III SA/Wa 2885/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-11
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada oszczędności w wysokości około 1000 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ posiadane przez niego oszczędności w wysokości około 1000 zł mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, zarezerwowaną dla osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która obiektywnie uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną swojej rodziny, bezrobocie i niskie dochody. Do majątku zaliczył połowę domu i samochód, a także posiadał około 1000 zł oszczędności. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
Skarżący – B. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że aktualnie jego rodzina jest w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący od 1 sierpnia 2013 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Pracuje jedynie dorywczo, co przynosi dochód
w wysokości ok. 1.400 zł miesięcznie. Od kilku lat przyjmuje leki na nadciśnienie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i [...] córkami. Żona skarżącego uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.300 zł. Do swojego majątku skarżący zaliczył połowę domu jednorodzinnego (ok. 80 m²) oraz samochód osobowy [...] r. Oświadczył również, że posiada ok. 1.000 zł oszczędności. Jako miesięczne wydatki wskazał koszty leczenia – 200 zł oraz raty za lodówkę – 180 zł.
Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie o dochodach żony, zeznania podatkowe oraz wyciągi z rachunków bankowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału
w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W tym miejscu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 500 zł.
Odnosząc powyższą kwotę do sytuacji finansowej skarżącego, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przy czym referendarz sądowy nie neguje, że dochody uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę są niskie. Niemniej jednak, jak oświadczył sam skarżący, posiada on oszczędności
w wysokości ok. 1.000 zł. Wykazana we wniosku kwota oszczędności może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe, nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która to sytuacja uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania. Skoro skarżący posiada oszczędności, to pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jego rodziny.
W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło