III SA/Wa 2880/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na rok 2013 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. D. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. ustalił skarżącemu – J. D. zobowiązanie podatkowe podatku od nieruchomości na rok 2013 w kwocie łącznej 2015,00 złotych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji, ustalając podatek od nieruchomości na 2013 rok potraktował sprawę szablonowo i zastosował stawki podatku od posiadanego budynku jako maksymalne dopuszczone ustawą i uchwałą Rady [...], nie biorąc pod uwagę rzeczywistego stanu technicznego budynku oraz jego sytuacji osobistej zdrowotnej i finansowej jako podatnika. Podniósł, że ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), dalej "u.p.o.l." w art. 5 ust. 3 zawiera uprawnienie do różnicowania stawek ze względu na lokalizację, sposób wykorzystania, stan techniczny i wiek budynku oraz stwarza organom podatkowym możliwości zastosowania ulg i zwolnień do wymiaru podatku czy tez obniżenia wysokości stawek podatku w określonych okolicznościach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] września 2013 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z dokumentu pod nazwą "Informacja z kartoteki budynków" nr [...] z dnia 8 lutego 2013 r. na działce położonej przy ul. [...] należącej do skarżącego, posadowione są łącznie trzy budynki: 1. o funkcji - inny budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy 151,00 m², 2 o funkcji - budynki transportu i łączności, o pow. zabudowy 86,00 m², 3 o funkcji - budynek transportu i łączności o pow. zabudowy 16,00 m². Tymczasem, w Wykazie Nieruchomości z dnia 13 września 2000 r. skarżący wykazał istnienie na tej działce garażu o powierzchni 18,9 m² oraz budynków gospodarczych o pow. 188 m², czyli łącznie 206 m². Zgłoszona w tym dokumencie przez skarżącego powierzchnia do opodatkowania, niekorespondująca z danymi z ewidencji gruntów, została przyjęta przez organ pierwszej instancji jako podstawa opodatkowania. W świetle wskazanej niezgodności w zakresie powierzchni budynków do opodatkowania, organ pierwszej instancji winien przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowo- wyjaśniające i w zależności od jego wyniku podjąć decyzję wymiarową. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł, że jest 74-letnim emerytem i inwalidą. Wskazał też, na uprawnienie organu do różnicowania stawek podatku ze względu na lokalizację, sposób wykorzystania, stan techniczny i wiek budynku wynikające z art. 5 ust. 2 i u.p.o.l. Podkreślił, że przepis ten stwarza organom podatkowym możliwości zastosowania do wymiaru podatku ulg i zwolnień czy też obniżenia wysokości stawek podatku w określonych okolicznościach. Skarżący wyjaśnił, że powierzchnia zabudowy i powierzchnia użytkowa, są to dwie różne wielkości. Stosunek powierzchni użytkowej do powierzchni zabudowy wyraża się ułamkiem 0.8 dla przeciętnych budynków. Określone w przepisach i rozporządzeniach podatkowych stawki podatku od budynków naliczane są od 1 m² powierzchni użytkowej, a nie od powierzchni zabudowy, jak to błędnie przyjęto w przedmiotowym orzeczeniu SKO. Tak więc w jego przypadku sumaryczna powierzchnia zabudowy budynków wg. przytoczonych w orzeczeniu SKO informacji z kartoteki budynków wynosi 253 m², co po przeliczeniu odpowiada 202,4 m². powierzchni użytkowej. Wykazana przez skarżącego powierzchnia budynków do opodatkowania to łącznie 206 m², czyli więcej niż wynika to z kartoteki budynków. Różnica ta jest minimalna, w granicach błędu pomiarowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja organu podatkowego uchylająca w całości decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na rok 2013 i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kwestią sporną pomiędzy stronami była powierzchnia budynków podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a mianowicie czy podstawą wymiaru jest powierzchnia wykazana przez skarżącego w Wykazie Nieruchomości, czy też powierzchnia wynikająca z Informacji z Kartoteki Budynków z 8 lutego 2013 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości i obiekty budowlane takie jak: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanej wyżej ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, użytkownikami wieczystymi gruntów. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest to, iż skarżący jest właścicielem spornych nieruchomości, co wynika z treści informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej do akt administracyjnych. Użyte w cytowanej ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 1a ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to, za art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy, powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, przy czym za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Zaskarżoną decyzją organ stwierdził, iż do opodatkowania przyjęto powierzchnię budynków wynikającą ze złożonego przez skarżącego Wykazu Nieruchomości, gdy tymczasem powierzchnia ta określona w Informacji z Kartoteki Budynków była odmienna. W ocenie organu podatkowego podstawą wymiaru podatku powinny być, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie zaś dane wynikające z oświadczenia strony. Sąd stwierdza, że organ nie wziął pod uwagę tego, iż w omawianej Informacji z Kartoteki Budynków podana została powierzchnia zabudowy, a nie powierzchnia użytkowa budynków. Natomiast podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian . Obmiaru dokonuje podatnik i wykazuje powierzchnię użytkową w informacji o nieruchomościach bądź deklaracji. Tego sposobu ustalania powierzchni nie można zastępować danymi np. z aktu notarialnego lub projektu architektonicznego budynku. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej budynku (jego części) nie są przydatne dane z ewidencji gruntów i budynków. Z tych względów dane przyjęte do opodatkowania przez organ I instancji były prawidłowe. Należy zauważyć, że takie ukształtowanie podstawy opodatkowania dla budynków prowadzi do uniezależnienia wysokości podatku od wartości nieruchomości lub obiektów budowlanych. W tej sytuacji podatek płacony np. od nowego budynku o powierzchni 120 m2, położonego w centrum miasta jest równy podatkowi obciążającemu zrujnowany budynek o tej samej powierzchni umiejscowiony na jego peryferiach. Powiązanie wysokości podatku z wartością nieruchomości - co jest praktykowane w wielu krajach - napotyka w Polsce duże trudności. Wynikają one z braku uporządkowanego systemu ewidencji nieruchomości wraz z oszacowaniem ich wartości, który byłby przydatny nie tylko przy realizacji podatków (rolnego, leśnego, od nieruchomości), ale również na potrzeby obrotu nieruchomościami, ubezpieczeń itp. Sąd podziela też stanowisko SKO, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawiera uprawnienie dla rady gminy do różnicowania stawek podatku dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, uwzględniając lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny i wiek budynków. Jednakże jak zauważa organ odwoławczy jest to uprawnienie dla organów uchwałodawczych gmin, jakimi są Rady Gmin tworzące prawo miejscowe, a takim prawem w niniejszej sprawie jest uchwała Nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2013 (opubl. Dz. Urzędowy Woj. [...], poz. 7856). W uchwale tej nie przewidziano odrębnych stawek podatkowych, uwzględniających rodzaj zabudowy, stan techniczny i wiek budynków. W związku z powyższym, organy podatkowe stosujące prawo, w tym również prawo miejscowe, nie mają jakichkolwiek uprawnień do stosowania odmiennych czy też umownych stawek niż takie jakie określone w ww. uchwale. Zastosowanie innych stawek podatku, jak sugeruje skarżący, czyniłoby taką decyzję wymiarową nieważną z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe, nie sposób przyznać organowi podatkowemu racji aby w niniejszej sprawie dane z ewidencji dotyczące powierzchni zabudowy budynku były podstawą do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Tym samym - zdaniem Sądu - nie było podstaw prawnych do uchylenia decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy.