III SA/Wa 2924/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. W., R. W., R. W., Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. W., R. W., R. W., Z. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.), stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania Z. i M. W. oraz R. i R. W. (w niniejszej sprawie "Skarżący") od decyzji Burmistrza Urzędu Miasta i Gminy w L. z dnia [...] lutego 2008 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2008. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Burmistrz Urzędu Miasta i Gminy w L. ustalił R. W. i Z. W. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2008. W decyzji zawarto pouczenie, iż służy od niej prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego właściwego dla Gminy za pośrednictwem organu podatkowego, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzja ta zgodnie z datą widniejącą na potwierdzeniu jej odbioru została doręczona R.W. i Z.W. 21 lutego 2008 r. Od decyzji tej pismem z dnia 20 czerwca 2008 r. Z. i M. W. oraz R. i R. W. złożyli w tym samym dniu (data prezentaty urzędu miejskiego) odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z porównania dat doręczenia decyzji i wniesienia odwołania wynika, że odwołanie zostało złożone przez Skarżących po upływie 3 miesięcy i 29 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji. Tym samym nastąpiło przekroczenie wymienionego w art. 223 § 2 O.p. 14 dniowego terminu do złożenia odwołania od decyzji. Zaskarżona decyzja w dniu 7 marca 2008 r. uprawomocniła się i stała się decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu. Dlatego w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 162 § 1 O.p., bowiem Skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Terminy w postępowaniu podatkowym określone w ustawie są terminami zawitymi prekluzyjnymi. Ich niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe, a przede wszystkim utratę prawa do odwołania, wskutek czego decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może nastąpić wyłącznie jeśli strona uprawdopodobni, że nie mogła złożyć odwołania w wyznaczonym terminie z przyczyn od niej niezależnych. Skarżący nie wykazali przyczyny, która uniemożliwiała im złożenie odwołania w terminie zgodnym z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji. W przekonaniu organu odwoławczego w tym stanie rzeczy nie można przywrócić terminu do złożenia odwołania i w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p., należało stwierdzić, że odwołanie złożono z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Od w/w decyzji Skarżący, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podnieśli argumentację dotyczącą uregulowania stanu prawnego nieruchomości, od której organ pierwszej instancji ustalił wysokość podatku od nieruchomości na rok 2008. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazane. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się jednakże na powodach innych niż wskazane przez Skarżących. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Urzędu Miasta i Gminy w L. z dnia [...] lutego 2008 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2008. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy. Oznacza to, iż w wypadku stwierdzenia po wniesieniu odwołania w ramach tzw. wstępnego badania sprawy uchybienia terminowi określonemu w art. 223 § 2 O.p., organ odwoławczy zobowiązany jest do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie takiego odwołania, w wyniku czego podatnik zostaje pozbawiony prawa do instancyjnej kontroli wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Z tego też względu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem takiej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 162 i art. 163 O.p. Od rozstrzygnięcia tej kwestii wstępnej zależą dalsze losy odwołania, w szczególności zaś to, czy odwołanie to będzie rozpatrywane merytorycznie. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyrok NSA z dnia 9 listopada 1994 r., SA/Gd 312/94 - nie publikowany i wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r., SA/Sz 565/2000 – "Palestra" 2001, nr 11 - 12, s. 217, B. Gruszczyński, M. Niezgódka - Medek, R. Hauser, A. Kabat, S. Babiarz, B. Dauter - Ordynacja podatkowa, Komentarz - Warszawa 2005, s. 896). W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka niewątpliwie miała miejsce, bowiem w piśmie z dnia 20 czerwca 2008 r. zawierającym odwołanie od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji, Skarżący zawarli również prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia organ odniósł się do wniosku Skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże mająca istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy kwestia wstępna nie została ostatecznie rozstrzygnięta, ponieważ zaskarżone postanowienie dotyczy stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a tym samym nie może i nie rozstrzyga kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji wydanie przez organ administracji zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać trzeba za przedwczesne. Działaniem takim organ odwoławczy naruszył art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 162 i 163 O.p., co niewątpliwie, z uwagi na rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tj. "odmowa przywrócenia terminu" czy "przywrócenie terminu", może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zatem ponownie oceniając kwestię uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy uwzględni rozstrzygniecie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.