III SA/Wa 289/14

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący K.T. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jedynym jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę wynoszące 500 zł. Żona Skarżącego jest bezrobotna. Nie posiadają oni żadnego majątku. Nie korzystają z pomocy społecznej. Pomaga im rodzina. Do kosztów utrzymania Skarżący zaliczył wydatki na wyżywienie i leki. Dodatkowo dokłada się on do czynszu za mieszkanie, którego właścicielką jest jego matka. Skarżący nie posiada zaległości bankowych, ani czynszowych. Z uwagi na stan zdrowia Skarżącego i jego żony trudno im znaleźć dobrze płatną pracę. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe, wyciąg bankowy, aneks do umowy o pracę, informację o wysokości opłat za lokal, dokumentację medyczną, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za 2013 r. Wskazał, że na miesięczne wydatki składają się zakupy żywności, leków oraz podstawowych rzeczy domowego użytku. Wydatki te wynoszą 500 zł. Doraźną pomoc Skarżący otrzymuje od swojej matki H.T. , która utrzymuje się z renty rodzinnej. Są to kwoty 100-300 zł. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Z uwagi na trudności w opłacaniu czynszu Skarżący darował w 2012 r. swoje mieszkanie matce. W mieszkaniu tym nadal mieszka. Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika opłacił z oszczędności jakie posiadał. Skarżący powołał się ponadto na zły stan zdrowia. Przedstawił informację PIT-11, decyzję o zarejestrowaniu żony jako osoby bezrobotnej, zaświadczenie o terminie wizyty, wyciąg bankowy, aneksy do umowy o pracę, dokumentację medyczną, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn od siebie niezależnych nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Przepis ten nakłada na stronę obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanki wskazanej w powołanym przepisie. Jest ona więc zobligowana do przedstawienia w sposób czytelny swojego stanu finansowego, prezentując przy tym w sposób niebudzący wątpliwości źródła swojego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym, do czego obliguje ją przepis art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. Jednakże, gdy oświadczenie to okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek jej współpracy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego strony. Postępowanie uzupełniające przeprowadzone w niniejszej sprawie okazało się niewystarczające do sprawdzenia, czy twierdzenie Skarżącego o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Przeciwnie jego oświadczenia cechuje pewna niespójność. Skarżący oświadczył mianowicie, że jedynym źródłem utrzymania jego i jego żony jest wynagrodzenie za pracę wynoszące 420 zł brutto (dane na podstawie aneksu do umowy o pracę) oraz niewielka, doraźna pomoc [...] -letniej matki. Zdaniem referendarza sądowego Skarżący nie zdołał wykazać, że kwota ta wystarcza na zaspokojenie bieżących wydatków, nawet jeśli – jak sam stwierdził – żyje bardzo skromnie. Nie można bowiem wiarygodnie twierdzić, że dwuosobowa rodzina jest w stanie utrzymać się z dochodu wynoszącego 420 zł brutto, nie posiadając przy tym zaległości bankowych czy czynszowych i nie korzystając z pomocy społecznej. Przeczy temu doświadczenie życiowe i logiczne rozumowanie. Powyższe świadczy o niepełnym przedstawieniu przez Skarżącego informacji na temat swojej sytuacji majątkowej. Tym bardziej, że same tylko wydatki na zakup żywności, leków i podstawowych rzeczy domowego użytku określił na kwotę 500 zł. Z prostego tylko zestawienia powyższych kwot wynika, iż zadeklarowane wydatki przewyższają uzyskiwany dochód. Różnica ta będzie jeszcze większa, jeśli w strukturze wydatków uwzględni się czynsz za mieszkanie w wysokości prawie 552 zł czy opłatę na rzecz M. S.A. w wysokości 165 zł (dane na podstawie historii rachunku), które to opłaty Skarżący w swoim wyliczeniu pominął. Różnica ta nie zniknie nawet gdyby przyjąć, że Skarżący jedynie "częściowo dokłada się" do wspomnianego czynszu, czemu zresztą przeczy przesłana historia rachunku. Wynika z niej, że to właśnie z rachunku żony dokonano przelewu na kwotę 550 zł tytułem opłaty za lokal. W tej sytuacji nie jest jasne skąd Skarżący uzyskuje brakujące środki na pokrycie kosztów utrzymania. Co prawda powołał się on na pomoc otrzymywaną od [...] -letniej matki, niemniej zastrzegł, że pomoc ta jest niewielka i doraźna – w razie potrzeby. Są to kwoty 100-300 zł. Poza tym Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że istotnie z otrzymywanej renty rodzinnej (o nieznanej nota bene wysokości) [...] - letnia matka jest w stanie wspomóc jego budżet domowy. Co ciekawe - jak wynika z historii rachunku - w okresie od 12 lutego do 6 marca 2014 r. wsparcie to wyniosło aż 1.400 zł. Nie sposób też nie zauważyć, że wyjaśnienia Skarżącego o opłaceniu wynagrodzenia pełnomocnika z posiadanych oszczędności kłócą się z jego oświadczeniem o powodach darowania mieszkania matce w dniu [...] października 2012 r. Wskazał mianowicie, że darowizny tej dokonał, gdyż nie był w stanie opłacać czynszu. Posiadanie oszczędności i brak środków na czynsz nawzajem się wykluczają. Wobec powyższych niejasności referendarz sądowy uznał, iż Skarżący nie wykazał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Brak pełnej i wyczerpującej informacji na temat jego sytuacji majątkowej nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości się ona kształtuje oraz, czy Skarżący rzeczywiście nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.