III SA/Wa 2877/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]; dalej: NUS, Organ I instancji działając w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym wszczętym z urzędu wobec A. K.; dalej: Skarżąca, Strona postanowieniem z dnia [...].06.2017 r. w sprawie ustalenia zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2013 r., wezwał Stronę m.in. do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość i źródła dochodów (przychodów) wykazanych w oświadczeniu o wysokości i źródłach dochodów (przychodów) uzyskanych przed poniesieniem wydatków, tj. 02.09.2013 r., 11.09.2013 r., 09.10.2013 r., 08.11.2013 r. i 22.11.2013 r., wskazując jednocześnie, że w przypadku dokumentów sporządzonych w języku obcym, należy dołączyć ich tłumaczenie na język polski, sporządzone przez tłumacza przysięgłego, gdyż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 07.10.1999 r. o języku polskim (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.) językiem urzędowym obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 31.10.2017 r. Pełnomocnik Strony poinformował, że dochody Skarżącej, z których sfinansowała w 2013 r. zakup nieruchomości pochodziły ze źródeł nieznajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast do niniejszego pisma załączył: - pisma z dnia 15.09.2011 r., 31.12.2011 r., 25.12.2012 r. i 13.03.2013 r. w języku rosyjskim wraz z tłumaczeniami na język polski (dokonanymi we własnym zakresie), poświadczone za zgodność z oryginałem przez dor.pod. M. M., - pismo z dnia 30.08.2011 r. w języku rosyjskim wraz z pierwszą stroną tłumaczenia poświadczonego z języka rosyjskiego sporządzonego przez tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego M. Ł., poświadczone za zgodność z oryginałem przez dor. pod. M. M., - tłumaczenie poświadczone z języka białoruskiego i rosyjskiego pisma z dnia 26.07.2013 r. sporządzone przez tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego M. Ł., poświadczone za zgodność z oryginałem przez dor. pod. M. M., -zestawienie dochodów uzyskanych w latach 2010-2013 na terytorium Republiki B. w języku rosyjskim. Wobec powyższego NUS pismem z dnia 17.11.2017 r. wezwał Stronę m.in. do złożenia tłumaczeń sporządzonych przez tłumacza przysięgłego na język polski, dokumentów stanowiących załączniki do pisma z dnia 31.10.2017 r., tj.: - umowy pożyczki z dnia 30.08.2011 r., gdyż do pisma z dnia 31.10.2017 r. załączono jedynie pierwszą stronę tłumaczenia oraz umów pożyczek z dnia 13.03.2013 r., 25.12.2012 r., 31.12.2011 r. i 15.09.2011 r., - zestawienia dochodów uzyskanych w latach 2010-2013 na terenie Republiki B., wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 267 § 1 pkt 1b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U poz. 800 z późn. zm.); dalej: o.p., w przypadku nie złożenia tłumaczeń, Strona zostanie obciążona kosztami tłumaczenia ww. dokumentów. Ww. pismo zostało doręczone Pełnomocnikowi Strony w dniu 20.11.2017 r. W związku z tym, że obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, nie mogą być uznane za dowód w sprawie, NUS, postanowieniem z dnia [...] r. powołał biegłego - tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego i białoruskiego W. K. w celu przetłumaczenia dokumentów otrzymanych w języku rosyjskim, (tj. umowy pożyczki z dnia 30.08.2011 r., 15.09.2011 r., 31.12.2011 r., 25.12.2012 r. i 13.03.2013 r. oraz zestawienia dochodów). Tłumaczenie ww. tłumacza przysięgłego wraz z rachunkiem z tytułu wykonania pisemnego poświadczenia tłumaczenia wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 04.01.2018 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. NUS ustalił wysokość kosztów postępowania, wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie ustalenia zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2013 r. w kwocie 529,00 zł i obciążył tymi kosztami Skarżącą. Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Organu I instancji i pismem z dnia 10.08.2018 r. za pośrednictwem Pełnomocnika – dor. pod. M. M. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.; dalej: DIAS wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] DIAS podtrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. DIAS podziela w pełni stanowisko Organu I instancji, iż przepis art. 189 § 3 o.p. uprawniał NUS do żądania od Strony tłumaczeń przysięgłych obcojęzycznych dokumentów złożonych w toku prowadzonego postępowania podatkowego, a w konsekwencji obciążenia kosztami tego postępowania, związanymi z tłumaczeniem na język polski dokumentów wniesionych przez Stronę, na podstawie rachunku TTiP Nr 02/2018 z dnia 04.01.2018 r. W szczególności zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajdują się złożone przez Stronę tłumaczenia dokumentów obcojęzycznych potwierdzających źródła dochodów i oszczędności, z których sfinansowano zakup lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...], nie potwierdzone przez tłumacza przysięgłego i nie wiadomo przez kogo sporządzone. Jak wskazał DIAS, z ustaleń Organu I instancji, zarówno Strona, jak też Pełnomocnik Strony, nie figurują na liście tłumaczy przysięgłych. Ponadto wskazał, że jedynym dokumentem, którego Strona przedłożyła kopię tłumaczenia przysięgłego, jest umowa pożyczki z dnia 13.03.2013 r., która jednak wpłynęła do organu I instancji po dacie powołania biegłego tłumacza przysięgłego na okoliczność tłumaczenia przedłożonych przez Stronę dokumentów sporządzonych w języku rosyjskim (wpływ 27.12.2017 r.). W ocenie DIAS, potwierdzone przez dor. pod. M. M. dokumenty, przetłumaczone na język polski za zgodność z oryginałem, nie posiadają waloru tłumaczenia urzędowego, a wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Strony, w dacie powołania biegłego tłumacza przysięgłego, organ I instancji nie był w posiadaniu tłumaczeń przysięgłych obcojęzycznej dokumentacji stanowiącej załączniki do pisma z dnia 31.10.2017 r. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, żądanie od Strony przysięgłego tłumaczenia dokumentów złożonych w obcym języku, celem należytego rozstrzygnięcia sprawy było prawnie umocowane. Ponadto DIAS zaznaczył, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie poniesionego wydatku. W konsekwencji również na Stronie spoczywał ciężar pokrycia kosztów tłumaczenia przedmiotowych dokumentów, z których wywodzi korzyść dla siebie. Jak podkreślił DIAS, dowodem w sprawie nadal pozostaje dokument obcojęzyczny i jego treść, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (por. glosa do wyroku WSA z 16 stycznia 2004r., III SA 2719/09, PiP 2005/4/317 - t. l oraz wyrok NSA z 10 października 2008r. sygn. akt l GSK 1088/07 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, DIAS wskazał, że w tłumaczeniach dokonanych przez tłumaczy przysięgłych: W. K. i M. Ł., zawarto zapis, iż ww. osoby poświadczają zgodność treści tłumaczeń z okazaną odpowiednio poświadczoną kopią dokumentu w języku rosyjskim i oryginałem dokumentu sporządzonym w języku rosyjskim. Natomiast w roboczych wersjach tłumaczeń przedłożonych przez Pełnomocnika Strony, nie potwierdzono w żaden sposób zgodności dokonanych tłumaczeń z poświadczoną kopią lub oryginałem dokumentu, jak też nie wskazano przez kogo zostały sporządzone. W skardze na zaskarżone postanowienie pełnomocnik Skarżącej wniósł zarzut naruszenia przepisów, tj. art. 267 § 1 pkt 1b) w zw. z art. 265 § 1 o.p., przez obciążenie strony kosztami tłumaczenia, którego strona dokonała wcześniej na własny koszt. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy organ podatkowy może żądać od strony urzędowego tłumaczenia obcojęzycznego dokumentu. Ponadto pełnomocnik wskazuje, że wyznaczenie siedmiodniowego terminu na przedstawienie przez Skarżącą tzw. tłumaczeń przysięgłych dokumentów obcojęzycznych było "niemożliwe do zrealizowania" i nie miało podstawy prawnej. Odnosząc się do pierwszej spornej kwestii pełnomocnik wskazuje, że art. 267 § 1 pkt 1b jak i art. 189 § 3 o.p. nie wskazują, by tłumaczenie dokumentacji dostarczonej przez stronę miało być dokonane przez tłumacza przysięgłego. Pełnomocnik wskazuje, że takiego tłumaczenia może żądać organ dopiero, gdy ma wątpliwości co do rzetelności tłumaczenia dokonanego przez stronę (bez udziału tłumacza przysięgłego). Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, że dozwolone jest dopuszczenie dowodu obcojęzycznego, ale niezbędne jest jego przetłumaczenie na język polski, aby w oparciu o niego móc ustalać stan faktyczny. Przy czym dopiero wprowadzenie do Ordynacji podatkowej począwszy od 1 stycznia 2016 r. art. 189 § 3 oraz art. 267 § 1 pkt 1b o.p. uprawnia organ podatkowy w trakcie postępowania podatkowego lub kontrolnego (Dział IV Ordynacji podatkowej) do żądania od strony dokonania na jej koszt tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji, a w przypadku niezastosowania się do wezwania, do przetłumaczenia na zlecenie organu na koszt podatnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 189 § 3 o.p. organ podatkowy może żądać od strony przedstawienia tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji przedłożonej przez stronę. Czynności te strona jest obowiązana wykonać na własny koszt. Art. 267 § 1 pkt 1b o.p. stanowi, że stronę obciążają koszty tłumaczenia na język polski dokumentacji przedłożonej przez stronę. Zdaniem Sądu tłumaczenia na język polski dokumentacji sporządzonej w języku obcym, o którym mowa w art. 189 § 3 o.p. muszą mieć walor tłumaczenia urzędowego tj. sporządzonego przez biegłego tłumacza. Wskazać bowiem należy, że tłumaczenie dokumentu obcojęzycznego samo w sobie nie jest dowodem w sprawie - jest nim dokument sporządzony w języku obcym, ale w oparciu o tłumaczenie powyższego dokumentu następuje ustalenie stanu faktycznego. Zatem organ podatkowy musi mieć pewność co do treści dokumentu obcojęzycznego, skoro na tej podstawie ustala stan faktyczny sprawy. Taką pewność organ uzyskuje wyłącznie dysponując urzędowym tłumaczeniem dokumentu. Stanowisko pełnomocnika wskazujące, że dopiero w sytuacji, gdy organ podatkowy poweźmie wątpliwości, co do rzetelności tłumaczenia "prywatnego" może żądać tłumaczenia urzędowego, zdaniem Sądu jest błędne. Wymaga ono bowiem w praktyce znajomości określonego języka przez pracownika organu, który może stwierdzić powyższą nierzetelność. W przypadku niektórych języków organ podatkowy (pracownicy) w ogóle nie są wstanie ocenić rzetelności tłumaczenia dokonanego z języka obcego. Ponadto, co zasadnicze dla rozstrzyganego zagadnienia, pracownicy organu podatkowego nie są uprawnieni do oceny rzetelności tłumaczenia dokumentu obcojęzycznego. Zatem zasadne jest stanowisko organów, że dokumenty obcojęzyczne stanowiące dowody w sprawie podatkowej muszą być tłumaczone na język polski przez biegłego tłumacza. Zgodnie natomiast z art. 267 § 1 pkt 1b o.p. koszty tłumaczenia na język polski dokumentacji przedłożonej przez stronę ją obciążają. W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest okoliczność, że wskazane w piśmie z dnia 17.11.2017 r. organu pierwszej instancji dokumenty nie zostały przetłumaczone przez biegłego tłumacza, a więc organ miał prawo na podstawie art. 189 § 3 o.p. żądać od Skarżącej tłumaczenia przysięgłego wskazanych dokumentów. Podkreślić jednocześnie należy, że ww. piśmie wskazano na konsekwencje (obciążenia kosztami) nie przedłużenia powyższych tłumaczeń. Tak więc Skarżąca miała świadomość ewentualnego ciężaru finansowego. Przechodząc do kwestii wyznaczonego siedmiodniowego terminu na przedstawienie tłumaczenia Sąd zauważa: Rację ma pełnomocnik, że tłumaczenie na język polski dokumentu obcojęzycznego nie jest dowodem w sprawie, dowodem jest sam dokument, jednakże uprawnienie organu do żądania przedstawienie ww. tłumaczenia ustawodawca zawarł w art. 189 § 3 o.p. jako jego jednostkę redakcyjną. Zgodnie natomiast z art. 189 § 1 i 2 o.p. organ podatkowy może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodu będącego w jej posiadaniu. Termin ustala się uwzględniając charakter dowodu i stan postępowania, przy czym nie może on być krótszy niż 3 dni. Mając zatem na uwadze redakcję art. 189 o.p. zdaniem Sądu uprawnione jest stosowanie do żądania przedstawienia tłumaczenia na język polski dokumentu obcojęzycznego analogicznych zasad, jak do żądania przedstawienia dowodu w zakresie wyznaczenia terminu. Powyższe rozwiązanie daje gwarancje procesowe stronie, że termin ten nie będzie krótszy niż trzy dni oraz nakazuje uwzględnić obszerność tłumaczonej dokumentacji i dostępność tłumaczy przysięgłych (rozumowanie per analogiam do art. 189 § 2 o.p.). Sąd wskazuje również, że z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnik zwracał się do organu o zmianę wyznaczonego terminu jako zbyt krótkiego na przedstawienie tłumaczenia urzędowego dokumentów obcojęzycznych. Na marginesie Sąd zauważa, że w zakresie jednego z dokumentów, jak wskazuje pełnomocnik, fakt nieprzedstawienia tłumaczenia urzędowego wynikał wyłącznie z pomyłki (przesłano tylko jedną stronę). Zatem dosłanie pozostałej części powyższego dokumentu nie wymagało ponownego angażowanie tłumacza przysięgłego. Reasumując, zdaniem Sądu wyznaczony termin siedmiodniowy nie był zbyt krótki, biorąc pod uwagę zakres żądania oraz fakt, że strona mogła przypuszczać biorąc pod uwagę przedmiot postępowania podatkowego, że tego rodzaju dokumenty mogą mieć zasadnicze znaczenie ww. postępowaniu podatkowym. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.