III SA/Wa 293/06

WyrokWSA w Warszawie2006-04-06

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie należności, może wydać decyzję rozstrzygającą sprawę tylko częściowo, pozostawiając pozostałą część wniosku nierozstrzygniętą?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie należności, ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób zakończyć sprawę w danej instancji. Pozostawienie części wniosku bez rozstrzygnięcia stanowi istotne naruszenie prawa, naruszając zasady praworządności, pogłębiania zaufania do organu oraz czynnego udziału strony w postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organ pierwszej instancji umorzył część należności, nie rozstrzygając w sentencji decyzji o pozostałej części wniosku. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, również nie odnosząc się do nierozstrzygniętej części wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo oddalenia skargi, postanowił poinformować Prezesa ZUS o istotnym naruszeniu prawa polegającym na nierozstrzygnięciu całości wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę, ale postanowiono poinformować Prezesa ZUS o istotnym naruszeniu prawa polegającym na nierozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej części wniosku strony.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę Sygn. akt III SA/Wa 293/06 Postanowienie Dnia 6 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia poinformować Prezesa ZUS o istotnym naruszeniu prawa polegającym na nierozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej części wniosku strony z dnia 25.05.2005 r. uzupełnionego oświadczeniem złożonym do protokołu w dniu 8.06.2005 r. w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS UZASADNIENIE postanowienia Działając na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie informuje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ właściwy w sprawie, o istotnym naruszeniu prawa, popełnionym w toku rozpoznawania wniosku Skarżącego Z. J. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Przedmiotowy wniosek Skarżący złożył pismem z dnia 25 maja 2005 r. określonym jako skarga, a następnie sprecyzował i uzupełnił oświadczeniem wniesionym do protokołu, sporządzonym w dniu 8 czerwca 2005 r. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył Skarżącemu część należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 1998 do grudnia 1998 r., obejmującą należność główną za ten okres wraz z odsetkami za zwłokę. W sentencji decyzji organ nie zawarł żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego pozostałej części zaległej należności. Odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji ZUS stwierdził, że "w pozostałej części wniosek zobowiązanego nie został uwzględniony". Rozpatrując sprawę ponownie w związku z wnioskiem Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ZUS zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W wydanym rozstrzygnięciu nie odniósł się do kwestii wskazanego powyżej uchybienia. Tymczasem zgodnie z treścią art. 104 § 2 k.p.a., mającego w sprawie niniejszej zastosowanie do postępowania przed organem pierwszej instancji w związku z treścią art. 180 § § 1 k.p.a., zaś w postępowaniu odwoławczym w związku z art. 83 § 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.", decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że dokonując decyzją z dnia 7 października 2005 r. rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek ZUS uchybił przywołanemu powyżej przepisowi w zakresie, w jakim dokonał rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie co do części należności, co wynika wprost ze sformułowania sentencji, nie odnosząc się natomiast w żaden sposób do pozostałej części należności, a tym samym pozostawiając sprawę w części niezakończoną. Uchybienie to pozostało niezauważone przez organ drugiej instancji w toku postępowania w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji Sąd stwierdził, że ten sposób działania, naruszający przytoczony powyżej przepis art. 104 § 2 k.p.a., stanowi jednocześnie uchybienie ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, tj. zasadzie praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadzie pogłębiania zaufania do organu (art. 8 k.p.a.). Sąd zauważył także, że organ działał z uchybieniem zasadzie czynnego udziału stron, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 293/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na wskazaną wyżej decyzję Prezesa ZUS. Sąd miał na uwadze okoliczność częściowego uwzględnienia przez organy rentowe wniosku Skarżącego o umorzenie należności, a zatem wydania rozstrzygnięcia dla strony korzystnego. Mimo to, dostrzegając opisane powyżej uchybienia, Sąd postanowił zwrócić się w drodze sygnalizacji do Prezesa ZUS, jako organu właściwego w sprawie. Sąd zauważa jednocześnie, że zgodnie z art. 155 § 2 organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić Sąd w terminie trzydziestu dni o zajętym stanowisku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło