III SA/Wa 2851/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Z U S z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2007 r. uchylającym wydane w niniejszej sprawie postanowienie w zakresie odrzucenia sprzeciwu i przekazującym sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu Sąd wezwał Skarżącą G. O. do usunięcia braków formalnych tego wniosku poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi Skarżąca przesłała pismo z dnia [...] grudnia 2007 r. (data wpływu do Sądu 17 grudnia 2007 r.), w którym do okoliczności tych zaliczyła podeszły wiek, brak – ze względów finansowych - pomocy prawnej, przewlekłą chorobę, drogie leki, stały kontakt z zakładem opieki zdrowotnej, stałą opiekę i kontrolę lekarską. Skarżąca zapewniła jednocześnie, iż dalsze wyjaśnienia w tej sprawie dośle. W dniu [...] stycznia 2007 r. wpłynęło do Sądu – za pośrednictwem telefaksu – pismo Skarżącej z dnia [...] grudnia 2007 r. (mylnie skierowane do WSA w K.), w którym ponowiła ona wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w szczególności w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak się podkreśla w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 328-329) oraz w orzecznictwie sądowym (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy czym przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażone na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zachowują tu swoją aktualność. Wskazując w swym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., że uchybienie terminu spowodowane było – ujmując najbardziej ogólnie – stanem zdrowia, Skarżąca w żaden sposób okoliczności tej nie uprawdopodobniła. Tymczasem decydując o przywróceniu terminu Sąd nie może bazować jedynie na samych oświadczeniach Skarżącej. Aby móc należycie ocenić wpływ stanu zdrowia Skarżącej na możliwość dochowania przez nią terminu do wniesienia sprzeciwu, Sąd powinien dysponować uwiarygodnionymi informacjami - takimi chociażby jak opinie lekarskie – opisującymi przebieg jej leczenia. Tych natomiast, jak wskazano wyżej, Skarżąca nie nadesłała, mimo że - wychodząc naprzeciw jej zapewnieniom, iż dośle dalsze wyjaśnienia w tej sprawie, Sąd wstrzymał się z rozpoznaniem jej wniosku. Od doręczenia Skarżącej w dniu 10 grudnia 2007 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru) wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku do dnia wydania niniejszego postanowienia upłynął bowiem ponad miesiąc. Ubocznie jedynie Sąd zauważa, iż - w świetle oświadczenia Skarżącej o pozostawaniu pod stałą opieką i kontrolą lekarską - zebranie dokumentacji medycznej nie powinno było nastręczać jej trudności. Sąd zważył ponadto, iż podany jako przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu stan zdrowia oraz podeszły wiek Skarżącej nie nosi cech "nieprzewidywalności", a przy tym nie była to przeszkoda tego rodzaju, że wykluczała możliwość wyręczenia się osobą trzecią. Nie sposób także nie zauważyć, iż stan zdrowia oraz wiek nie uniemożliwił Skarżącej sporządzenia oraz nadania na poczcie w dniu 27 kwietnia 2007 r. (k. 108 i 109 akt sądowych), a zatem w czasie, gdy biegł termin do wniesienia sprzeciwu (termin ten upływał w dniu 2 maja 2007 r.) pisma, w którym zapytała ona o sposób załatwienia jej zażalenia z dnia [...] marca 2007 r. Skoro zatem w okresie tym Skarżąca była w stanie podjąć inne czynności procesowe, to trudno uznać, iż w przypadku sporządzenia i wyekspediowania sprzeciwu zdolność tę utraciła. Poza tym nawet gdyby przyjąć, jak chce tego Skarżąca, że stan zdrowia oraz wiek uniemożliwił jej działanie, to również i w chwili składania wniosku (a także obecnie) nie byłaby w stanie działań takich podejmować. Tymczasem ilość pism kierowanych przez Skarżącą do Sądu świadczy o czymś zgoła odmiennym. Także wskazywanego przez Skarżącą braku – ze względów finansowych - pomocy prawnej nie można zaliczyć do okoliczności warunkujących przywrócenie uchybionego terminu, w sytuacji, gdy o terminie tym została ona pouczona w piśmie z dnia 17 kwietnia 2007 r. (k. 102 akt sądowych), przy którym doręczono jej odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Uznając, w świetle powyższego, że niedochowanie przez Skarżącą terminu do wniesienia sprzeciwu nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, stwierdzić należało, iż nie zachodzą podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.