III SA/Wa 2924/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-07

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w formie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo wykazania niskich dochodów i sytuacji rodzinnej, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi w wysokości 500 zł, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący M.U. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia sierpnia 2011 r. dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2007 rok. Wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych, przedłożył dokumenty potwierdzające niskie dochody i trudną sytuację rodzinną, w tym wspólne gospodarstwo domowe z matką i siostrą, które mają ograniczone dochody. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi, odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku M.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) M. U., dalej jako skarżący, w skardze z 19 września 2011 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 3 listopada 2011 r., przekazał wypełniony formularz PPF oraz zeznanie PIT-37 za 2010 r., odcinki opłat dla PGNG, N. sp z o.o., PGE, tabelę wynagrodzeń, ksero zapłaty za fakturę za wodę i odprowadzenie ścieków, postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z [...] listopada 2010 r. [...] o rozłożeniu na raty kary grzywny i kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza PPF strona poinformowała, ze nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i najbliższych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matka (D. U. ), siostrą (I. U.) i [...] (O. ur [...] r.). Skarżący wskazał, że D.U. (matka) uzyskuje z ZUS tytułem emerytury kwotę 1027,63 zł brutto, jego siostra – I. – nie ma dochodów, natomiast on sam uzyskuje 1515,98 zł brutto (za października). Nadto podał, ze jego siostra I. samotnie wychowuje [...] , natomiast sam skarżący pomaga jej. Zadeklarował, że zeznanie podatkowe siostry za zeszły rok nadeśle w najbliższym czasie, ponieważ siostra złożyła jej w chwili obecnej – do opieki społecznej. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 500,- zł należne z tytułu wpisu od skargi do sądu i do tej sumy należy odnieść zdolność wygospodarowania środków z posiadanych przez skarżącego środków. Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącego złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie już od tego, ze informacje te mają potwierdzenie w aktach administracyjnych: od strony 7 do 11.Z deklaracji skarżącego, których referendarzowi sądowemu nie udało się skutecznie zakwestionować, wynika że w gospodarstwie domowym skarżącego miesięczna kwota dochodów wszystkich członków wynosi 2543, 61 zł brutto. Oznacza to, że na jedną osobę przypada 636 zł brutto. Zakładając nawet pomyłkę skarżącego i zadeklarowanie w rubryce 10 PPF kwoty netto zamiast kwoty brutto, to i tak 636 zł na osobę nie wypełnia standardów minimum socjalnego. Z informacji zawartych na stronie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/www_ms_2010_sr.pdf) wynika, że wysokość minimum socjalnego w gospodarstwie czteroosobowym wynosiło w 2010 r. 754,64 zł na osobę. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że w koszyku dóbr rozważanych przez Instytut brak było wydatków na spory sądowe, zaś wysokość uzyskiwanego dochodu na głowę w gospodarstwie domowym skarżącego jest niższa od kwoty minimum socjalnego. Referendarz wskazuje, że minimum socjalne stanowi kategorie socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne i jest modelem zaspokajania potrzeb na generalnie niskim poziomie, ale jeszcze wystarczającym dla reprodukcji sił witalnych człowieka na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, dla posiadania i wychowania potomstwa oraz dla utrzymania więzi ze społeczeństwem. Stąd poczynienie nakładów na spory sądowe ze środków mniejszych niż wymaganych do zabezpieczenia minimum socjalnego należy traktować jako zagrażające utrzymaniu koniecznemu skarżącego i jego rodziny. 4) Z tych powodów referendarz sądowy zadecydował, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło