III SA/Wa 2924/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Pismem z 25 października 2012 r. pełnomocnik Skarżącego – wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2924/11. W skardze zawarł wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie go od kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. Skarżący we wniosku wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty od skargi kasacyjnej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Oświadczył, że zamieszkuje z rodziną, jednak nie prowadzi wspólnej gospodarki finansowej. Wskazał, iż osiąga niskie dochody – 1515,98 zł miesięcznie brutto, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego. Następnie, w wykonaniu wezwania Sądu z 22 listopada 2012 r., przekazał zeznanie PIT-37 za 2011 r., wyciągi bankowe w ostatnich trzech miesięcy, kserokopie odcinków opłat za usługi telekomunikacyjne, N. sp z o.o, P. SA oraz P. SA. Skarżący wskazał, że nie korzysta z pomocy społecznej. Posiada zadłużenie na rachunku bankowym oraz posiada zaległości podatkowe i wobec ZUS w wysokości kilkaset tysięcy. Ponadto podniósł, że poniósł koszty pomocy prawnej w wysokości 1.000 zł, na którą otrzymał pożyczkę od pracodawcy. Podsumowując wskazał, iż jest w trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym w niniejszej sprawie, który Skarżący musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z dołączonym dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazać trzeba, że sytuację majątkową Skarżącego można uznać za uniemożliwiającą mu zgromadzenie środków na potrzeby postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż łączny miesięczny dochód uniemożliwia mu pełne pokrycie kosztów sądowych wymagalnych we wniesionej sprawie. Ponadto Skarżący posiada zaległości podatkowe w wysokości kilkuset tysięcy złotych, nie posiada majątku ruchomego oraz nieruchomego. Na rachunku bankowym posiada debet w wysokości 1.000 zł. W ocenie Sądu, Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 250 zł (wpis od skargi kasacyjnej) będzie stanowiło uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.