III SA/Wa 2902/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-31
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie partycypować w tych kosztach?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd ocenia sytuację finansową strony, biorąc pod uwagę zarówno koszty postępowania, jak i jej aktualną kondycję finansową. Jeśli strona jest w stanie partycypować w kosztach, nawet częściowo, sąd może przyznać prawo pomocy w ograniczonym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca J. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności, nie osiąga przychodów i nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania, załączając dokumenty finansowe wskazujące na stratę w poprzednim roku i znaczące zobowiązania. Sąd ocenił, że spółka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, uiszczając wpis w kwocie 2.000 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 2.000 zł, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca – J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , w skardze z 29 sierpnia 2012 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego.
Pismem z 11 października 2012 r. Skarżąca została wezwana do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi Skarżąca złożyła wniosek na formularzu PPPr wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, iż nie prowadzi obecnie działalności, nie osiąga przychodów i nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Z nadesłanego przez Skarżącą formularza PPPr, wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, natomiast w ostatnim roku poniosła stratę w wysokości 317.820,25 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła zeznanie podatkowe CIT-8 za 2011 r., rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r., deklarację CIT-2 za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r., deklaracje VAT-7, wyciąg z rachunku bankowego oraz informacje dodatkowe i objaśnienia do bilansu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej - "P.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zasadą jest, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W rozpoznawanej sprawie przyznanie Skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie nie jest zasadne. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest niemożnością zgromadzenia odpowiednich środków m.in. na wpis sądowy, a nie trudnościami w ich zgromadzeniu. Założeniem tego prawa jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony racji podmiotom, które nie mają obiektywnych możliwości uiszczenia kosztów sądowych.
Na obecnym etapie postępowania kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis w kwocie 100.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, z dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki wynika, iż w obecnej sytuacji nie jest ona w stanie uiścić tego wpisu w całości. Za poprzedni rok Skarżąca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnęła stratę w wysokości 317.576,15 zł (zgodnie z CIT-8 za 2011 r.). Z kolei z nadesłanego bilansu zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r. wynika, że należności długoterminowe Skarżącej wyniosły 8.631.360 zł., natomiast należności krótkoterminowe 8.054.634,97 zł. Jednocześnie jednak Spółka posiada zobowiązania długoterminowe na kwotę 16.732.973,96 zł oraz zobowiązania krótkoterminowe na kwotę 12.971.798,04 zł.
Nie mniej jednak oceniając sytuację finansową Spółki, należało przyjąć, że jest ona jednak w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, poprzez uiszczenie wpisu na poziomie 2.000 zł. Jakkolwiek bowiem Skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w okresie ostatnich 6 miesięcy, ze znajdującej się w aktach sprawy deklaracji dla podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2012 r. wynika, iż pomimo zajęć na rachunkach bankowych była ona w stanie wygospodarować kwoty rzędu 5-6 tyś. zł na nabycie towarów i usług. Dodatkowo z bilansu zysków i strat wynika, że posiadała ona środki pieniężne "w kasie i na rachunkach" w wysokości 5.211,94 zł. Oceniając możliwości finansowe Skarżącej na poziomie 2.000 zł, referendarz sądowy uwzględnił również okoliczność, że rozpatrywana sprawa jest jedną z 9 spraw Skarżącej w tutejszym Sądzie i w każdej z nich ciąży na niej obowiązek uiszczenia wpisu. W tej sytuacji za zasadne uznano zwolnienie Skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi należnego w niniejszej sprawie ponad kwotę 2.000 zł. Jak już wyżej wspomniano uiszczenie kwoty 2.000 zł leży w możliwościach finansowych Skarżącej.
Tym samym za spełniony Sąd uznał warunek przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Posiadane przez nią środki nie są dostateczne do poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło