III SA/Wa 290/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-15
Skład orzekający: Marek Krawczak, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które zostało wydane w oparciu o stanowisko wierzyciela, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, może utrzymać się w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego, stwierdzając, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem postanowienia dotyczącego stanowiska wierzyciela, które było wiążące dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonych postanowień. Pozostałe zarzuty strony skarżącej Sąd uznał za niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi PPHU "B." sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut braku wymagalności zobowiązania, brak doręczenia upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz błędy w tytule wykonawczym. Kluczowym elementem sprawy było uchylenie przez WSA prawomocnym wyrokiem postanowienia dotyczącego stanowiska wierzyciela, które było wiążące dla organu egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz PPHU "B." sp. z o.o. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi PPHU "B." sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz PPHU "B." sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej zwany: NUS) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. Sp. z o.o. (dalej zwana: Skarżącą), na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 sierpnia 2012r. o numerach [...] – [...] wystawionych przez Burmistrza T., obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości od osób prawnych za 2007r. - 2009r. w kwocie należności głównej 156.353,20zł. plus odsetki za zwłokę.
W celu realizacji w/w tytułów wykonawczych organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych i zastosował środek egzekucyjny polegający na zajęciu rachunków bankowych. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone Skarżącej 5 września 2012r.
Skarżąca wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez NUS, tj.: naruszenie art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r. poz. 1015 ze zm., dalej zwana: u.p.e.a.) w zw. z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej zwana: O.p.) z uwagi na brak wymagalności zobowiązania w podatku od nieruchomości; naruszenie art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 u.p.e.a. poprzez brak doręczenia upomnienia i zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych; naruszenie art. 33 pkt 8 w zw. z art. 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; naruszenie art. 33 pkt 9 i 10 w zw. z art. 26 i 27 § 1 pkt 1, 3, 7, 11 i § 3 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów związanych z oznaczeniem wierzyciela, brak stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, błędne podanie terminu, od którego nalicza się odsetki, niewskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, niedołączenie do tytułów wykonawczych dowodu doręczenia upomnień; naruszenie art. 8 § 1 pkt 6, 7, 10, 14 u.p.e.a. poprzez zajęcie kwoty wolnej tj. 760zł., uniemożliwienie Skarżącej dysponowania kwotą wolną od zajęcia, niepozostawienie kwoty na pokrycie wydatków służbowych w tym kosztów podróży i wyjazdów; naruszenie art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez niepowiadomienie pełnomocnika o zajęciu rachunku bankowego; wszczęcie egzekucji przed dniem doręczenia spółce tytułu wykonawczego; nieprawidłowe wyliczenie kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że decyzja z [...] lipca 2012r. Burmistrza Gminy T. będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych jest nieostateczna. Decyzji tej nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a więc nie podlega ona wykonaniu na podstawie art. 239a O.p. Tym samym niedopuszczalne jest prowadzenie na jej podstawie postępowania egzekucyjnego. Ponadto zdaniem Skarżącej postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga sporządzenia i przesłania przez wierzyciela zobowiązanemu upomnienia bowiem nie zachodzi przypadek określony w § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137 poz. 1541 ze zm.). Celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego" jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Brak przesłania upomnienia stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do złożenia zarzutów.
NUS przekazał do wierzyciela - Burmistrza T. - wniesione przez Skarżącą zarzuty, celem zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a.
Postanowieniami z [...] października 2012r. Burmistrz T. uznał zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. NUS odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., zarzuty wniesione na podstawie art. 33 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego jest wiążące w zakresie zarzutów z punktu 1-5. Burmistrz T. jako wierzyciel postanowieniami z dnia [...] października 2012r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione, w tym zarzut z pkt. 2 art. 33 u.p.e.a. dotyczący braku wymagalności zobowiązania. Stanowisko wierzyciela odnośnie tego zarzutu jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Pozostałe zarzuty wniesione przez zobowiązanego organ pierwszej instancji również uznał za bezzasadne. Wskazał, iż upomnienie nr [...] z dnia 23 maja 2012r. zostało doręczone Skarżącej jako zobowiązanemu i dołączone wraz z potwierdzeniem odbioru do tytułów wykonawczych. Tytuły wykonawcze zostały prawidłowo wystawione i skierowane do egzekucji. NUS nadmienił, że wybór środków należy do organu egzekucyjnego, który uznał, że zajęcie rachunku bankowego jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. Nie zgodził się również z zarzutem prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Odnośnie naruszeń art. 8 § 1 pkt 6, 7, 10, 14, art. 80 § 1 i 3 i zarzutu wyliczenia nieprawidłowej kwoty kosztów egzekucyjnych, organ pierwszej instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania nie dokonano czynności egzekucyjnych w celu wyegzekwowania należności ze składników majątkowych zobowiązanego podlegających wyłączeniu na podstawie art. 8 u.p.e.a.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie NUS wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Skarżąca postanowieniu NUS zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1966r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267, dalej zwana; K.p.a.) w związku z art. 33 pkt 2, 7, 8, 9, 10 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany: DIS) postanowieniem z [...] listopada 2013r. utrzymał w mocy postanowienie NUS.
Wyjaśnił, iż w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. A w niniejszej sprawie wierzyciel, tj. Burmistrz T. postanowieniami z [...] października 2012r. uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione, z uwagi na to, że decyzja z [...] lipca 2012r. Burmistrza Gminy T., nie jest decyzją wymiarową ani określającą zobowiązanie podatkowe, w związku z czym nie może stanowić podstawy do wystawienia tytułów wykonawczych. W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie deklaracji złożonej przez zobowiązanego. Z pouczenia w deklaracji wynika, że w przypadku niewpłacenia w określonych ustawowo terminach kwoty należnego podatku lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tym samym należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi są wymagalne.
DIS podkreślił, że prawomocne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, DIS wskazał, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Poza tym, tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych został również określony w rozdziale 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2001 nr 137 poz. 1541). Zgodnie z § 3 ust 1 rozporządzenia, jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel z zastrzeżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Z akt sprawy wynika, iż dochodzone należności wynikają z deklaracji. W dniu 20 maja 2012r. Urząd Miejski w T. wystawił upomnienia wzywające Skarżącą do wpłaty należności wskazanych w upomnieniach, w terminie 7 dni od otrzymania upomnień pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku ich nieuregulowania. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniem odbioru, w/w upomnienia zostały doręczone Skarżącej w dniu 25 maja 2012r. W związku z nieuregulowaniem przedmiotowych należności w wyznaczonym terminie wierzyciel w dniu 24 sierpnia 2012r. wystawił tytuły wykonawcze i wystąpił do NUS w sprawie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym stawiany przez Skarżącą zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia DIS uznał za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zajęcie rachunku bankowego DIS wskazał, że sama egzekucja będąca przymusowym wykonaniem zobowiązania jest dla zobowiązanego niedogodnością, więc każde działanie organu mogłoby spotkać się z tym zarzutem. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści powyższej normy wynika przede wszystkim, że wybór środka należy do organu egzekucyjnego i uwarunkowany jest możliwie najszybszym i najpełniejszym zaspokojeniem roszczeń wierzyciela. Z akt sprawy wynika, że NUS zastosował środek egzekucyjny polegający na egzekucji z rachunków bankowych zatem spośród przewidzianych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środków organ wybrał ten środek, który najlepiej i najprościej realizował zakładany cel (zaspokojenie zobowiązań wierzyciela), tj. egzekucję z rachunku bankowego. DIS nadmienił, że Skarżąca podnosząc zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie przedstawiła propozycji zastosowania środków egzekucyjnych, które z uwagi na sytuację finansową firmy i prowadzoną działalność gospodarczą są dla niej mniej uciążliwe.
DIS odnosząc się do zarzutu niepowiadomienia pełnomocnika Skarżącej o zajęciu rachunku bankowego, stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego ustanowienie pełnomocnika reprezentującego Skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie DIS.
Zarzuciła mu naruszenie art. 239a O.p. w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego pomimo, że decyzja Burmistrza Gminy T. określająca podatek od nieruchomości jest nieprawomocna, a w konsekwencji oznacza to, że jest niewykonalna; naruszenie art. 81b O.p. poprzez to, że Burmistrz Gminy T. bezpodstawnie nie przyjął korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za okres 2007-2009; naruszenie szeregu przepisów postępowania tj. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 21 § 2, art. 62 § 4, art. 81, art. 81b § 1, art. 120, art. 122, art. 165 § 2 i § 4, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1, art. 210 § 4 w związku z art. 219, art. 247 § 1 pkt 2 i pkt 3, art. 274 § 1, art. 274a § 2 i art. 280 O.p., zwłaszcza w zakresie obowiązków dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania kompletnego materiału dowodowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 191 w związku z art. 122 O.p., tj. zasady swobodnej oceny dowodów ze względu na brak pełnej analizy materiału dowodowego oraz oparcie się na błędnych przesłankach w toku orzekania.
Skarżąca nadmieniła, iż nie doręczono jej upomnienia i zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Ponadto w ocenie Skarżącej organ egzekucyjny naruszył art. 8 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe poprzez uniemożliwienie Skarżącej dysponowanie kwotą wolną od zajęcia tj. trzykrotnością średniego miesięcznego wynagrodzenia; art. 8 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 54 ustawy Prawo bankowe poprzez uniemożliwienie stronie dysponowanie kwotą wolną od zajęcia tj. trzykrotnością średniego miesięcznego wynagrodzenia pomimo, że art. 8 u.p.e.a. stanowi, iż wolne od egzekucji są wkłady oszczędnościowe złożone w bankach na zasadach i w wysokości określonej przepisami ustawy Prawo bankowe; art. 8 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez zajęcie kwoty wolnej tj. 760 zł oraz naruszenia art. 8 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niepozostawienie stronie kwoty otrzymanej na pokrycie wydatków służbowych, w tym kosztów podróży i wyjazdów; art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a., bowiem organ egzekucyjny dokonując zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego nie zawiadomił o tym jednocześnie jej pełnomocnika.
Dopuszczając się naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 7 u.p.e.a. organ zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny tj. zajęcie podstawowego rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, co naraziło Skarżącą na znaczne szkody majątkowe, a w konsekwencji z uwagi na brak możliwości regulowania zobowiązań wobec kontrahentów, zagraża niewypłacalnością i upadłością działalności.
Zdaniem Skarżącej bezprawne jest wszczęcie egzekucji przed dniem doręczenia jej tytułu wykonawczego i zajęcie kwoty wolnej od egzekucji tj. uniemożliwienie Spółce dokonywania wypłat wynagrodzeń dla pracowników i składek na ubezpieczenie społeczne.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia NUS oraz o zasądzenie od DIS kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem Skarżącej skarga jest zasadna bowiem zachodzi brak wymagalności zobowiązania w podatku od nieruchomości, gdyż decyzja Burmistrza Gminy T. z dnia [...] lipca 2012r. na podstawie, której wystawiono tytuł wykonawczy nie ma waloru ostateczności ani prawomocności, zatem nie podlega wykonaniu. Zatem kluczowy i przesądzający o niedopuszczalności egzekucji jest zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku wynikającego z nieprawomocności i nieostatecznej decyzji Burmistrza Gminy T. z dnia [...] lipca 2012r. co w konsekwencji prowadzi do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca wskazała ponadto, że Burmistrz Gminy T. bezpodstawnie nie przyjął korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za okres 2007-2009. Podkreśliła, że polski system prawny nie zna instytucji "nieprzyjęcia korekty" przez organ, który nie zgadza się z podatnikiem co do jej merytorycznej potrzeby lub formalnej prawidłowości. Zdaniem Skarżącej organ nie miał jakichkolwiek podstaw prawnych do odsyłania jej deklaracji, niezależnie od tego, czy bezpośrednio w ich treści wskazała, że są to korekty, czy też wzmianki takiej nie uczyniła. Bowiem z pisma Skarżącej wyjaśniającego powód ich złożenia jednoznacznie wynikało, iż Skarżąca złożyła je jako "korekty" deklaracji złożonych wcześniej. Brak jest przepisów prawnych, które pozwalałyby organowi na odesłanie takich deklaracji stronie.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie, którym organ nadzoru – Dyrektor Izby Skarbowej - utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji (postanowień) polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonego aktu oraz trafności zastosowania tych przepisów w odniesieniu do istniejącego - również w dacie podjęcia aktu - stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny kieruje się zasadą, iż bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Nie jest to jednak zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także pewne zdarzenia prawne, które zaszły już po wydaniu zaskarżonego aktu. Przykładowo taka sytuacja zachodzi, gdy prawomocnym wyrokiem Sądu wyeliminowano z obrotu prawnego akt (wcześniejszy), w oparciu o który organ administracji wydał kolejny akt (późniejszy), będący również przedmiotem kontroli Sądu.
Z ostatnio opisaną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skarżąca zgłosiła m.in. zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., a zatem zarzut, którego podstawą jest niespełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Powołała się przy tym między innymi na błędne podanie terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., wydając w dniu [...] czerwca 2013r. postanowienie uznające zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione, związany był w zakresie powyższego zarzutu stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] października 2012r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013r. Jednakże wskazane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienia Burmistrza T. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014r., sygn. akt III SA/Wa 1471/13. W wyroku tym Sąd wskazał, iż uwzględnił zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a., choć prawidłowo zarzut ten powinien być zakwalifikowany jako zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 tej ustawy. W konsekwencji Sąd uchylił wydane w sprawie postanowienia z uwagi na naruszenie tego właśnie przepisu.
W związku z faktem, że stosownie do przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela – w zakresie zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.- jest wiążące dla organu egzekucyjnego, to fakt uchylenia postanowienia ostatecznego w sprawie stanowiska wierzyciela przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powoduje w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. Powyższe stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit.b) p.p.s.a.
Jako nieusprawiedliwione Sąd uznał natomiast pozostałe zarzuty zgłoszone przez Skarżącą.
Skarżąca podniosła zarzut przewidziany w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. wskazując, że tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie nieostatecznej, jako że zaskarżonej odwołaniem, decyzji Burmistrza z [...] lipca 2012 r. Z treści przedmiotowego tytułu wykonawczego wynika jednak, co zasadnie wskazał organ egzekucyjny, że podstawę prawną należności stanowiła deklaracja podatkowa z 25 maja 2009 r. (pozycja 30 tytułu).
Skoro zatem tytuł wykonawczy nie został oparty na decyzji – nieskuteczne musiały być wszelkie zarzuty Skarżącej odnoszące się do tejże decyzji i postępowania, w ramach którego została ona wydana. Z treści wydanych w sprawie postanowień oraz skargi wynika przy tym, że decyzja z [...] lipca 2012 r., na którą powołała się Skarżąca, nie jest decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego.
Bezspornym jest natomiast, że Skarżąca złożyła deklarację DN-1 na podatek od nieruchomości za 2009 r. i podatku tego nie zapłaciła. Zgodnie z art. 3a § 1 u.p.e.a., zobowiązania podatkowe powstające w sposób określony w art. 21 ust. 1 pkt 1 O.p. (tj. z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania) mogą być egzekwowane także wtedy, gdy wynikają z deklaracji zawierającej stosowne pouczenie i po uprzednim przesłaniu zobowiązanemu upomnienia.
Warunki te zostały spełnione. Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych powstaje w sposób określony w art. 21 ust. 1 pkt 1 O.p. Druk deklaracji DN-1 zawiera stosowne pouczenie, a do tytułu wykonawczego dołączono potwierdzenie odbioru przez Skarżącą upomnienia.
Doręczenie upomnienia bezzasadnym czyniło także zgłoszony przez Skarżącą zarzut określony w art. 33 pkt 7 u.p.e.a. jako właśnie brak doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., a także zarzut niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, przypisany przez nią do art. 33 pkt 10 u.p.e.a..
Słusznie DIS podniósł, że złożenie deklaracji jest obowiązkiem podatnika podatku od nieruchomości będącego osobą prawną. Wezwanie do złożenia takiej deklaracji nie może być uznane za naruszenie prawa. Jest to bowiem wezwanie do wykonania obowiązku nałożonego na podatników przepisami prawa.
Tym samym prawidłowo organy orzekające uznały za niezasadny zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku.
Brak więc było podstaw do uwzględnienia podniesionych przez Skarżącą w skardze zarzutów naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. Organy orzekające wyjaśniły powody, dla których zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku był niezasadny.
Za prawidłowe Sąd uznał również stanowisko organów egzekucyjnych w zakresie zarzutu niewskazania w tytule wykonawczym środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Jak zasadnie wyjaśnił NUS, w rubryce G druku tytułu wykonawczego wymienione są tego rodzaju środki egzekucyjne. Zaznaczyć należy, że przepis art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. wymaga, aby wskazano "stosowane" środki egzekucyjne, nie zaś środki egzekucyjne, jakie mają być zastosowane w danej egzekucji.
Prawidłowo należy ocenić stanowisko organów egzekucyjnych, zgodnie z którym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 w związku z art. 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zastosowane w tym postępowaniu środki egzekucyjne w formie zajęcia rachunków bankowych były środkami najmniej uciążliwymi, a Skarżąca nie przedstawiła propozycji zastosowania innych środków egzekucyjnych, mniej – jej zdaniem – uciążliwych dla Skarżacej.
Chybione było zgłoszenie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.) w powiązaniu z zarzutami naruszenia wymogów tytułu wykonawczego. Czym innym jest bowiem wskazanie w tytule wykonawczym organu egzekucyjnego, do którego tytuł zostaje przekazany, a czym innym właściwość, czy to rzeczowa, czy też miejscowa, której naruszenie może stanowić podstawę zarzutu.
Co do zarzutów naruszenia art. 8 § 1 pkt 6, 7, 10 i 14 u.p.e.a., które to artykuły dotyczą wyłączeń spod egzekucji odpowiednio: kwoty 760 zł, wkładów oszczędnościowych, kwot otrzymanych na pokrycie wydatków służbowych oraz kwot otrzymanych z tytułu obowiązkowych ubezpieczeń majątkowych, Sąd podzielił stanowisko organów egzekucyjnych, zgodnie z którym wskazane wyłączenia spod egzekucji dotyczą osób fizycznych, a w przedmiotowej sprawie podmiotem zobowiązanym jest osoba prawna – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy zauważyć, iż celem wyłączeń spod egzekucji, określonych w art. 8 tej ustawy, jest w zasadzie ochrona minimum egzystencji, co z istoty rzeczy powoduje ograniczenie zastosowania tych wyłączeń tylko do zobowiązanych będących osobami fizycznymi. W związku z tym zarzuty te należało uznać za chybione.
Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. poprzez nie doręczenie zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego pełnomocnikowi Skarżącej z uwagi na brak w aktach sprawy dokumentu ustanowienia pełnomocnika.
Za niezasadny należało również uznać zarzut wszczęcia egzekucji przed dniem doręczenia Skarżącej tytułu wykonawczego, gdyż – jak prawidłowo wskazał organ II instancji – zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeśli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że dłużnicy zajętych wierzytelności otrzymali zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych w dniach: 30 i 31 sierpnia 2012r. oraz 5 września 2012r., co oznacza, że wszczęcie egzekucji, zgodnie z przytoczonym przepisem art. 26 § 5 u.p.e.a., nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2012r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło