III SA/Wa 2931/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący R. G. wniósł do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wszystkie środki pieniężne oraz konta bankowe zajął urząd skarbowy, co uniemożliwia Skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że w 2012 r. uzyskał dochód w kwocie 11.953,22 zł i ma na utrzymaniu czworo dzieci. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że posiada mieszkanie o powierzchni 47 m² i nieruchomość rolną o powierzchni 0,5 hektara. Skarżący oświadczył również, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2013 r. nie uzyskał żadnych dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący przedstawił zeznania podatkowe PIT- 36, z których wynika, że Skarżący w 2011 r. uzyskał dochód w kwocie 31.072,35 zł przy czym przychód wyniósł 267.672,75 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły 236.600,40 zł , a w 2012 r. dochód w kwocie 11.953,22 zł., przychód natomiast wyniósł 278.037,70 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły 266.444,48 zł. Skarżący przedstawił również deklaracje VAT-7 za miesiące od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r., zestawienie przychodów i kosztów działalności gospodarczej za 2013 rok, a także wyciągi z rachunku bankowego. Skarżący wyjaśnił ponadto, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej w ramach prowadzonej spółki cywilnej "A." oraz pożyczek od znajomych. Miesięczne koszty utrzymania Skarżący określił na kwotę 1500 – 2000 zł. Skarżący oświadczył, że jest rozwiedziony od 2010 roku. Wyjaśnił także, że nie jest w stanie dostarczyć wyciągów z [...] ponieważ bank zażądał opłaty 15 za stronę, co łącznie daje kwotę 600 zł, a na taki wydatek go nie stać. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącą 6.473 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej należnego w sprawie. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Wprawdzie w urzędowym formularzu PPF Skarżący wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, a wskutek czynności urzędu skarbowego niemożliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej, to jednak w piśmie wyjaśniającym z 10 czerwca 2013 r. Skarżący wskazał, że aktualnie utrzymuje się "z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej "A.". Ponadto z deklaracji VAT-7 wynika, że działalność gospodarcza jest prowadzona przez Skarżącego. Przykładowo z deklaracji tych wynika, ze w grudniu 2012 r. Skarżący dokonał nabycia towarów i usług za 95.057 zł i dokonał dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju na kwotę 79.864 zł. W kwietniu 2013 r. Skarżący nabył towary i usługi na 11.004 zł, i dokonał dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju na 2.439 zł. Tak więc nawet jeśli Skarżący nie wyjawił kwoty swoich miesięcznych dochodów, to z przedstawionych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżący posiada dochody, i że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto Skarżący określił koszty swojego miesięcznego utrzymania na kwotę 1.500 – 2000 zł., co tym bardziej świadczy o posiadaniu dochodów. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącego, że nie może dostarczyć wyciągów z posiadanego rachunku bankowego w [...], bowiem bank zażądał opłaty 15 zł za jedną stronę, co łącznie dałoby kwotę 600 zł, a na taki wydatek Skarżącego nie stać, należy stwierdzić, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do uzyskania prawa pomocy. Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Tymczasem Skarżący nie wykonał wezwania Sądu i wymaganych dokumentów źródłowych nie przedłożył. Oczywiście należało w sprawie wziąć pod uwagę wysokość kosztów, które strona musiałaby ponieść wypełniając wezwanie, jednakże Skarżący chcąc wykazać swoją sytuację materialną mógł np. przedstawić zaświadczenie o posiadanych środkach na koncie za poszczególne miesiące. Nie poniósłby wówczas kosztów, a wykazałby staranność w wykonaniu wezwania. Ponadto z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego w [...] wynika, że Skarżący posiada rachunki prowadzone w walucie obcej tj USD i EUR. Stanu tych rachunków Skarżący nie podał. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i uiścić kwoty 6.473 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazać przy tym należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego stanowi jedyny koszt do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.