III SA/Wa 2918/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej także: "organ pierwszej instancji", "Naczelnik", "NUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku J.S. (dalej także: "Skarżący", "Strona") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2017 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., obejmującego zaległość z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie należności głównej 30.949.00 zł plus należne odsetki za zwłokę. W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018, poz. 1314 ze zm., dalej także: "u.p.e.a.", "ustawa egzekucyjna"), dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami z dnia 30 listopada 2017 r. w Banku [...] S.A. w W., w Banku [...] S.A. w W., w Banku [...] S.A. w W., w [...] S.A. w W. i w Banku [...] w B. Następnie zawiadomieniami z dnia 11 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku S.A. i w [...] Banku S.A. Natomiast na podstawie art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej, zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2017 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Sądzie Okręgowym W. w W. Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. J.S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 2 maja 2018 r. zatytułowanym "Wniosek o przedłużenie terminu z wnioskiem ewentualnym" Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Natomiast pismem z dnia 20 maja 2018 r. zatytułowanym "Zażalenie", przesłanym w ślad za pismem z dnia 2 maja 2018 r. Skarżący wniósł m.in. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego objętego zażaleniem do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 listopada 2017 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że przepis art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej wylicza w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a organ jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co nie pozostawia swobody wyboru co do zawieszenia czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast Strona w przedmiotowym wniosku zwróciła się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego nie wskazała żadnej ze wskazanych podstaw do zawieszenia. W ocenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. samo złożenie zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z prośbą o wypowiedź w kwestii ewentualnego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej). Jednak wierzyciel poinformował, że wnosi o kontynuowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Końcowo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wskazał, że zaległość określona w przedmiotowym tytule wykonawczym nie została rozłożona na raty ani nie został odroczony termin jej wykonania. Wobec powyższego organ egzekucyjny stwierdził, że nie znalazł podstaw prawnych uzasadniających zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący pismem z dnia 7 września 2018 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie, wskazując, że zarzuca organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i innych ustaw. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także: "Dyrektor", "Organ II instancji", "DIS") po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że Strona nie podniosła żadnej okoliczności określonej w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej, będącej podstawą do zawieszenia przedmiotowego postępowania, a w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Złożenie przez Stronę zażalenia z dnia 2 maja 2018 r. na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowi przesłanki mieszczącej się w katalogu okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Samo żądanie Strony nie tworzy po stronie organu egzekucyjnego obowiązku zawieszenia przedmiotowego postępowania. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, Skarżący pismem z dnia 23 listopada 2018 r. złożył skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Strona wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, tj. przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i odpowiednio Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i innych ustaw. Zobowiązany zarzucił, że w postępowaniu nie nastąpiło prawidłowe doręczenie pism przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., co skutkuje brakiem doręczenia upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku zapłaty. Jednocześnie istotne wady doręczeń dokonanych przez Pocztę Polską uniemożliwiają uznanie, że w sprawie doszło do spełnienia wymogów doręczeń zastępczych, przy czym organ nie wyjaśnił wszystkich podnoszonych przez Skarżącego wątpliwości, a wierzyciel nie nadał upomnienia pod wskazany przez podatnika adres, lecz dokonał doręczenia pod nieprawidłowy, dowolnie wybrany adres. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego doręczenia pism Dyrektor wskazał, że upomnienie nr [...] z dnia 12 czerwca 2017 r. zostało wysłane w dniu 13 czerwca 2017 r. na aktualny adres Strony: [...]. Zgodnie ze znajdującymi się na kopercie adnotacjami Urzędu Pocztowego w W. przesyłka była awizowana dwukrotnie. Po raz pierwszy w dniu 20 czerwca 2017 r. i powtórnie w dniu 28 czerwca 2017 r. W dniu 5 lipca 2017 r. Urząd Pocztowy zwrócił niepodjęte pismo. Tym samym w ocenie Dyrektora zostały spełnione przesłanki konieczne do uznania doręczenia za skutecznie dokonane, tj. przechowanie pisma przez oznaczony czas 14 dni w placówce pocztowej oraz umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej Zobowiązanego zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni. Jak wynika z Systemu Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników, powyższy adres został wskazany przez Stronę, jako adres rejestracyjny oraz adres korespondencyjny ważny od dnia 21 grudnia 2015 r. Wprawdzie Skarżący dokonywał aktualizacji adresu na [...], jednak obowiązywał on od dnia 7 stycznia 2015 r. do dnia 20 grudnia 2015 r. Natomiast od dnia 21grudnia 2015 r. ważny adres Zobowiązanego to: [...]. Dyrektor podkreślił, że ryzyko nieodebrania korespondencji kierowanej na nieuaktualniony przez zobowiązanego adres zamieszkania obciąża zobowiązanego, bo to w jego interesie jest zapewnienie aktualnych danych w urzędzie skarbowym. Natomiast przedmiotowe upomnienie zostało skierowane w sposób prawidłowy, na obowiązujący w dniu 13 czerwca 2017 r. adres: [...]. W związku z dopełnieniem wymogów prawidłowego doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a., organ uznał powyższe za doręczone i wywołujące skutki prawne, tak jakby zostały odebrane osobiście. Stąd w ocenie Dyrektora zarzuty braku doręczenia upomnienia nie znajdują uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy zawieszenia prowadzonego względem Skarżącego postępowania egzekucyjnego. Istota zawieszenia postępowania egzekucyjnego przejawia się w konieczności wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 LEX nr 29731 oraz patrz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140), jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego. W kontekście poczynionych powyżej rozważań i powołanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim wskazać należy, że Skarżący we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wskazał żadnych okoliczności na jego poparcie, określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a., będących podstawą do zawieszenia postępowania. Wskazał jedynie, że wnosi o zawieszenie postępowania do czasu jego prawomocnego zakończenia. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Sam fakt złożenia przez Skarżącego zażalenia na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowi przesłanki mieszczącej się w katalogu okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego powinno być poparte wskazaniem okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Należy wskazać, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania (por. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, SIP LEX). Natomiast w niniejszej sprawie złożony wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie posiadał żadnego uzasadnienia, a samo żądanie Strony nie tworzy po stronie organu egzekucyjnego obowiązku zawieszenia przedmiotowego postępowania. Również wierzyciel, do którego zwrócił się Naczelnik o udzielenie informacji w kwestii zawieszenia postępowania wskazał, że wnosi o jego kontynuowanie. Sąd pragnie zwrócić uwagę na fakt, że organ egzekucyjny podjął szereg działań mających na celu ocenę zgłoszonego przez Skarżącego wniosku. Dokładnie przeprowadzone postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego doprowadziło organ do słusznej decyzji o odmowie jego zawieszenia, ze względu na niewystępowanie przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odpowiednio Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że prawidłowość działania organu egzekucyjnego nie jest oceniana przez pryzmat ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem organ ten podejmuje działania na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając to na uwadze Sąd stwierdza, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy zauważyć, że sam Skarżący nie sformułował zarzutów naruszenia konkretnych przepisów ww. ustaw, a ograniczył się jedynie do wskazania, że jego zdaniem naruszono przepisy Ordynacji podatkowej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu nieprawidłowego doręczenia pism przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., Sąd wskazuje, że nie stwierdził nieprawidłowości w doręczeniu pism do Skarżącego przez organy. Z danych indentyfikacyjnych i adresowych (akta administracyjne – nienumerowana karta wpięta między k. 1 a k. 3 tych akt) wynika, że w okresie od 23 lipca 2011 r. do 6 stycznia 2015 r. adres rejestracyjny Skarżącego znajdował się w [...]. W okresie od 7 stycznia 2015 r. do 20 grudnia 2015 r. adres Skarżącego mieścił się w [...], a od 21 grudnia 2015 r. ponownie przy [...]. Należy więc uznać, że upomnienie z 12 czerwca 2017 r. nadano na aktualny i prawidłowy adres Skarżącego, a więc zarzut niedoręczenia upomnienia na wskazany przez podatnika inny adres jest niezasadny. Ma marginesie należy dodać, że – zgodnie z zasadzą niekonkurencyjności środków zaskarżenia – skoro brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi podstawę wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), zaś zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza z mocy prawa postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.), to nie może być to podstawą do samodzielnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.