III SA/Wa 2898/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-19
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację zdrowotną i materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania dochodów przez męża, wysokie koszty leczenia i utrzymania rodziny uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca I.Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację zdrowotną po doznanych urazach, konieczność stałej opieki, ograniczone możliwości kontaktu oraz problemy zdrowotne córki. Skarżąca wraz z rodziną (mąż, dwie córki) uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.075,99 zł z renty i świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy mąż zarabia 3.000 zł. Rodzina ponosi wysokie miesięczne wydatki na leczenie, leki, rehabilitację, prąd i gaz. Wpis sądowy od skargi wynosił 500 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 50 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych)
Skarżąca I.Z. na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek zawierał uzasadnienie, że w kwietniu 2009 r. Skarżąca doznała [...]. Przeszła szereg operacji [...]. Obecnie wymaga stałej opieki i jest całkowicie uzależniona od otoczenia. Kontakt ze Skarżącą jest bardzo ograniczony. Jedno z dzieci Skarżącej ma problemy zdrowotne i wymaga leczenia w [...]. Posiadane dochody ledwie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków, z których koszty leczenia, leków oraz środków higienicznych pochłaniają znaczną część
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwiema córkami (ur. w 1994 i 1998 r.) Skarżąca posiada 1 ha nieruchomości rolnej oraz 1 ha lasu. Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.075,99 zł z tytułu renty oraz świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast mąż z Skarżącej z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 3.000 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Pełnomocnik Skarżącej przedłożył informację o dochodach od organu rentowego w 2010 r. oraz informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r. Z zestawienia miesięcznych kosztów utrzymania wynika, że Skarżąca wraz z rodziną ponosi miesięczne wydatki: prąd – 240 zł, gaz – 420 zł, leki – 600 zł, konsultacje lekarskie i rehabilitację – 400 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 50 zł.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje Skarżąca stanowi kwota 1.075,99 zł otrzymywana z tytułu renty i zasiłku pielęgnacyjnego. Mąż Skarżącej z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 3.000 zł (brutto). Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w tym leczenie i rehabilitację po przebytej chorobie. Również jedna z córek Skarżącej ma problemy zdrowotne i wymaga leczenia w [...]. Z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest wystarczająca jedynie na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło