III SA/Wa 2922/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku uczestnika J. K. o wyłączenie składu orzekającego w osobach: Sędziego WSA Artur Kot Sędziego WSA Bożena Dziełak Sędziego WSA Ewa Radziszewska - Krupa w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić wniosek Skarżąca, E. K. złożyła w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r., pełnomocnik Skarżącej – J. K., będący jednocześnie uczestnikiem w sprawie, wniósł do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie od orzekania składu Sądu orzekającego w dniu rozpoznania sprawy. Wniosek uzasadnił niedopuszczalną kolejnością rozpatrywania spraw tzn. że na tę samą godzinę, w tym samym dniu, wyznaczone zostały na rozprawę sprawa w przedmiocie zaliczenia wpłaty z dnia 9 lipca 2013 r. na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych o sygnaturze akt III SA/Wa 2905/13, oraz sprawa niniejsza w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. W opinii wnioskodawcy, najpierw należy rozpatrzyć sprawę w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, a następnie po sporządzeniu uzasadnienia w tej sprawie, orzec w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Składowi orzekającemu w sprawie zarzucono stronniczość, przejawiającą się uznaniem, że zaległości podatkowe są już faktem. Wnioskodawca wyraził także niezadowolenie z postępowania organów podatkowych, które w jego ocenie, w niektórych przypadkach bezpodstawnie odstępują od ustalenia w drodze oszacowania wartości nieruchomości na potrzeby określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych należnego w związku ze zbyciem nieruchomości. Natomiast w innych sprawach - w tym również w niniejszej sprawie - organy podatkowe podejmują takie działania. Uczestnik postępowania tytułem przykładu wskazał na sprawę o sygn. akt I OSK 2678/12 jaka toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie wedle jego relacji doszło do ewidentnego zaniżenia ceny zakupionej nieruchomości, a mimo to organy podatkowe nie dokonały ustalenia jej rzeczywistej wartości w drodze oszacowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek uczestnika postępowania J. K. o wyłączenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie może zostać uwzględniony. Wskazać w tym miejscu należy, iż instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez Sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast przepis art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od przyczyn wyłączenia wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a., podobnie jak inne przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, stanowi gwarancję procesową bezstronności sędziego i nie powinien być wykorzystywany do innych celów. Dlatego też stosowanie wykładni rozszerzającej przepisów tylko dla usunięcia pozorów braku bezstronności powinno być ostrożne, wyważone i racjonalne. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, iż z treści oświadczeń złożonych w dniu 28 lipca 2014 r. przez Sędziego WSA Artura Kota, Sędziego WSA Ewę Radziszewską – Krupa oraz Sędziego WSA Bożenę Dziełak wynika, iż nie zachodzą między nimi a Skarżącą oraz wymienionym wcześniej uczestnikiem postępowania, przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., a także nie istnieją inne okoliczności, mogące dawać podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do ich bezstronności przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Odnosząc się do przedmiotowego wniosku uczestnika postępowania wskazać należy, że uczestnik nie zawarł w nim w istocie żadnych przesłanek wymienionych w powołanych powyżej przepisach, które adresowane byłyby do danego wskazanego konkretnie członka lub członków składu sędziowskiego orzekającego w niniejszej sprawie. Uczestnik postępowania zawarł natomiast we wskazanym wniosku jedynie własną ocenę funkcjonowania organów podatkowych, nie wskazując przy tym, jak jego zarzuty przekładają się na postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w tej konkretnej sprawie. Podkreślenia ponownego wymaga więc, iż wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie składu orzekającego z mocy ustawy. Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.