu 13 marca 2014 r. w trybie doręczenia zastępczego. Natomiast decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące od października do grudnia 2012 r. została wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w dniu [...] września 2015 r. i doręczona Spółce w dniu 23 grudnia 2015 r. W świetle ww. okoliczności oraz art. 70 § 6 pkt 4 i § 7 pkt 4 O.p. Dyrektor stwierdził, że bieg terminu przedawnienia pozostawał w zawieszeniu w stosunku do wskazanych wyżej zobowiązań podatkowych przez okres 651 dni, co z kolei wskazuje, że zobowiązania te nie uległy przedawnieniu. Z kolei NUS wydał decyzję w niniejszej sprawie w dniu [...] października 2017 r. (doręczoną Skarżącemu w dniu 31 października 2017 r.) tj. przed dniem 31 grudnia 2017 r. Wynikający z art. 118 O.p. 5 letni termin na wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej został zachowany.
Przechodząc do oceny przesłanek wynikających z art. 116 O.p., organ odwoławczy podniósł, że Skarżący pełnił funkcję członka jednoosobowego zarządu U. sp. z o. o. w czasie powstania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: październik, listopad oraz grudzień 2012 r. (terminy płatności upływały odpowiednio w dniu 26 listopada 2012 r., 27 grudnia 2012 r. oraz 25 stycznia 2013 r.). DIAS wskazał, że z wpisu Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 4 kwietnia 2012 r. wynika, że Skarżący został wpisany jako prezes zarządu ww. Spółki. Organ ustalił natomiast, że funkcję członka zarządu ww. Spółki, Skarżący pełnił do dnia 15 lutego 2013 r., kiedy to na podstawie uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, został odwołany z funkcji członka zarządu. Została zatem spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 O.p.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, dotyczącego udzielenia pełnomocnictwa N. Z., do działania w imieniu Spółki, która według jego twierdzeń, wprowadzała go w błąd odnośnie prawdziwej sytuacji finansowej Spółki i która to sprawowała faktyczną kontrolę nad Spółką, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedstawione okoliczności, nie skutkowały uwolnieniem się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości U. sp. z o. o., pomimo udzielonego przez Skarżącego pełnomocnictwa do zarządzania Spółką – N. Z.
Dyrektor, odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności członka zarządu wynikającej z art. 116 § 1 O.p. czyli bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki podał, że w odniesieniu do objętych niniejszym postępowaniem zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki, w którym poszukiwano majątku Spółki. Organ odwoławczy wskazał, że analizowano informacje rejestrowane na koncie podatnika, w bazie organu podatkowego. W poszukiwaniu składników majątku Spółki, organ egzekucyjny w dniu 22 lutego 2016 r. i w dniu 4 grudnia 2015 r. wystąpił z wnioskami do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców) oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, o udostępnienie danych dotyczących posiadanych przez U. sp. z o. o. pojazdów samochodowych i nieruchomości. W odpowiedzi na ww. wystąpienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. został poinformowany, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, jak również w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat W. o udzielenie danych nt. U. sp. z o.o. w zakresie danych adresowych, adresu prowadzenia działalności, numeru rachunku bankowego, zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na powyższe Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował pismem z dnia 11 stycznia 2016 r., iż U. sp. z o.o. nie figuruje w rejestrze płatników. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone w stosunku do majątku Spółki postępowanie egzekucyjne, co miało przełożenie na stwierdzenie, zgodnie z którym egzekucja prowadzona w stosunku do majątku Spółki była bezskuteczna.
DIAS przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 O.p., umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki zaznaczył, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle złożony, co potwierdza odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (według stanu na dzień 10 kwietnia 2017 r.) oraz pismo Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy X Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 6 czerwca 2017 r. Organ wskazał, że Spółka nie regulowała zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące: październik, listopad, grudzień 2012 r., styczeń oraz luty 2013 r. Według Dyrektora obowiązkiem Skarżącego, wynikającym z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: "P.u.n"), było zgłoszenie w ciągu dwóch tygodni, od zaprzestania uiszczania zobowiązań, wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego U. sp. z o. o. Organ przyjął, iż najstarsze niewykonane zobowiązania Spółki powstały w październiku 2012 r., z terminem płatności 25 listopada 2012 r., a kolejne miesiące przynosiły nowe zadłużenie. Według Dyrektora podstawa do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na nieregulowanie zobowiązań podatkowych wystąpiła 10 grudnia 2012 r. Z uwagi na zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań, Organ nie badał wystąpienia drugiej z przesłanek upadłości - przewagi tych zobowiązań nad majątkiem. W ocenie DIAS, w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu, istniały przesłanki upadłości w postaci braku regulowania wymagalnych zobowiązań, a więc okoliczności określonej w art. 11 ust. 1 P.u.n.
W ocenie organu drugiej instancji, nie zaistniała także przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.
Organ podniósł, że Strona, nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, w której była członkiem zarządu z tej przyczyny, że w czasie pełnienia tej funkcji zdecydował świadomie i dobrowolnie scedować swoje obowiązki na rzecz osoby trzeciej i nie kontrolowała w żaden sposób jej działań, nie interesując się sytuacją finansową Spółki.
Z kolei odnosząc się do ostatniej przesłanki negatywnej odpowiedzialności członka zarządu zaznaczył, że Skarżący nie wskazał żadnych składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, zarzucił naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego z uwagi na niezgromadzenie dowodów z których wynikało, że Skarżący nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości Spółki,
- art. 121 § 1 O.p. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy, selektywnym zgromadzeniu materiału dowodowego i dokonaniu dowolnej jego oceny, co miało naruszać zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie,
- art. 233 § 1 pkt 2 lit a i art. 208 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania wobec Skarżącego z uwagi na okoliczność, że nie ponosi on winy w niezłożeniu wniosku o upadłość Spółki,
- art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109 § 1 § 2 pkt 1 oraz art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b O.p. przez ich zastosowanie, w sytuacji braku podstaw do uznania, że Skarżący jest osobą odpowiedzialną solidarnie ze Spółką za zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2012 r. oraz odsetki od tych zobowiązań, ponieważ niezgłoszenie wniosku o upadłość nie nastąpiło z winy Skarżącego.
- art. 116 § 2 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu Skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe dotyczące okresów w których, w rzeczywistości nie pełnił on obowiązków członka zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu nie znalazł swojego potwierdzenia żaden z zarzutów Skarżącego, podniesionych w skardze. Jednocześnie, Skarżący nie wykazał żadnej okoliczności wskazanej w art. 116 § 1 O.p., uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W dodatku, ukształtowanie odpowiedzialność podatkowej Skarżącego miało miejsce z zachowaniem terminu przedawnienia, przewidzianego w art. 118 § 1 O.p.
Na wstępie wskazać, należy Sąd I instancji przyjął, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowiącego zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc październik, listopad oraz grudzień 2012 r., gdyż w sprawie miały zastosowanie przepisy art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 4 i § 7 pkt 4 O.p., dotyczące zwieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wystawienia wobec spółki zarządzenia o zabezpieczeniu (okoliczność bezsporna).
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast ocena zasadności orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako pełniącego funkcję członka zarządu U. sp. z o. o. wraz ze spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: październik 2012 r., listopad 2012 r. oraz grudzień 2012 r. oraz należne od tych zaległości odsetki za zwłokę.
Granice odpowiedzialności osób trzecich zakreślają przepisy rozdziału 15 Działu III O.p. zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z treścią art. 107 § 1 tej ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 O.p.). W myśl art. 108 § 1 O.p., o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji; art. 108 § 2 i § 3 O.p. określa formalne przesłanki, warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Mając na uwadze, iż Skarżący, jako podstawę skargi, zakreślił m. in. naruszenie art. 116 § 1 O.p. wskazać należy, że zgodnie z art. 116 O.p., który był podstawą prawną wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć, za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność osoby trzeciej obejmuje również: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 O.p.).
O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 108 § 2 O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Zgodnie z art. 108 § 3 O.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.
Dyspozycja art. 116 O.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).
Przesłankami, od których ustawodawca uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej, jest pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a termin płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczą, powstał w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).
Tylko i wyłącznie członek zarządu może wykazać istnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 66/05, LEX 173042). Tylko na nim spoczywa obowiązek, ale i możliwość wykazania tych przesłanek.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne).
Zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji w prawidłowy sposób wykazały, iż w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki pozytywne.
W tym miejscu wskazać należy, że organy podatkowe zrealizowały także wymóg z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p., gdyż jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki wszczęto w dniu 10 kwietnia 2017 r., a więc po doręczeniu Spółce decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] września 2015 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące, którą to decyzję doręczono w dniu 23 grudnia 2015 r.
Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały, iż Skarżący od 4 kwietnia 2012 r., a co za tym idzie w terminie płatności podatku od towarów i usług za miesiące: październik, listopad oraz grudzień 2012 r., pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Powyższą okoliczność potwierdzają: wpis Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 4 kwietnia 2012 r. oraz protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 15 lutego 2013 r., na który to podjęto uchwałę o odwołaniu Skarżącego z funkcji członka zarządu.
W związku z powyższym za spełnioną należało uznać przesłankę odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p, a organy podatkowe tej normy nie naruszyły.
W ocenie Sądu, wykazane również zostało, iż egzekucja zaległości prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna, co stanowiło przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako osoby trzeciej.
Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08; ONSAiWSA 2009/2/19, CBOSA). Może ona wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych.
Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Dowodzi tego rezultat prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w toku którego podjęto szereg czynności w celu zidentyfikowania majątku spółki, z którego egzekucja doprowadziłaby do zaspokojenia długu podatkowego. W ramach tych czynności organ poszukiwał środków pieniężnych spółki. Organ egzekucyjny wystąpił z wnioskami do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców) oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, o udostępnienie danych dotyczących posiadanych przez U. sp. z o. o. pojazdów samochodowych i nieruchomości. W odpowiedzi na ww. wystąpienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. został poinformowany, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, jak również w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zwrócił się również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat W. o udzielenie danych nt. U. sp. z o.o. w zakresie danych adresowych, adresu prowadzenia działalności, numeru rachunku bankowego, zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na powyższe Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że U. sp. z o.o. nie figuruje w rejestrze płatników.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku Spółki nie zostały wyegzekwowane żadne środki pieniężne. W związku z tym oraz wobec braku majątku w Spółce, organ postanowieniem z [...] marca 2016 r. (k. 45 akt administracyjnych sprawy) umorzył postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne.
W sytuacji, gdy wyżej wymienione czynności nie przyniosły żadnego rezultatu, a organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki mające na celu ustalenie majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa, zdaniem Sądu, organy podatkowe miały podstawy, aby przyjąć, iż egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Dyrektor zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i 2, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. właściwie ocenił materiał dowodowy co do zaistnienia podstawowej przesłanki odpowiedzialności - bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Natomiast Skarżący nie wskazał żadnego dowodu na istnienie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych.
Tym samym, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie doszło do spełnienia dwóch pozytywnych przesłanek pozwalających na wydanie orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności.
Jednocześnie Skarżący nie wskazał, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (tj. postępowanie układowe), ani też nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie był składany. Ponadto nie toczyło się postępowanie układowe lub naprawcze wobec Spółki. W związku z tym organy podatkowe zasadnie dokonały oceny przesłanek do złożenia wniosku o upadłość oraz jaki był właściwy czas do złożenia takiego wniosku. W tym zakresie koniecznym jest odwołanie się do przepisów P.u.n. Z art. 10 tej ustawy wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl natomiast art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Według art. 11 ust. 2 ustawy dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. (...).
Dodać też należy, że określone w art. 11 ust. 1 oraz ust. 2 P.u.n. przesłanki niewypłacalności dłużnika, stanowiące zarazem podstawę do ogłoszenia jego upadłości, normują dwie różne sytuacje. Nie można ich więc ujednolicać i łączyć w ramach ogólnej oceny stanu finansowego dłużnika (tu - Spółki), lecz muszą być one analizowane i oceniane oddzielnie (...)". Wreszcie przywołać należy wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., I FSK 2229/15, w którym sąd argumentował, że "(...) prawidłowa jest ocena dokonana przez organy, a następnie zaakceptowana przez Sąd I instancji, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony w sytuacji niewypłacalności rozumianej jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 P.u.n.). Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 P.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań.".
Podsumowując tę kwestię, dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne i to bez względu na ich wysokość (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 11 P.u.n., LEX 2011 nr 95901 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r., II FSK 798/14; z 24 lutego 2016 r., I FSK 1864/14). W orzecznictwie podnosi się również, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki NSA z 10 kwietnia 2015 r., II FSK 853/13; z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13; 15 listopada 2017 r., II FSK 3073/15, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podziela zatem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie, z którym wymienione w przepisach art. 11 P.u.n. przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro, jak przedstawiono, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne było roztrząsanie jaka była wartość majątku Spółki i jaka była jej kondycja finansowa.
Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 i 2 ww. ustawy osoba reprezentująca osobę prawną będącą dłużnikiem, winna zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności obliguje członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań (zarówno cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych, przy czym to zaniechanie nie musi dotyczyć wszystkich zobowiązań), to jest on niewypłacalny, co rodzi konieczność ogłoszenia upadłości. Warunkiem zwolnienia się przez stronę skarżącą z odpowiedzialności za zaległości spółki było wykazanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został zgłoszony w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia przez nią długów (wymagalnych zobowiązań pieniężnych) lub w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywała.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż w przypadku Spółki niewątpliwie wystąpiły okoliczności uzasadniające zgłoszenie wniosku o upadłość zarówno z art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy, w okresie kiedy Skarżący był członkiem jej zarządu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, że w trakcie 2012 r. występowały problemy finansowe Spółki, o czym świadczy brak regulowania należnego podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. (IV kwartał). Powstawanie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w kolejnych okresach potwierdza stan niewypłacalności spółki (zaległości za styczeń-luty 2013 r., k. 75 akt administracyjnych). Nie można natomiast zgodzić się z organem, że już w grudniu 2012 r. skala i rozmiar nieuregulowanych zobowiązań przybrały charakter trwały. Organ bowiem zdaje się przyjmować, że każde niewykonanie zobowiązania stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości. Sąd sprzeciwia się takiej formalistycznej wykładni przepisu art. 116 § 1 O.p. oderwanej od istoty i celu postępowania upadłościowego. Wykładnia prezentowana przez organ doprowadziłaby do tego, że każdy podmiot zalegający z jakąkolwiek wymagalną płatnością spełnia automatycznie warunki do ogłoszenia upadłości. Z tych względów nie można zgodzić się z organem, że wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć już 10 grudnia 2012 r., a więc 2 tygodnie po terminie płatności jednej zaległości (za miesiąc październik 2012 r.). Nie musi być tak, że każde niewykonane zobowiązanie, w tym przypadku za październik 2012 r. prowadzi natychmiast i automatycznie do wnioskowania o ogłoszenie upadłości. W ocenie Sądu nie jest to jednak naruszenie przepisów mające wpływ na wynik sprawy. Uznać jednak należy, że sytuacja posiadania wymagalnych zaległości utrwaliła się w następnych okresach, tj. za listopad i grudzień 2012 r. kolejne miesiące przynosiły nowe zadłużenie). I w tym okresie, zdaniem Sądu, należy lokować właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie już 10 grudnia 2012 r., jak to błędnie ustalił organ.
Organy prawidłowo natomiast oceniły, że wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 P.u.n., liczonym od dnia, w którym Spółka przestała spłacać ciążące na niej zobowiązania publicznoprawne. Nastąpiło to jednak na początku 2013 r., kiedy to nieregulowanie bieżących zobowiązań miało już charakter trwały.
Podkreślić również należy, że organ nie był obligowany do wykazywania, że równocześnie z przesłanką wskazaną w art. 11 ust. 1 P.u.n. istniała przesłanka wskazana w ust. 2 tego artykułu. Wykazanie "właściwego czasu" na ogłoszenie upadłości, w oparciu o art. 11 ust. 1 P.u.n. było wystarczające dla akceptacji legalności zaskarżonej decyzji.
Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących okoliczności braku wiedzy Skarżącego dotyczącej sytuacji finansowej Spółki oraz jej działalności w miesiącach od października do grudnia 2012 r., na skutek braku podejmowania czynności związanych z bezpośrednim zarządzaniem działalnością operacyjną i finansową Spółki, w wyniku udzielenia pełnomocnictwa osobie trzeciej, która prowadzić miała jej sprawy, w ocenie Sądu materiał dowodowy oraz wyjaśnienia zawarte w odwołaniu z dnia 13 listopada 2017 r. nie potwierdzają tezy, że Skarżący został pozbawiony wpływu na sytuację i działania Spółki. Z wyjaśnień złożonych w ww. odwołaniu wynika, że udzielił pełnomocnictwa N. Z. do działania w imieniu i na rzecz Spółki U. sp. z o.o. Jak podnosi się w orzecznictwie, brak możliwości faktycznego zarządzania spółką uznany być może za przesłankę uwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności za jej zaległości. W istocie jednak zasadnicze znaczenie będzie miała przyczyna, dla której członek zarządu w okresie, w którym powstała dana zaległość, ograniczał się do biernego piastowania funkcji w organie. Wina członka zarządu spółki prawa handlowego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości powinna być oceniana według kryteriów prawa handlowego, czyli według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcje organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, miary staranności uwzględniającej pewne (podwyższone) ryzyko (gospodarcze) związane z prowadzeniem tej działalności. Osoba, która (bez przymusu, groźby lub podstępu) wyraziła zgodę na powołanie do zarządu spółki ze świadomością, że pełnić będzie jedynie rolę "figuranta", a następnie godziła się na taki stan rzeczy, w pełni ponosi ryzyko działalności tej spółki i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze czy też wręcz działania na szkodę spółki osób dopuszczonych za jej zgodą do faktycznego zarządzania spółką. W rezultacie zatem świadome i dobrowolne oddanie faktycznego zarządzania spółką osobie spoza zarządu nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Jednym z takich obowiązków jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zatem w takim przypadku niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. (v. wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., I GSK 239/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).
Sad podziela również pogląd, zgodnie z którym użyte w treści art. 116 § 2 O.p. sformułowanie "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie", oznacza, iż chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub nie wykonywaniem tych obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny o tyle, że wyłącznie wykazanie faktycznych i obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wykonywanie funkcji członka zarządu spółki mogłoby skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności (np. długotrwała obłożna choroba, długotrwałe pozbawienie wolności). Wskazując na cel przepisu, który konstruuje odpowiedzialność członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, podkreśla się, że co do zasady podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Pełnienie tej funkcji jest bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody - skoro art. 19a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym - wymaga złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki), przy tym członek zarządu może też zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 i art. 369 § 6 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób w tej spółce zatrudnionych. Ponadto podkreślić należy, że osoba, która wyraziła zgodę na powołanie do zarządu spółki ze świadomością, że sprawami spółki faktycznie nie będzie się zajmować, a będzie się nimi zajmowała inna osoba, i godziła się na taki stan rzeczy, w pełni ponosi ryzyko działalności tej spółki i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze, czy też wręcz działania na szkodę spółki osób dopuszczonych za jej zgodą do faktycznego zarządzania spółką (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 239/12, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podziela również argumenty organów podatkowych, iż Skarżący pełniąc funkcję członka zarządu, przyjął na siebie wszelkie prawa i obowiązki z tym związane, w tym obowiązek dbałości o wierzycieli spółki. Członek zarządu winien prowadzić sprawy spółki z dochowaniem należytej staranności i zgodnie z przepisami prawa. Na zarządzie spółki ciąży szczególny obowiązek posiadania wiedzy o stanie finansowym, majątkowym i prawnym spółki. Zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 z późn. zm.) kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza zarówno obowiązek wykonywania czynności zarządzających, jak również zwiększony zakres odpowiedzialności wynikający z pełnionej funkcji dotyczący skutków działań zarządzanej Spółki np. skutków nieuregulowania należnych zobowiązań. Członek zarządu posiada uprawnienia do prowadzenia spraw spółki i z natury rzeczy jest za nie odpowiedzialny (art. 201 Kodeksu spółek handlowych). Nie ulega zatem wątpliwości, iż zarząd spółki jest odpowiedzialny za rzetelność prowadzonej działalności i rozliczenia finansowe zarówno z kontrahentami jak i z budżetem państwa.
Wskazać należy, że ustanowienie pełnomocnictwa niesie ze sobą ryzyko, iż osoba upoważniona działając w imieniu i na rzecz mocodawcy może dopuścić się nieprawidłowości związanych z działalnością spółki. Jednakże to nie pełnomocnik, a osoba udzielająca pełnomocnictwa ponosi pełną odpowiedzialność za działania podjęte przez osobę przez siebie upoważnioną. Dlatego też powyższe, nie może świadczyć o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 970/13, LEX 1469966).
W tym kontekście, powołane w skardze zarzuty naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 208 § 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ zdołał wykazać wystąpienie w okresie sprawowania funkcji prezesa zarządu przez Skarżącego przesłanki upadłościowej w postaci trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań Spółki. Sąd stwierdza więc niezasadność zarzutu naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. oraz powiązanego z tym zarzutu naruszenia art. 116 § 1 O.p.
W związku z tym, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo uznały, że Skarżący w okresie pełnienia obowiązków w zarządzie Spółki nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Skarżący nie przedstawił też mienia Spółki, które uwalniałoby go od odpowiedzialności.
W związku z tym nie ulega wątpliwości, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza przesłanki odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za październik 2012 r., listopad 2012 r., grudzień 2012 r.
Stąd Sąd nie dostrzegł wad w przeprowadzonym postępowaniu, które miały wpływ na wynik sprawy bądź mogły mieć istotny wpływ na jej wynik, które wypełnia standardy powyżej przywołanych przepisów. Z kolei ustalony przez organy stan faktyczny stanowił podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki na zasadzie art. 116 § 1 O.p.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło