III SA/Wa 2929/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. I. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Prezydent m. W. (dalej: "Prezydent") decyzją z [...] stycznia 2010r. określił B. I. (dalej: "Skarżący") podatek od nieruchomości za 2010r. w wysokości 275 zł, w tym 56,01 m² pod pozycją "Budynki Mieszkalne" -36,41 zł (przy stawce 0,65 zł/m²), 15,84 m² i 27,47 m² pod pozycją "Grunty Pozostałe" – 6,18 zł i 10,71 zł (przy stawce 0,39 zł/m²), a także 32,21 m² pod pozycją "Miejsce Postojowe" - 221,63 zł (przy stawce 6,88 zł/m²). Ww. decyzja nie zawierała jakiegokolwiek uzasadnienia. 2. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Prezydenta określająca Skarżącemu podatek od nieruchomości za 2009r. W decyzji tej pod pozycją "Miejsce Postojowe" widnieje adnotacja "w budowie". Nie ma w nich natomiast dokumentu, z którego wynikałby stan prawny miejsca postojowego należącego do Skarżącego. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") decyzją z [...] sierpnia 2010r. po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta. SKO wskazało, że osią sporu jest właściwa kwalifikacja posiadanego udziału w lokalu obejmującym garaż wielostanowiskowy z punktu widzenia opodatkowania tego udziału odpowiednią stawką podatku. Skarżący nie kwestionuje stanu faktycznego w zakresie przedmiotu opodatkowania. Jednakże nie zgadza się z opodatkowaniem udziału w lokalu niemieszkalnym, stanowiącym garaż użytkowy, stawkami podatku innymi niż stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych. SKO wskazało na sposób sformułowania art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej "u.p.o.l.") i podniosło, że jego zdaniem przeznaczenie przedmiotu opodatkowania, od którego uzależnione jest przypisanie mu określonej stawki podatku, należy odnosić odrębnie do budynków i odrębnie do części tych budynków, gdy te stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania. Ww. przepis nie mówi o "częściach budynków mieszkalnych", ale ogólnie o częściach budynków, następnie dopiero dokonując ich podziału w zależności od przeznaczenia. Nie jest właściwe interpretowanie omawianego przepisu w ten sposób, że przeznaczenie budynku jako całości determinowałoby przyjęcie stawki podatkowej do poszczególnych, stanowiących odrębne nieruchomości części takiego budynku, bez względu na charakter tych części. Lokale stanowią wyodrębnioną część budynku. Jeżeli lokal jest wyodrębniony wyłącznie pod względem fizycznym, podlega zasadniczo opodatkowaniu jako część budynku mieszkalnego. Z kolei, gdy lokal stanowi odrębną nieruchomość, zgodnie z przeznaczeniem tej nieruchomości jest samodzielnym, niezwiązanym z budynkiem, przedmiotem podatku od nieruchomości. Taka sytuacja zaszła w sprawie - ustanowiono bowiem odrębną własność lokalu użytkowego (garażu) i nastąpił jej podział w częściach ułamkowych między wszystkich współwłaścicieli. Ustawa o własności lokali w art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej "u.w.l.") wskazuje, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. SKO podkreśliło, że nie budzi wątpliwości i wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż garaż podziemny, którego Skarżący jest współwłaścicielem, nie ma charakteru mieszkalnego w rozumieniu u.p.o.l. Opodatkowanie lokali użytkowych - garaży stawką właściwą dla budynków lub ich części o charakterze mieszkalnym byłoby więc sprzeczne nie tylko z literalną wykładnią art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., ale też z zamiarem ustawodawcy, którego celem było zróżnicowanie stawek w stosunku do poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w zależności od ich przeznaczenia. 4. W skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zarówno decyzji SKO, jak też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta w części dotyczącej opodatkowania miejsca postojowego i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że SKO bezpodstawnie uznało, że opodatkowanie lokalu w budynku mieszkalnym powinno być zależne jedynie od charakteru lokalu i tym samym powinno być oderwane od charakteru całego budynku. W odwołaniu od decyzji Prezydenta wyraźnie zaznaczono, że garaż znajduje się w podziemnej części budynku mieszkalnego. Budynek ten nie ma innego charakteru (nie ma np. wydzielonej części usługowej) i w całości służy zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych. W obrębie lokalu, w którym wyznaczone są miejsca postojowe, są też wydzielone części na komórki piwniczne, w których mieszkańcy przechowują swoje rzeczy osobiste. Współwłaścicielami lokalu mogą być jedynie mieszkańcy osiedla (zwykle z tego samego budynku). W ramach udziału w lokalu przysługuje mieszkańcom także udział w częściach wspólnych budynku mieszkalnego (klatek schodowych i ciągów komunikacyjnych) służących jedynie celom mieszkalnym. Wbrew zatem twierdzeniom SKO, do miejsca postojowego w lokalu garażowym powinna mieć zastosowanie stawka podatku od nieruchomości właściwa budynkom i częściom mieszkalnym. 5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przesłanek w niej wskazanych. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd biorąc pod uwagę wyżej wskazany przepis stwierdza, że choć w rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu między organami podatkowymi a Skarżącym pozostawała kwestia zastosowania rodzaju stawki do opodatkowania podatkiem od nieruchomości z tytułu udziału w prawie własności odrębnego lokalu, tj. garażu wielostanowiskowego, zlokalizowanego pod budynkiem wielorodzinnym, Sąd w sposób merytoryczny nie może się odnieść do tej kwestii. Uniemożliwia to brak ustalenia w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.). W rozpoznawanej sprawie SKO w zaskarżonej decyzji stwierdziło, że okolicznością nie budzącą wątpliwości jest, że Skarżący nie kwestionuje stanu faktycznego w zakresie przedmiotu opodatkowania, który jest identyczny ze stanem faktycznym w 2009r. Sąd stwierdza, że niekwestionowanie ww. okoliczności przez Skarżącego nie oznacza, że SKO jest zwolnione do ustalenia stanu faktycznego w sposób zgodny z wyżej wskazanymi przepisami Ordynacji podatkowej – art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Sąd stwierdza, że porównanie decyzji Prezydenta wydanej wobec Skarżącego w zakresie podatku od nieruchomości za 2009r. i za 2010r. nie pozwala na stwierdzenie, że stany faktyczne obu spraw były identyczne. Elementem różniącym jest to, że w 2009r. miejsce postojowe – podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości było w budowie, co wprost wynika z decyzji Prezydenta znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. W związku z tym Prezydent zastosował za 2009r. stawkę podatku od nieruchomości w wysokości 0,62 zł oraz określił wysokość podatku od nieruchomości na 67,69 zł. W decyzji odnoszącej się natomiast do podatku od nieruchomości za 2010r. Prezydent wskazał, że przedmiotem opodatkowania jest już miejsce postojowe. W związku z tym zastosował stawkę podatkową - 6,88zł oraz określił wysokość podatku od nieruchomości na 221,63 zł. W świetle porównania ww. zapisów decyzji dotyczących określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2009r. i za 2010r. nie sposób uznać, że stany faktyczne ww. spraw były identyczne. Identyczna pozostawała bowiem jedynie powierzchnia miejsca postojowego, które w 2009r. było jeszcze w budowie, zaś w 2010r. zostało wybudowane. W związku z tym należało przyjąć, na co nie zwrócił uwagi organ podatkowy drugiej instancji rozpatrujący przedmiotową sprawę, że w niemożliwe było zastosowanie w sprawie przez Prezydenta art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Z przepisu tego wynika m.in., że nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, gdy stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie. Skoro stan faktyczny istniejący w 2009r., na podstawie którego ustalane jest zobowiązanie w podatku od nieruchomości uległ zmianie w odniesieniu do stanu faktycznego obowiązującego w 2010r. – miejsce parkingowe przestało być miejscem parkingowym w budowie, Prezydent przed wydaniem decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. powinien wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe (wydać postanowienie i doręczyć je stronie skarżącej), na mocy art. 165 § 2 i 4 O.p. Prowadzenie postępowania podatkowego bez jego formalnego wszczęcia, gdy niemożliwe było zastosowanie przepisu art. 165 § 5 pkt 1 O.p., z uwagi na wskazaną wyżej okoliczność – zmianę stanu faktycznego, jest wadliwe i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma swoje uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 P.p.s.a., gdyż strona działała bez pełnomocnika, a wpis był wpisem stałym i wynosił 100zł.