III SA/Wa 2916/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1/12/2015 r. po rozpoznaniu wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /08/2015 r Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżący, tj. P. G. , zwrócił się na formularzu PPF z 8/9/2015 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu nadesłanym w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 18/11/2015 r poinformował o tym, że: - nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych; - nic nie posiada; - uzyskuje miesięcznie 2600 zł brutto. Wykonując wezwanie referendarza wskazał, że nie posiada rachunków bankowych. Przekazał PIT 37 oraz zaświadczenie o wysokości zarobków i zaświadczenie o stanie zdrowia. Wykonując obowiązek informacyjny wobec skarżącego, do czego referendarz sądowy jest zobowiązany z mocy prawa, należy wskazać, ze jedynym wymagalnym obecnie kosztem sądowym jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500,- zł: do tej kwoty należy odnosić zdolność skarżącego do ponoszenia wydatków. Wpis w tej wysokości pobiera się od spraw, w których sporna jest "zasada" (tu odpowiedzialność za zaległości), a nie - należność. Przedmiotem sporu jest w niniejszym postepowaniu odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki, a nie wysokość zaległości spółki, które zostały ustalone w innym postępowaniu. Stąd także wynagrodzenie pełnomocnika oblicza się w tego rodzaju sprawach z zastosowaniem kwoty bazowej 240 zł, a nie kwoty spornej (która przecież nie występuje) – por. § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie ..... (Dz.U. z 2013 r, poz. 461 ze zm). Referendarz sądowy wytyka zarazem skarżącemu błędne oznaczenie kwoty wpisu od skargi w rubryce 5 formularza (tj na kwotę 50 000,- zł), zamiast na kwotę – jak powinno być i co zostało wskazane – 500 zł. Z pewną ostrożnością w dokonaniu spostrzeżenia, powstrzymując się zarazem (choć z trudem) - na tym etapie uzasadnienia postanowienia w przedmiocie prawa pomocy - od oceny postępowania strony, referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie przekazał, i to pomimo wyraźnego a jednoznacznego wezwania, zestawienia dochodów i wydatków (kalkulacji kosztów życia) – tj. nie wykonał pkt 4 wezwania. Nie wykonał zresztą skarżący także innych punktów wezwania, ale to właśnie brak kalkulacji kosztów życia uniemożliwia – w realiach tej sprawy – korzystne dla strony rozstrzygniecie wniosku. W szczególności dlatego, że brak jest, w zastanym stanie faktycznym, "obiektywnych" przesłanek do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Innymi słowy z nadesłanych dokumentów i złożonych deklaracji strony wynika, że strona jest w stanie ponieść wymagalne w sprawie koszty sądowe, tj. koszty wpisu od skargi w wysokości 500 zł, ponieważ dysponuje co miesiąc, do swobodnego użytku, wielokrotnością tej kwoty i – co więcej –nie wykazała żadnych .wydatków korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia. Unikając hipotetycznej możliwości skrzywdzenia strony referendarz sądowy dokonał drugiego wezwania w celu ustalenia sytuacji materialnej i życiowej będącej podstawą rozstrzygnięcia wniosku: tego wezwania, które pozostało niewykonane w istotnych dla sprawy elementach, o czym było wyżej. Zarazem jednak skarżący przekazał deklaracje podatkowe za dwa ostatnie lata (przychód ponad 100 tys. i ponad 30 tys. zł) nie oznaczając zarazem jakichkolwiek innych okoliczności, które zmniejszałyby jego zdolność do wygospodarowania środków na poczet postępowania sądowego. W tych okolicznościach referendarz sądowy, zobowiązany do przestrzegania reguł dyscypliny budżetowej, zasad racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego – nie ma wyboru. Skoro skarżący dysponuje choćby 30 tys. zł rocznie, do tego ma prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS (co wynika ze złożonych materiałów), to jest w stanie wygospodarować z tych środków kwotę 500 zł. Czyżby kwota 2600 zł brutto dochodu miesięcznie, nawet przy założeniu średnich kosztów utrzymania jednej osoby przyjętej przez Instytut Polityki i Pracy, przy braku zadeklarowanych (i wykazanych) innych "nadzwyczajnych" wydatków tej osoby, nie umożliwiała stronie skromnego choćby wkładu – na miarę cząstki uzyskiwanych przez nią dochodów - w uczestnictwo w postępowaniu sądowym, w którym stronie grozi odpowiedzialność za ok 5.932.087,00 zł zaległości podatkowych spółki (którą to współkierowała)? Referendarz sądowy uważa, że wygospodarowanie kwoty 500 zł należne z tytułu wpisu od skargi leży w "zakresie możliwości" skarżącego. Dlatego, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało uznać, że niewykazane pozostały przesłanki przyznania prawa pomocy i – wobec powyższego - należało postanowić jak w sentencji.